روزبه مهرزاد کارشناس بورس ايران

	تحليلگران تکنيکی بر اين باورند که کاهش ۱۷ واحد ديگر و ورود اين شاخص به محدوده ۹۷۰۰ واحد، شرايط روانی بازار برای افت شاخص کل تا ۹۵۰۰ واحد فراهم خواهد شد

در جريان داد و ستدهای هفته گذشته، شاخص کل بورس تهران بيش از ۴۶ واحد افت کرد تا بر روی ۹۸۱۷ واحد بايستد.

تحليلگران تکنيکی بر اين باورند که با کاهش ۱۷ واحد ديگر و ورود اين شاخص به محدوده ۹۷۰۰ واحد، شرايط روانی بازار برای افت شاخص کل تا ۹۵۰۰ واحد فراهم خواهد شد.

بر اين اساس کارشناسان معتقدند در صورتی که شاخص کل ۴۰۰ واحد ديگر افت کند، رکود ۱۱ ماه گذشته بورس تهران به بزرگترين سقوط بازار سرمايه ايران در طول تاريخ ۴۰ ساله بورس در ايران بدل خواهد شد.

بورس اوراق بهادار تهران در بحرانی ترين شرايط خود در سال های ۱۳۷۴ و ۱۳۷۵ خورشيدی با سقوط ۳۳ درصدی شاخص کل مواجه شده بود.

هم اکنون افت شاخص کل که از اواخر آذر ماه گذشته شروع شده، به ۳۰ درصد رسيده و در صورت ادامه روند نزول اين شاخص که بيان کننده متوسط تغيير قيمت سهام ۴۲۰ شرکت فعال در بورس تهران است، بهای سهام شرکتها به قيمت پايه صد تومان نزديک تر خواهند شد.

کاهش دامنه افت

با افزايش نگرانی ها نسبت به نزول ادامه دار شاخصهای بازار سرمايه ايران، دبير کل بورس اوراق بهادار تهران اعلام کرده که برای خروج از چرخه رکود در کوتاه ‌مدت و برای غلبه بر رکود مجموعه اقداماتی از سوی بورس طراحی شده و در دست اجرا است.

نمونه های از افت بر اثر بحران بورس تاکنون معادل شش هزار ميليارد ريال از ارزش سهام سرمايه گذاری غدير، پنج هزار ميليارد ريال از ارزش سهام خودرو سازی سايپا، هفت هزار ميليارد ريال از ارزش سهام سيمان فارس و خوزستان و چهار هزار ميليارد ريال از ارزش بازار سهام ايران خودرو که به تنهايی بيش از ۳۴ هزار سهامدار دارد، کاسته شده است.

مطابق اين برنامه که از روز شنبه ۲۱ آبان ماه جاری اجرای آن آغاز می شود، کليه سهم‌هايی که بازارگردانی نمی‌شود، در دامنه ۲- تا ۵/۱۲+ درصد نوسان قيمت خواهند داشت و سهامی که بازارگردانی می‌شوند در دامنه نوسان قيمت ۲- و ۵+ بازارگردانی خواهند شد.

بدين ترتيب قيمت سهام شرکتها در پايان معاملات يک روز حق کاهش بيش از دو درصد را نخواهند داشت. پيشتر اين کف قيمت، پنج درصد بوده است.

مديران بورس تهران معتقدند با اين اقدام علاوه بر اين که افت شاخص ها کندتر خواهد شد، نگرانی سهامداران از سقوط سريع قيمت سهام کاهش خواهد يافت.

در مقابل کارشناسان بر اين باورند که کاهش دامنه افت قيمتها حاوی اين "پيام نااميد کننده" به سهامداران است که شرايط بازار به مرز بحران رسيده که سازمان بورس با دخالت تصنعی قصد آن کرده تا سقوط بازار سهام را آهسته کند.

اما برخی تحليلگران مسايل بازار سرمايه پيش بينی می کنند با کاهش محدوده افت قيمت و افزايش دامنه صعود بهای سهام شرکت ای کوچک که بازارگردانی نمی شوند، رونق نسبی بر داد و ستد سهام اين دسته از شرکتها که شمار آنها به حدود ۳۸۰ مورد می رسد، حاکم شود.

زيان 'مربع بزرگ'

البته در اين صورت اين نگرانی وجود دارد که قيمت سهام شرکت های بورسی با هجوم دلالان حرفه ای دچار حباب شود.

کارشناسان معتقدند با کاهش دامنه افت قيمت سهام شرکتهای بزرگتر بازار سرمايه ايران تا حدود زيادی از افت شاخصهای بورس و زيان بيشتر سهامداران آنها کاسته می شود.

	تحليلگران معتقدند در پی رد پيش شرط کشورهای اروپايی برای ادامه مذاکرات اتمی از سوی جمهوری اسلامی، سير نزولی شاخص های بورس تهران افزايش خواهد يافت

بر اثر بحران بورس تاکنون معادل شش هزار ميليارد ريال از ارزش سهام سرمايه گذاری غدير، پنج هزار ميليارد ريال از ارزش سهام خودرو سازی سايپا، هفت هزار ميليارد ريال از ارزش سهام سيمان فارس و خوزستان و چهار هزار ميليارد ريال از ارزش بازار سهام ايران خودرو که به تنهايی بيش از ۳۴ هزار سهامدار دارد، کاسته شده است.

اين چهار شرکت مربع صدر جدول بزرگان بورس تهران را تشکيل می دهند و در مجموع ۲۰ درصد ارزش جاری بازار سهام ايران را در اختيار دارند.

ديگر سياستها و اقدامات کوتاه مدت سازمان بورس برای پايان دادن به رکود بازار سرمايه و جلوگيری از افت قيمت سهام شرکتهای بزرگ، الزامی کردن بازارگردانی ۴۰ شرکت بزرگ ‌تر بورس، مديريت سهام زيرمجموعه بانک‌ها از سوی مديران بانکها، ارائه تسهيلات بانکی به شرکت‌های سرمايه‌گذاری و اشخاص متمايل به خريد سهام، درخواست استمهال خصوصی‌سازی از دولت و شروع دادوستد سيمان در بورس فلزات اعلام شده است.

همچنين با تاييد بانک مرکزی، صندوق سرمايه گذاری مشترک و سبد سرمايه ‌گذاری بزرگ (super fund) توسط بانک‌ها با سقف پنج هزار ميليارد ريال ايجاد خواهد شد.

شرکت های سرمايه گذاری نيز مجاز شده اند تا در صورت تمايل نسبت به عرضه سهام سبد سهام با سود تضمين شده ۱۵ درصدی اقدام کنند.

هدف سازمان بورس اوراق بهادار تهران از اجرای اين برنامه کوتاه مدت کاهش ريسک خريد سهام توسط سهامداران جزء اعلام شده است.

مديران بازار سرمايه ايران معتقدند در صورت اجرای اين برنامه، سهامداران جزء به سمت خريد سهام شرکت های بزرگ با سود تضمين شده ترغيب خواهند شد و از شرايط رکودی کمتر آسيب خواهند ديد.

همچنين تزريق سهام صندوق سرمايه گذاری مشترک و سبد سرمايه گذاری بزرگ بانک ها ابزار های مالی کم ريسک بورس تهران را افزايش خواهد داد.

سرنوشت مبهم نگرانی مديران شرکتهای سرمايه گذاری از برکناری زودهنگام موجب شده تا خريد های آنها در دو روز پايانی هفته گذشته کاهش يابد

نوسان هسته ای

اين اقدامات در شرايطی انجام می شود که تحليلگران معتقدند در پی رد پيش شرط کشورهای اروپايی برای ادامه مذاکرات اتمی از سوی جمهوری اسلامی، سير نزولی شاخص های بورس تهران افزايش خواهد يافت.

استناد آنها به شتاب گيری افت شاخص کل بورس تهران در جريان مبادلات دو روز پايانی هفته گذشته است.

با اعلام آمادگی سه کشور اروپايی برای از سرگيری مذاکرات هسته ای با جمهوری اسلامی، شاخص کل بورس تهران طی مبادلات روزهای يکشنبه و دوشنبه با رشد اندک مواجه شد.

ولی با رد پيش شرط اتحاديه اروپا مبنی بر توقف فرايند غنی سازی اورانيوم از سوی جمهوری اسلامی، شاخص کل در دو روز پايانی معاملات بيش از ۴۶ واحد کاهش يافت و بار ديگر نگرانی از بن بست پرونده اتمی بر سهامداران حاکم شد.

آنها از ارجاع پرونده به شورای امنيت سازمان ملل و اعمال تحريم های احتمالی عليه ايران در جريان نشست آتی شورای حکام آژانس بين المللی انرژی اتمی بيمناک تر شده اند.

مديران جديد

در مقابل کارشناسان افزايش شتاب نزول شاخص کل بورس تهران را با تصميم دولت محمود احمدی نژاد در تغيير مديران عامل بانکهای دولتی بی ارتباط نمی دانند.

به باور آنها با برکناری مديران عامل سابق بانکهای دولتی، ناامنی تازه ای بر روند فعاليت شرکتهای بزرگ سرمايه گذاری بورس تهران که جزو شرکتهای زير مجموعه بانکهای دولتی هستند، حاکم شده است.

نگرانی مديران شرکتهای سرمايه گذاری از برکناری زودهنگام موجب شده تا خريد های آنها در دو روز پايانی هفته گذشته کاهش يابد. همچنين رغبت سهامداران نسبت به خريد سهام شرکتهای سرمايه گذاری که پيش بينی می شود با تغيير مديريت و استراتژی اداره رو به رو شوند، کاهش يافته و به اين ترتيب، افت شاخص های بورس تهران افزايش يابد.

روزهای خوش کارشناسان پيش بينی می کنند با اجرای برنامه کوتاه مدت سازمان بورس اوراق بهادار تهران سير نزولی شاخص های بازار سرمايه ايران کندتر خواهد شد و چه بسا روزهای مثبت شاخص کل بورس تهران درازتر شود

اما رشد ۲۷۶ واحدی شاخص قيمت سهام شرکت های سرمايه گذاری طی مبادلات هفته گذشته اين تحليل را تا حدودی دور از واقعيت نشان می دهد.

با اين حال تازه ترين يافته های آماری سازمان بورس اوراق بهادار تهران نشان می دهد که سهام شرکتهای سرمايه گذاری در نيمه اول آبان ماه جاری به لحاظ تقاضای خريد به رتبه چهارم تنزل کرده است.

گروه خودروسازان بورس تهران در نيمه آبان ماه امسال پرطرفدارترين سهام در تالارهای مبادلات بوده اند.

در اين دوره سه هزار و ۹۰۰ نفر در صف خريد سهام خودروسازان و قطعه سازان بورس تهران ايستاده اند و ارزش کل مبادلات سهام اين گروه در دوره مزبور به ۹۶ ميليارد ريال رسيده است.

شرکت های ايران خودرو، ايران خودرو ديزل و گروه بهمن پرطرفدارترين سهام در اين گروه به حساب آمده اند، طی اين دوره در مجموع ۳۰ ميليون سهم از سهام ۲۴ شرکت خودروسازی و قطعه سازی در بورس تهران داد و ستد شد.

شرکت های توليدکنننده مواد پتروشيمی و شيميايی نيز با جذب سه هزار و ۳۰۰ متقاضی سرمايه گذاری دومين گروه پرطرفدار بازار سهام محسوب می شوند. در اين مدت ۹۹ ميليارد ريال در سهام اين گروه سرمايه گذاری شده است.

براساس اين گزارش در دو هفته گذشته سه هزار نفر سهام بانک ها را به ارزش ۲۲۱ ميليارد ريال خريدند. به اين ترتيب بانک های خصوصی حاضر در بورس از نظر تعداد متقاضيان خريد سهام در رتبه سوم و از نظر ارزش مبادلات در جايگاه نخست بازار سهام جای گرفتند.

شرکت های سرمايه گذاری هم در اين مدت توجه دو هزار و ۶۰۰ خريدار را به خود جلب کردند و ارزش کل داد و ستدهای انجام شده در اين گروه از ۵۱ ميليارد ريال فراتر رفت.

در حالی که مديران بازار سرمايه ايران پيش بينی می کردند با توجه به خروج سيمان از شمول قيمت گذاری دولتی، سهام سيمان در تالارهای بورس پرطرفدار شود، در اين مدت فقط ۱۵۰۰ نفر به سرمايه گذاری در سهام اين شرکت ها پرداختند و ارزش کل داد و ستدهای انجام شده در گروه سيمان تنها ۱۱۰ ميليارد ريال بوده است.

کارشناسان پيش بينی می کنند در صورتی که روند بررسی پرونده فعاليتهای هسته ای جمهوری اسلامی بار ديگر به مدار مذاکرات ديپلماتيک ايران و اروپا بازگردد، با اجرای برنامه کوتاه مدت سازمان بورس اوراق بهادار تهران سير نزولی شاخص های بازار سرمايه ايران کندتر خواهد شد و چه بسا روزهای مثبت شاخص کل بورس تهران درازتر شود.