بمب‌گذاری‌هایی که تروریسم را جهانی کرد

بسیاری در سراسر جهان پس از حادثه یازدهم سپتامبر سال ۲۰۰۱ میلادی و حملات به برج های دوقلوی نیویورک بود که از وجود شبکه القاعده و شیوه آنها در اقدامات تروریستی در نقاط مختلف جهان مطلع شدند.

اما سه سال قبل از آن، در سال ۱۹۹۸ میلادی، انفجارهایی در نزدیکی سفارتخانه آمریکا در دو شهر نایروبی در کنیا و دارالسلام در تانزانیا به کشته شدن دستکم ۲۵۰ نفر منجر شد.

دوازده آمریکایی در این حملات کشته شدند اما بیشتر قربانیان مردم محلی کنیایی و تانزانیایی بودند. در این دو حمله بیش از ۴ هزار نفر زخمی شدند.

این بمب گذاری‌ها گروه القاعده را به کانون توجه افکار عمومی کشاند و نام اسامه بن لادن، رهبر شبکه القاعده را در راس فهرست افراد تحت تعقیب پلیس فدرال آمریکا (اف بی آی) قرار داد.

'ترور بدون مرز '

از دیدگاه استراتژیک، دو حمله کنیا و تانزانیا آغاز دورانی بوده است که در آن حملات تروریستی محدود به مرزهای مناطق مختلف محدود نمی‌شد.

در اواخر سال‌های ۱۹۹۰ و با سرعت گرفتن گردش اطلاعات، در حالی که تصاویر و اخبار در بیست و چهار ساعت شبانه روز از طریق شبکه های خبری رد و بدل می‌شد، پیام‌ها می‌توانست به دست اسلامگرایان تندرویی که هزاران مایل از یکدیگر فاصله داشتند و در گوشه و کنار جهان بودند، برسد.

القاعده پس از موفقیتش در شرق آفریقا در اکتبر سال ۲۰۰۰ میلادی به ناوشکن آمریکایی "یو اس‌اس کول" که در بندر عدن در یمن در حال سوختگیری بود حمله کرد که در این حادثه ۱۷ ملوان آمریکایی کشته و دهها نفر از آنها زخمی شدند.

مراسم یادبود کشته شدگان حملات تروریستی سال ۱۹۹۸ امروز (سه شنبه هفتم اوت) در نایروبی و دارالسلام پایتخت‌های کنیا و تانزانیا برگزار شد.

در مراسمی که در شهر نایروبی برگزار شد نام همه کشته شدگان خوانده شد. در واشنگتن هم مقامات ارشد وزارت خارجه آمریکا مراسم یادبودی با حضور خانواده قربانیان این حملات برگزار کردند.

در مراسم امروز در نایروبی، مارتین کیمانی، رئیس مرکز ضد تروریسم ملی کنیا به نمایندگی از دولت این کشور گفت که این حملات نقطه آغازی بود برای شکل تازه‌ای از اقدامات تروریستی.

او گفت: "انگار این حملات اشتیاق القاعده را برای دست زدن به حملاتی در مقیاس وسیع و گسترده افزایش داد. از آن پس ما در همه جای جهان شاهد تکرار حملات تروریستی بودیم."

خواهر یکی از قربانیان که برای سفارت آمریکا در نایروبی کار می‌کرد به خبرگزاری فرانسه گفت : "امروز برای همه ما روز دردناکی است. روزی نبوده است که ما به او فکر نکنیم. برای خانواده ما این اتفاق دردناکی است؛ برای بچه‌های او و نوه‌هایی که هرگز نتوانست آنها را ببیند."

بیش از دویست نفر در نایروبی کشته شدند.

برای جولی اوگویی، آن روز جمعه مثل بقیه روزهای کاری شروع شده بود.

نزدیکی های ظهر بود که کامیون حامل مواد منفجره در خارج ساختمان سفارت منفجر شد. بخش بزرگی از ساختمان سفارت و ساختمان ۲۵ طبقه بانک که در کنار آن قرار داشت ویران شد.

پنج دقیقه بعد یک تانکر پر از مواد منفجره در خارج سفارت آمریکا در دارالسلام منفجر شد.

جولی برای خبرنگار بی‌بی‌سی تعریف کرد که چطور به هوا پرتاب شد و پس افتادن به زمین حجم زیادی از آوار ساختمان به روی بدنش ریخت.

او می‌گوید: "زخم‌های عمیقی برداشته بودم و وقتی که پرستار سعی در تمیز کردن زخم‌ها داشت خون فوران کرد و پرستار فریاد کشید که این دختر از خونریزی می‌میرد."

"بعد از آن بدون بیهوشی زخم‌ها را بخیه زدند، به ما گفته بودند که باید تحمل کنیم، فرصتی برای بیهوش کردن نبود."

"سعی کردم یک گوشه بنشینم. به کشیش گفتم، لطفا بگذارید به خانه بروم، نمی‌خواهم اینجا باشم. اما او به من گفت که یک چشم من از جا در آمده است. فکر می‌کنم شوکه شدم و از هوش رفتم."

برای نجات جولی، سه عمل جراحی روی بدن او انجام شد از جمله یک عمل جراحی در کشور آلمان.

او با وجودیکه یکی از چشم‌هایش را از دست داده است اما خود را خوش شانس می‌داند و احساس می‌کند که این بیست سال زندگی به موهبتی به او بوده است.

القاعده چه شد؟

ساعاتی پس از این حملات، موشک‌های کروز آمریکایی نقاطی را در افغانستان و سودان هدف قرار دادند که گفته شد کمپ‌های تمرینات القاعده و انبار مهمات شیمیایی بوده است. واشنگتن گفت که این واکنشی به حملات القاعده بوده است.

واکنش آمریکا با خشم اتحادیه عرب را برانگیخت و تجمعات اعتراضی در افغانستان، پاکستان و سودان برگزار شد.

اما تعقیب بیرحمانه این گروه بوسیله آمریکا، سرانجام به تضعیف شبکه القاعده انجامید. اسامه بن‌لادن، رهبر این شبکه که حملات یازدهم سپتامبر را طراحی کرده بود، بوسیله نیروهای آمریکایی در پاکستان در سال ۲۰۱۱ کشته شد.

شبکه القاعده از شکلی که در سال ۱۹۹۸ در پاکستان تشکیل شد، شاخه شاخه شده است و هر کدام از گروه‌ها مستقل و جداگانه در مناطق مختلف فعالیت می‌کنند.

باقیمانده اصلی این گروه در شمال آفریقا، شبه جزیره عربستان و شبه قاره هند فعالیت دارند.

گروهی که در اصل القاعده در عراق بودند بعدها به نام گروه موسوم به دولت اسلامی، داعش ظاهر شدند.

بیشتر بخوانید: