روزنامه‌های تهران: کودتای همسایه و گرمای خانه

روزنامه‌های صبح امروز شنبه دوم مرداد در مقالات خود همچنان پی آمدهای کودتای نافرجام ترکیه را مطرح کرده اند. روزنامه های جناح راست و تندرو با اشاره به تهدیدهای دونالد ترامپ فرصتی یافته‌اند برای ابراز مخالفت بیشتر با برجام و اشاره به اهمیت قدرت نظامی به عنوان تنها نیروی بازدارنده دشمن از حمله به کشور.

چند روزنامه امروز صبح در چاپ های دوم خود اخبار و گزارش های مربوط به حمله در مونیخ و فرار عاملان آن را منتشر کرده و در عین حال روزنامه ها از داغی بی سابقه هوای مناطق مختلف کشور نوشته اند.

<italic><bold><link type="page"><caption> اعتماد</caption><url href="http://www.etemadnewspaper.ir/Default.aspx?NPN_Id=485&pageno=1" platform="highweb"/></link></bold></italic> در گزارش اصلی چاپ دوم خود نوشته: این روزها شنیدن صدای آژیر در شهرهای مختلف اروپایی در حال عادی شدن است. شهرهایی‌که روزی به عنوان امن‌ترین مناطق جهان شناخته می‌شدند حالا مردم حتی برای خرید کردن نیز باید با ترس و لرز به خیابان ها پای بگذارند. روز گذشته شهر مونیخ آلمان نیز به لیست شهرهایی اضافه شد که تروریست‌ها توانستند در آن دست به عملیاتی مسلحانه بزنند و دهها کشته و زخمی برجای بگذارند.

روزنامه <italic><bold><link type="page"><caption> ایران</caption><url href="http://www.iran-newspaper.com/?nid=6267&pid=1&type=0" platform="highweb"/></link></bold></italic> هم در گزارش اصلی چاپ دوم خود نوشته: آلمانی‌ها هنوز در شوک حمله مهاجر نوجوان ۱۷ ساله افغان در ایالت بایرن بودند که صدای تیراندازی در مرکز خرید المپیا و نیز متروی شهر مونیخ یکبار دیگر زنگ هشدار را در آلمان و سراسر اروپا به صدا درآورد. آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان در پی این حمله نشست امنیتی ویژه برگزار کرد.

فقط قوای نظامی بازدارنده است

در ادامه مخالفت های روزنامه سپاه پاسداران با برنامه های دولت روحانی، یدالله جوانی در سرمقاله این روزنامه بزرگ ترین دستاورد ادعایی دولت در مورد برجام را خیالی خوانده و نوشته: این که برجام توانسته با لغو تحریم های متکی به فصل هفتم منشور سازمان ملل ایران را از خطر حمله نظامی دور نگاه دارد امری کاملاً ذهنی و به عبارتی خیالی است.

استدلال سرمقاله <italic><bold><link type="page"><caption> جوان</caption><url href="http://javanonline.ir/fa/news/799126/بزرگ%E2%80%8Cترين-دستاورد-ادعايي-برجام-خيالي-است" platform="highweb"/></link></bold></italic> این است که آن چه سایه شوم جنگ را از سر یک ملت و از جمله ملت ایران برمی‌دارد، قدرت دفاع آن ملت است. این یک اصل است و نباید از آن غفلت کرد. از زمان پایان جنگ هشت ساله تا به امروز اگر دشمنان به‌رغم تهدیدات پی‌درپی مبنی بر حمله نظامی به ایران، تهدیدات خود را عملی نکرده‌اند، فقط و فقط به دلیل اقتدار ملی و اقتدار نظامی و قدرت پاسخگویی ملت ایران به متجاوز بوده است.

برای دشمنان ملت ایران در صورت داشتن قدرت و جرئت برای حمله نظامی به ایران، پیدا کردن بهانه و اخذ مجوز از شورای امنیت جهت توجیه تجاوزشان، کار سختی نخواهد بود. چگونه به افغانستان حمله کردند؟ چگونه به عراق حمله کردند؟ برای شیطان بزرگ که هیچ پایبندی به اصول اخلاقی ندارد، بهانه‌تراشی، متهم‌سازی و مجوزگیری کار آسانی است. بنابراین دشمن را فقط و فقط با «قدرت» می‌توان از دست زدن به تجاوز و راه انداختن جنگ بازداشت.

در پایان مقاله روزنامه سپاه پاسداران پیش بینی شده حالا امریکا و همپیمانانش روی برنامه موشکی ایران تمرکز کرده و می‌خواهند آن را امنیتی کنند. بر مبنای تحلیل کسانی که بزرگ‌ترین دستاورد برجام را جلوگیری از جنگ اعلام می‌کنند با فشارها و تحریم‌ها و جنجال‌آفرینی‌ها علیه برنامه موشکی چگونه باید برخورد کنیم؟ آیا ممکن است کسانی در ایران پیدا شوند که بگویند بهتر است با مذاکره در خصوص برنامه موشکی و پذیرفتن یک‌سری محدودیت‌ها از جنگ جلوگیری کنیم؟

چرا تحریف توافق هسته‌ای؟

صادق زیباکلام در ابتدای مقاله خود در <italic><bold><link type="page"><caption> فرهیختگان</caption><url href="http://farheekhtegan.ir/?nid=1998&pid=1&type=0" platform="highweb"/></link></bold></italic> جمله ای از سعید جلیلی، دبیر سابق شورای عالی امنیت ملی و مذاکره‌کننده ارشد ایران در دولت گذشته نقل کرده که گفته در آن دوران ۱+۵ گام به گام نسبت به مواضع ایران عقب‌نشینی می‌کرد، در حالی که در این دوره تیم مذاکره‌کننده امتیازات فراوانی را به طرف مقابل واگذار کرد.

این استاد دانشگاه با اشاره به مذاکرات دوران احمدی نژاد از جلیلی خواسته شاهد مثال بیاورد بیاورد و یکی از عقب نشینی های طرف های مذاکره را ذکر کند و جز آن اگر عقب‌نشینی‌ها همان‌طور که ایشان و سایر اصولگرایان مطرح می‌کنند همه از ناحیه جمهوری اسلامی ایران صورت گرفته، چرا اسرائیل، جمهوری‌خواهان و تندروهای آمریکایی و کشورهایی مانند سعودی تا این اندازه با برجام مخالف هستند. اگر جلیلی در این رابطه درست می‌گفت (که به اعتقاد من چنین نیست) دلیلی برای این همه مخالفت وجود نداشت.

مقاله فرهیختگان به این جا رسیده که: در بخش دیگر مذاکره‌کننده پیشین ایران دولت را متهم می‌کند که از شعار اولیه خود یعنی چرخش سانتریفیوژها با چرخش چرخ زندگی مردم باید همزمان باشد، کوتاه آمده و سودمندی برجام را در کم شدن سایه جنگ از سر کشور می‌بیند. ایشان نمی‌خواهد بپذیرد که ریشه رکود اقتصادی، مفاسد و فیش‌های حقوقی نجومی همه در اقتصاد ناکارآمد دولتی است. فعالیت‌های هسته‌ای جدا از اینکه هزینه‌های زیادی را بر کشور تحمیل کردند، تحریم‌ها هم به طور غیرمستقیم هزینه‌های گزافی را ایجاد کرده بودند.

محمدرضا سعدی در سرمقاله <italic><bold><link type="page"><caption> جهان صنعت</caption><url href="http://www.jahanesanat.ir/59289-خودمان-آدرس-را-به-دیگران-می%E2%80%8Cدهیم.html" platform="highweb"/></link></bold></italic> نوشته: مجادله بر سر کسب قدرت سیاسی در ایران بیش از آن آشکار است که بتوان آن را نادیده گرفت. جناح سیاسی که اکنون قدرت دولت را در کف حریف می‌بیند، برای تضعیف مدیران مستقر و افزایش احتمال شکست آنها استراتژی ناکارآمد نشان دادن را در دستور کار قرار داده است. طیف‌های گوناگون این جناح سیاسی با تولید و توزیع روزانه صدها خبر، تحلیل، گزارش و گفت‌وگو درباره مسایلی مانند اینکه دولت روحانی دستاوردی از برجام نداشته یا اینکه دولت فعلی در مبارزه با فساد اداری مثل دستمزدهای بالای کارمندان ارشد قصور کرده است، مردم را نسبت به ادامه کار این دولت ناامید می‌کنند.

نویسنده با این پرسش که آیا ادامه این فضاسازی‌ها به نفع جامعه ایرانی در کلیت خودش ارزیابی می‌شود نوشته: برخی افراد و احزاب باورشان این است که ناکارآمد نشان دادن دولت مستقر به تخریب همه بایدهای جامعه منجر می‌شود و چند تنگنا برای کلیت جامعه به همراه دارد. نخستین پیامد آن که به یک سم مهلک تبدیل خواهد شد، فرار سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی از سرمایه‌گذاری توسعه‌ای است. سرمایه‌گذاران داخلی نزدیک به چهار سال است که منتظرند شرایط عادی شود اما چنین اتفاقی نمی‌افتد.

به نظر مقاله جهان صنعت: طعم شیرین مصالحه بزرگ ایران و غرب نیز که می‌توانست روزنه‌هایی از امید برای رشد سرمایه‌گذاری باشد، با تخریب دولت فعلی و بیان ناامیدی‌ها به مزه تلخ تبدیل می‌شود. در چنین فضایی که سرمایه‌گذاران داخلی بلاتکلیف هستند، معلوم است که همتاهای خارجی آنها نیز احتیاط پیشه کرده و برای حضور در بازار نفت و گاز، صنعت و معدن، حمل‌ونقل و امور زیربنایی باز هم منتظر می‌مانند. کجای دنیا دیده شده است که یک جناح سیاسی با حجم گسترده تبلیغات منفی علیه دولت مستقر به تولید گردوغبار مشغول شود و آنگاه انتظار داشته باشد که سرمایه‌گذاران خارجی بیایند.

همه پل‌ها را خراب کردم

پوریا عالمی در ستون طنز <italic><bold><link type="page"><caption> شرق</caption><url href="http://sharghdaily.ir/News/98513/خر-مراد-و-خر-مردم-و-خر-خودم" platform="highweb"/></link></bold></italic> توصیف کرده که: سوفیا ورزشکار دوست داشت، من نرمشکار بودم و دوست داشتم قره‌قوروت را روی شعله نرم کنم و کیفش را ببرم. سوفیا آدم واقع‌بین دوست داشت، من آدمی رؤیابین بودم و دوست داشتم دراز بکشم و خیالات ببافم و کیفش را ببرم. سوفیا پرسپولیسی بود. من استقلال را دوست داشتم و از هرچی رنگ قرمز است بدم می‌آمد. سوفیا اهل پول سالم بود، من عشق رانت و رانت‌خواری و رانت‌بازی بودم و دوست داشتم تا آنجا که می‌شود ببُرم و ببَرَم.

در ادامه این ستون آمده:سوفیا اهل این بود که همه به اندازه تلاشی که می‌کنند بخورند و کسی سر گرسنه زمین نگذارد و مال کسی را نخورد. من همین که می‌دیدم بوی کباب می‌آید، رزومه‌ام را می‌فرستادم و در هر نوع انتخاب اجتماعی شرکت می‌کردم، غافل از اینکه دارند خر داغ می‌کنند یا این داغ دل همسایه‌هاست که تازه شده است. بله. دست‌آخر هم اینکه سوفیا اهل اصلاحات بود و از بچگی فکر می‌کرد می‌شود همه‌چیز را اصلاح و بهتر کرد. من اما اهل بخیه بودم و از بچگی معتقد بودم همه‌چیز را می‌شود بخیه زد تا کار آدم راه بیفتد. بعد هم چه کشکی؟ چه پشمی؟ چه اصلاحاتی؟

طنزنویس شرق به این جا رسیده که: خلاصه سوفیا با شعارها و لیست‌های امید و امیدوارکننده‌ای که من بهش دادم از من خوشش آمد و به من رأی داد تا من انتخاب شوم. من چی‌کار کردم؟ من هیچی، از فردای روزی که همه من را تکرار کردند، دیدم که خرم از پل رد شده، پس اولین کاری که کردم، همه پل‌های پشت‌سرم و همه پل‌های امیدبخش را خراب کردم و از خر مراد و خر مردم پیاده شدم و سوار خر خودم شدم.

ترکیه امنیتی شده

جعفر گلابی در مقاله ای در <italic><bold><link type="page"><caption> اعتماد</caption><url href="http://www.etemadnewspaper.ir/Default.aspx?NPN_Id=485&pageno=1#" platform="highweb"/></link></bold></italic> نوشته:ترکیه کشوری است که تا چند سال پیش با سرعتی خیره‌کننده به رونق صنعتی و اقتصادی رسید و رفته‌رفته به یک قطب اقتصادی و حتی سیاسی در منطقه تبدیل می‌شد، ناگهان پایش را تا سوریه و عراق وهرجا که امکانش بود دراز کرد وگاهی بدون دلیل برای خود بحران خرید و در دشمن‌تراشی گوی سبقت را از دیگران ربود.اینک و پس از کودتای نافرجام با دستگیری و تعلیق و اخراج قریب به ٩٠ هزار نفر مغناطیس جذب بحران را به‌کار انداخته است و در تسلسلی از درگیری‌ها و جدال‌ها گرفتار.

نویسنده گمانه زنی کرده که:معرکه‌گیری وهل من مبارزطلبی دولتی در ترکیه بدون پاسخ نخواهد ماند و دیر یا زود مقاومت‌های زیر پوستی آرام یا خشن ظهور خواهد کرد. تسویه‌ای به این گستردگی خود نشان از یک بحران عظیم دارد و بحران‌های دیگر را سبب می‌شود. مردم کودتا را نمی‌خواستند ولی شاید انتظار این رفتار سرکوبگرانه با این وسعت را هم نداشتند.

عباس عبدی هم در سرمقاله همین <italic><bold><link type="page"><caption> روزنامه</caption><url href="http://www.etemadnewspaper.ir/Default.aspx?NPN_Id=485&PageNO=16" platform="highweb"/></link></bold></italic> با اشاره به ‏برادری و قرابت ایران و ترکیه که بنا به توافقات سیاسی ‏و میل و اراده نبوده و امری اصیل است، لذا ‏نمی‌توان از زمانی به بعد منکر ‏این قرابت شد نوشته: از سوی دیگر قرابت فرهنگی به این معنی نیست که ‏ما با ترکیه همواره مناسبات سیاسی صلح‌آمیز و ‏صمیمانه‌ای داشته‌ایم؛ خیر. از دوره اشکانی تا به ‏امروز بسیار بوده کشمکش‌های سیاسی میان ایران ‏با روم شرقی و پس از آن دولت صفوی و قاجار با ‏عثمانی، لیکن این اختلافات و کشمکش‌ها از جنس ‏اختلافات خانوادگی بوده، همچون دعوای دو برادر ‏که ربطی به غریبه‌ها ندارد.

نویسنده ابراز نگرانی کرده که: اقداماتی ‏که برای حل و فصل بحران و اغتشاش در ترکیه روی می‌دهد ‏گاه در جهت به دست آوردن سطح جدیدی از ‏پایداری است و گاه در جهت تشدید ناپایداری. در ‏ترکیه شاهد بودیم که کودتایی واقعی یا ساختگی رخ ‏داد و پس از آن مردم به کودتاچیان که ارتش ترکیه ‏بودند واکنش‌های تند و تحقیرآمیزی نشان دادند. ‏حتی اگر به واقع این واکنش‌ها مردمی ‏و خودجوش بوده باشد نباید پاسخ حکومت به آن ‏دمیدن در تنور این تحقیر می بود که حاصلی جز ‏بی‌اعتمادی و نقار ندارد.

نادر مازوجی در مقاله‌ای در روزنامه <italic><bold><link type="page"><caption> اطلاعات</caption><url href="http://www.ettelaat.com/etiran/?p=218418" platform="highweb"/></link></bold></italic> پیش بینی کرده پیامدهای کودتای نظامیان مخالف اردوغان، به دلیل ناکام ماندنش، تا سال‌ها جامعه ترکیه را تحت تأثیر قرار دهد. کشوری که به یکی از قطب‌های گردشگری در جهان تبدیل شده بود، مشخص نیست پس از تدابیری که دولت اردوغان برای دوران پساکودتا اتخاذ خواهد کرد، چگونه خواهد بود، اما آنچه مسلم است این که، ترکیه از این پس جذابیت‌های گذشته را برای گردشگران نخواهد داشت.

به نوشته این مقاله: وضعیت فوق‌العاده‌ای که اردوغان اعلام کرد و بر اساس آن نیروهای امنیتی نه فقط به هر کس ظنین شوند بازداشتش خواهند کرد، بلکه دستور تیراندازی به سوی افراد مظنون را نیز دریافت کرده‌اند، جامعه ترکیه را در کوتاه‌مدت چنان امنیتی خواهد کرد که نه تنها هیچ گردشگر خارجی ـ بیشترین درآمد سرانه ترکیه از راه گردشگری است ـ تمایلی به سفر به این کشور نخواهد داشت بلکه ممکن است بخش عمده جامعه ترکیه به ویژه طبقه نخبه آن، میل به مهاجرت از این کشور پیدا کنند.

رویای سلطان

<italic><bold><link type="page"><caption> دنیای اقتصاد</caption><url href="http://donya-e-eqtesad.com/news/1061280" platform="highweb"/></link></bold></italic> در گزارش اصلی خود با عنوان رویای سلطان مقاله ای از اکونومیست لندن را قرار داده که در بخشی از آن آمده: مردم ترکیه در آمدن به خیابان‌ها و مواجهه با سربازان، شجاعت فراوانی از خود نشان دادند و صدها نفر از آنها کشته شدند. احزاب مخالف دولت، بدون توجه به اینکه چقدر از رجب طیب اردوغان نفرت دارند، در محکوم کردن تجاوز به دموکراسی متحد بودند. آنها این حاکم مستبد و دارای گرایش‌های اسلامی را به پنجمین بازگشت ژنرال‌ها از دهه ۱۹۶۰ تاکنون ترجیح دادند.

به نوشته این روزنامه: دومین مساله اینکه پیامدهای هشدار دهنده‌تر این است که اردوغان به سرعت درحال ویران کردن دموکراسی کنونی است که مردم با نثار جانشان از آن دفاع کردند. اما حالا هزاران پلیس، دادستان و قاضی از کار برکنار یا تعلیق شده‌اند. همچنین دانشگاهیان، معلمان و کارکنان دولت اخراج شده‌اند و این در شرایطی است که نشانه‌های اندکی از دست داشتن آنها در کودتا وجود دارد. سکولاریست‌ها، کردها و دیگر اقلیت‌ها از حضور وفاداران اردوغان در خیابان‌ها احساس ترس می‌کنند.

<italic><bold><link type="page"><caption> شرق</caption><url href="http://sharghdaily.ir/News/۹۸۵۱۸/۲-میلیارد-«ین»-ضرر--بی%E۲%۸۰%۸Cخوابی-مرتضو" platform="highweb"/></link></bold></italic> در گزارش اصلی خود با عنوان دو میلیارد ین ضرر بی خوابی مرتضوی چک‌هایی به ارزش٨٢ میلیارد ین ژاپن از سوی تأمین اجتماعی برای سورینت قشم صادر و به عنوان ضمانت قرارداد در اختیار این شرکت قرار گرفته است در حالی که در قرارداد عدد ٨٠ میلیارد ین ژاپن تعیین شده. سعید مرتضوی مدعی‌ است شرکت‌های زیان‌ده شستا را در یک سبد واگذار کرده‌ است، سازمان تأمین اجتماعی اما می‌گوید اکثر شرکت‌هایی که در این سبد برای فروش عرضه شده‌اند، سودده بوده و بازدهی مناسبی داشته‌اند. مدیرعامل وقت شستا هم گفته یک شب مرتضوی به خانه‌اش آمده و از او خواسته به عنوان کارشناس و نخبه، شرکت‌ها را برای ما قیمت‌گذاری کند اما مدیرعامل شستا زیر بار این خواسته نمی‌رود و به مرتضوی تذکر می‌دهد که از این .کار بوی پول‌شویی به مشام می‌رسد،‌ اما ماجرا به همین جا ختم نمی‌شود

وکیل شاکیان تأمین اجتماعی به نوشته شرق نقل کرده که آقای مرتضوی گفته‌اند که من خسته بودم و آخر شب بود؛ بنابراین سهو قلم پیدا کردم. اما شما فکر کنید که این سهل‌انگاری در یک مورد فقط دو میلیارد ین از داشته‌های بیمه‌شدگان را بر باد داده است. معاون مالی وقت سازمان به رسانه‌ها گفته‌اند که آقای مرتضوی ساعت ٢٢ از من خواستند به همراه دسته‌چک سازمان به دفترش بروم و اعدادی را روی کاغذ نوشتند و از من خواستند برابر با همین ارقام چک صادر کنم که پنج فقره چک نوشتم و تحویل دادم».

گزارش شرق به این جا رسیده که مجتبی نظری وکیل سازمان تأمین اجتماعی گفته: آقای تیرداد خانی، مدیر امور مالی وقت سازمان عنوان کرده ارقام توسط آقای مرتضوی نوشته شد. چک‌ها را هم خودش نوشته است؛ یعنی خودش بلند شده، رفته بانک مسکن و گفته چک را الان بنویسید و همین الان به من بدهید، درحالی‌که این کار معمول و روال نیست

دمای ٥٠ درجه‌ای که اعلام نشد!

<italic><bold><link type="page"><caption> شرق</caption><url href="http://sharghdaily.ir/Default.aspx?NPN_Id=۱۰۶۶&PageNO=۲۰" platform="highweb"/></link></bold></italic> در گزارشی نوشته:از آسمان و زمین آتش می‌بارد بس که هوا گرم است. تا سال‌ها وضع به این منوال بود که دمای هرروز مرکز استان‌ها یک روز قبل در تلویزیون اعلام می‌شد و کسی را یارای مقابله با آن اعداد و ارقام نبود. حالا اما نه‌فقط روی گوشی‌هایی مثل آیفون، نرم‌افزار رایگان هواشناسی نصب شده بلکه مردم شهرهای مختلف ایران با انتشار عکس‌هایی در شبکه‌های اجتماعی، گرمای سوزان محل زندگی‌شان را اعلام می‌کنند.

گزارشگر نوشته: در یکی از شهرهای خوزستان دمای هوا در آفتاب، ٦٤ درجه و در سایه، ٥١ درجه است. اینها همه در حالی است که سازمان هواشناسی می‌گوید «بستان» با ٥٢ درجه، گرم‌ترین شهر این استان است اما یکی از شهروندان اهوازی به «شرق» می‌گوید که در کمی مانده به اذان ظهر، دمای این شهر به ٥٨ درجه رسیده و گردوغبار شهر را فرا گرفته‌ است! به این موارد باید نگرانی بوشهری‌ها از رطوبت شدید همراه با گرمای بی‌سابقه هوا را هم اضافه کرد.

شرق اضافه کرده: بوشهر مرز ٤٢ درجه را گذرانده؛ اما یکی از بوشهری‌ها به «شرق» می‌گوید که رطوبت هوا در ظهر روز جمعه به‌قدری زیاد بوده که انگار زیر دوش آب داغ ایستاده‌ایم. اختلاف بین رقمی که هواشناسی اعلام می‌کند با رقم واقعی دمای هوا در شهرها، موضوع تازه‌ای نیست اما برای مردم خوزستان و حتی تهران عجیب است که چرا دمای بالای ٥٠ درجه شهرهایشان به صورت رسمی اعلام نشده، آن هم درست روزی که جمعه بوده و منع قانونی‌ای برای کار در گرمای بالای ٥٠ درجه در میان نبوده است.