محمد امينی

کم کم اين نگرانی در حال ظهور است که کشور به کدام سو می رود صادق زيباکلام

اظهارات اکبر هاشمی رفسنجانی، رئيس مجمع تشخيص مصلحت ايران در انتقاد از زير سئوال بردن فعاليتهای گذشته دولتها درجمهوری اسلامی، مشکلات در گردش سرمايه، فرار نخبگان به شکل فزاينده، حذف تهاجمی کسانی که آقای هاشمی از آنها با صفت افراد با ارزش کشور ياد کرده و افتادن خوره به جان جمهوری اسلامی ايران در نتيجه طرد مديران پس از انتخابات رياست جمهوری اخير، لحنی قاطع و بی سابقه داشت.

اين انتقادات شايد از منظر برخی ادامه رقابت انتخاباتی آقايان هاشمی و احمدی نژاد تصور شود اما صادق زيباکلام استاد علوم سياسی دانشگاه تهران معتقد است ريشه اين اختلاف در بحثهای انتخاباتی نيست، بلکه بسيار عميقتر است و نظر آقای هاشمی بيشتر به وضعيتی مربوط می شود که آقای زيبا کلام آن را "وقوع زلزله مديريتی در نظام ايران" می خواند.

به اعتقاد اين استاد دانشگاه، تغيير مديريتها در سايه سياستهای دولت جديد ايران بشدت مسئله ساز شده و "کم کم اين نگرانی در حال ظهور است که کشور به کدام سو می رود".

گزارش محمد امينی را بشنويد

آقای زيباکلام می گويد ايران در حوزه بين المللی به شکلی فزاينده تر در حال منزوی شدن است.

سخنان رئيس مجمع تشخيص مصلحت که بتازگی وظيفه نظارت بر قوای مجريه و مقننه نيز به نهاد تحت مديريت او سپرده شده است، با سخنان انتقادی ديگری همسو شد.

حسن روحانی دبير پيشين شورای عالی امنيت ملی که مذاکره گر ارشد ايران در پرونده هسته ای کشور نيز لقب گرفته بود، طی سخنرانی ای نسبت به سخت تر شدن شرايط بين المللی عليه ايران هشدار داد و بصراحت گفت: "با کنار زدن عده ای کار به سامان نمی رسد و برخی فکر می کنند که مشارکت مردم يعنی فقط انتخابات".

اين گونه انتقادها از سياستهای دولت جديد جمهوری اسلامی در فضايی صورت می گيرد که آيت الله علی خامنه ای رهبر جمهوری اسلامی چند روز پيش در سخنانی خواهان داده شدن فرصت به دولت آقای احمدی نژاد و حمايت از آن شده بود، خواسته ای که در اعلاميه پايانی نوزدهمين همايش ائمه جمعه نيز انعکاس يافت.

با کنار زدن عده ای کار به سامان نمی رسد و برخی فکر می کنند که مشارکت مردم يعنی فقط انتخابات

در اين اعلاميه، حمايت نيروهای انقلاب از دولت و پرهيز از تضعيف آن مطرح شد و علت طرح اين درخواست نيز پيروی از سخنان رهبری ايران عنوان شده است.

احمد سلامتيان صاحبنظر در امور سياسی ايران معتقد است سخنان انتقاد آميز اکبر هاشمی رفسنجانی از سياستها و رفتارهای تهاجمی دولتمردان جمهوری اسلامی "نشانگر وجود اختلاف نظر جدی در سطوح عاليه نظام حکومتی ايران است".

محمود احمدی نژاد رئيس جمهور ايران چند روز پيش در جريان بررسی صلاحيت نامزدهای وزارتخانه های بدون وزير مانده گفته بود دولتش به شکل بی سابقه ای در معرض حمله قرار دارد.

کارشناسان می گويند اين نکته را می توان به رئيس جمهور ايران يادآور شد که مخالفت با وی و انتقاد از او به جناح و حزب مخالف منحصر نيست و تجربه معرفی کابينه و بحرانی شدن تکميل ظرفيتهای کابينه در نتيجه مخالفت مجلس محافظه کار ايران با افراد پيشنهادی وی خود جای تأمل جدی دارد.

محمود احمدی نژاد در واکنش به سخنان انتقادآميز آقايان هاشمی و روحانی در همايش ائمه جمعه گفته که به مديران گذشته احترام می گذارد اما در عين حال تأکيد دارد که اشرافيگری در دولتش جايی نخواهد داشت.

وی آنهايی که از دولتش انتقاد می کنند را کسانی دانسته که از رهگذر عضويت در هيئت مديره های شرکتهای متعدد حقوقهای سی ميليون تومانی دريافت می کنند و گفته که اجازه نخواهد داد ماشينهای زرهی يا همان خودروهای ضدگلوله سيصد تا پانصد ميليون تومانی وارد کشور شود و اصرار دارد که می خواهد درآمدها را به شکلی عادلانه توزيع کند.

برخی صاحبنظران به اين سخنان رئيس جمهور ايران به ديده شعاری بودن می نگرند.

صادق زيبا کلام معتقد است مثالهای مطرح شده در سخنان آقای احمدی نژاد برای نشان دادن قاطعيتش در جلوگيری از ريخت و پاشهای احتمالی بيشتر بوی حرفهای عوامگرايانه را می دهد.

استدلالی که صادق زيباکلام مطرح می کند آن است که مثلاً وارد کردن خودروهای ضدگلوله به کشور نمی تواند به خواسته فردی مقامات انجام شود و اين قبيل کارها را معمولاً نهادهای تخصصی حفاظتی صورت می دهند.

به هرحال در نگاه کلی به وضعيتی که پس از روی کار آمدن محمود احمدی نژاد در جمهوری اسلامی ايران ايجاد شده می توان گفت انتقاداتی که آقای هاشمی رفسنجانی به آقای احمدی نژاد و سياستهايش وارد کرده، از نظر ناظران بدان معناست که فضای جديدی از نحوه سازوکارهای حکومت در جمهوری اسلامی ترسيم می کند که به جای خود می تواند فضای جديدی باشد و زوايايی را در معرض ديد عمومی قرار دهد که تاکنون کمتر قابل مشاهده بوده اند.