بررسی روزنامه‌های صبح تهران؛ دوشنبه ۱۵ دی

روزنامه های امروز صبح تهران، مهم ترین موضوع داخلی را پیشنهاد همه پرسی توسط رییس جمهور روحانی دیده و در صفحات اول خود منعکس کرده اند. رسانه های تندرو با این استدلال که مجلس و رهبر جمهوری اسلامی حق پیشنهاد دارند به مخالفت با طرح روحانی برخاسته اند و نشریات میانه رو و مستقل آن را راه حلی برای نجات کشور از مشکلات دانسته اند.

باید دید چقدر می توان

روزنامه های مختلف امروز با تیترهای مختلف همه پرسی بعد از ۳۵ سال را از میان سخنان دیروز رییس جمهور در اجتماع اقتصاددانان برگزیده و در صفحات اول خود منعکس کرده و در مقالاتی به اظهار نظر دراین باره پرداخته اند.

محمد رضا خاتمی در مردم امروز نوشته: کشور امروز با مسائل حاد و مشکلی دست به گریبان است که درباره این مسائل همه مسئولان به وکالت از مردم سخن می گویند. خوب است یک بار مردم مستقیما در مورد مشکلات کشور و راهکار مناسب برای مرتفع کردن آنها اظهار نظر کنند. از جمله این مسائل می توان به مساله انرژی هسته ای اشاره کرد. وقتی من به عنوان یک شهروند انتظار داشته باشم مشکل هسته ای ایران بدون لج بازی حل شود، اما برخی از تندروها در مورد راهکارهای لازم برای حل مساله هسته ای نظر دیگری داشته باشند، راهکار مناسب برای حل این مساله این است که موضوع به رای و نظر مردم گذاشته شود.

نویسنده مقاله افزوده: در حوزه سیاسی آن چیزی که امروز فراتر از قانون به آن پرداخته شده و فراتر از قانون باید برای آن راهکار پیدا کرد، مساله حصر است. کسانی که به تریبون های رسمی دسترسی دارند یک طرفه از سوی مردم حرف می زنند و بر لزوم ادامه شرایط موجود پافشاری می کنند. بهتر است یک بار برای همیشه این مساله را با مراجعه به آرای عمومی حل کرد.

مقاله مردم امروز تاکید کرده: مساله حصر در بعد داخلی و مساله انرژی هسته ای در بعد خارجی از جمله مهم ترین مسائل کشور است. لاینحل ماندن این دو مساله باعث شده بخشی از توان کشور به جای آبادسازی مصروف به اختلافات داخلی شود. اگر این دو مساله به رای مردم گذاشته شود، بخش عمده ای از مشکلات کشور حل خواهد شد.

حمید متقی در مقاله ای در <link type="page"><caption> فرهیختگان</caption><url href="http://farheekhtegan.ir/?nid=1564&pid=1&type=0" platform="highweb"/></link> نوشته: همه پرسی ابزار مهمی که در طول حیات نظام جمهوری اسلامی تنها سه بار آن هم در بحث انتخاب نوع نظام و تایید قانون اساسی، در دهه نخست استقرار آن مورد بهره‌برداری قرار گرفت و اتفاقا با مشارکت گسترده مردم موجب تثبیت بیشتر نظام شد. متاسفانه در دو دهه گذشته این اصل بن‌بست‌شکن قانون‌اساسی، به سبب جنجال‌های سیاسی و سوءتفاهم‌هایی که می‌توانست طرح آن به‌همراه داشته باشد، به محاق رفت و عملا جامعه مدنی، دولتمردان، نمایندگان مجلس و... از این ابزار محروم شده و آسیب‌هایی به منافع ملی این سرزمین وارد آمد.

به نوشته این مقاله: کار به‌ آنجا رسید که بحث درباره این مفهوم که اتفاقا در قانون اساسی جمهوری اسلامی ۱۲ بار به انحای مختلف از آن یاد شده و اصل پنجاه و نهم آن نیز کاملا به آن اختصاص دارد، در بسیاری از رسانه‌ها به تابو بدل شد. اصلی راهگشا، غیرپیچیده و کم هزینه که برای اجرای بی‌کم‌وکاست قانون‌اساسی و تداوم حضور مردم در تعاملات کشور قابل استفاده است.

به دولت مربوط نیست

اما در اولین واکنش نسبت به پیشنهاد رییس جمهور روحانی به نوشته روزنامه <link type="page"><caption> کیهان</caption><url href="http://kayhan.ir/fa/issue/331/1" platform="highweb"/></link> حسین شریعتمداری مدیر این روزنامه در واکنش به اظهارات رئیس جمهور درباره برگزاری رفراندم برای مسائل سیاسی، فرهنگی، اقتصادی و... گفت:‌ متاسفانه رئیس جمهور حقوقدان، فرق رفراندم تقنینی و رفراندم اساسی را نمی‌دانند!

نماینده ولی فقیه در کیهان بعد توضیح داده که مراجعه به رفراندم در دو جای قانون اساسی آمده است که دو نوع متفاوت با یکدیگر است.

محمد صفری هم در سرمقاله <link type="page"><caption> سیاست روز</caption><url href="http://www.siasatrooz.ir/vdchi-nw.23nvzdftt2.html" platform="highweb"/></link> نوشته: در مقوله برگزاری همه‌پرسی در کشور تنها مجلس می‌تواند ورود کند و رهبری نظام هم باید فرمان و اجازه آن را صادر کنند و قوای دیگر در آن نقشی ندارند.

نویسنده با این مقدمه نوشته منظور رئیس‌جمهور و اشاره ایشان به یک مسئله بسیار مهم که برای همه ما اهمیت دارد و در زندگی ما تأثیرگذار است، گفت‌وگوهای هسته‌ای است. گمان می‌رود که دولت برای رسیدن به نتیجه مطلوب خود نیازمند چنین اقدامی است. بستر آن هم از روز گذشته و با آرزوی آقای روحانی برای برگزاری رفراندوم آماده شد و قطعاً، امروز و روزهای آینده هم شاهد خواهیم بود که موافقان و مخالفان این درخواست، دیدگاه و تحلیل‌های خود را ارائه خواهند داد.

سرمقاله سیاست روز با اشاره به این که توافق هسته ای هم نیاز به تصویب مجلس دارد تا نهایی شود و همچنین پیوستن ایران به پروتکل الحاقی که باز این مجلس شورای اسلامی است که باید تصویب کند که ایران به آن بپیوندد یا نه. در واقع آمریکایی‌ها چنین موضوعی را یکی از موانع دستیابی به توافق نهایی می‌دانند. اما این که اگر آقای روحانی این مسئله را بسیار مهم و تأثیرگذار درزندگی مردم معرفی می‌کند، به همان سیاست خوشبین بودن به نتایج مذاکرات باز می‌گردد.

آیا اصلا ممکن است؟

صادق‌زیبا کلام در <link type="page"><caption> اعتماد</caption><url href="http://www.etemaad.ir/Default.aspx?NPN_Id=50&pageno=1" platform="highweb"/></link> نوشته: مشکلات آقای روحانی نه در برگزاری رفراندوم است و نه با برگزاری رفراندوم هیچ یک از مشکلات ایشان سامان خواهد یافت. مشکل اساسی در وضعیت کلان سیاسی کشور است. بگذارید بیشتر توضیح دهم. اساس همه نظام‌های مردم‌سالار در دنیا روی چرخش نخبگان یا دولت انتخابی مردم قرار گرفته است. به این معنا که یک جریان سیاسی در قالب یک حزب در انتخابات عمومی شرکت کرده و در صورت به دست آوردن اکثریت آرا، دولت را تشکیل می‌دهد و به مدت چهار سال زمام امور کشور را در دست می‌گیرد. اگر مردم از عملکرد آن حزب، آن هیات دولت یا آن رییس‌جمهور و کابینه‌اش رضایت داشته باشند، چهار سال بعد مجددا آن حزب یا جریان سیاسی را انتخاب می‌کنند و در صورتی که از عملکرد آن در طول مدت آن چهار سال رضایت نداشته باشند، آن حزب را انتخاب نکرده و گروه دیگری یا حزب دیگری را انتخاب می‌کنند.

به نوشته این استاد دانشگاه: در ایران اما اسما چرخش نخبگان وجود دارد، اما در عمل، این چرخش یک حرکت کوچک و در عین حال ناقصی بیش نیست. ١٨ ماه پیش مردم ایران در یک انتخابات شرکت کرده و عملا به سیاست‌های ٨ سال گذشته «نه» گفته و آقای روحانی را به عنوان جایگزین آن سیاست‌ها انتخاب کردند.

به نظر مقاله اعتماد: مشکل دقیقا از همین نقطه شروع می‌شود، چرا که اکثریت مردم به سیاست‌های قبلی «نه» گفته و خواهان تغییر و اجرای سیاست‌های جدید هستند اما دولت منتخب آنها در عمل نمی‌تواند سیاست‌ها و برنامه‌هایی را که دارد به اجرا بگذارد. چرا؟

آرمین منتظری در مقاله ای در <link type="page"><caption> شهروند</caption><url href="http://shahrvand-newspaper.ir/Default.aspx?NPN_Id=139&PageNO=3" platform="highweb"/></link> نوشته: در همه دنیا دولت ها مقید به قید و بندهای مبتنی بر واقعیت هستند و منطق متعارف حکم می‌کند در عرصه عمل به این قید و بند‌ها توجه داشته باشند و اتفاقا تصمیمی که با لحاظ کردن این قید و بندها اتخاذ می‌شود منطقی‌تر و واقع‌گرایانه‌تر است. بازیگران عرصه سیاست به خوبی‌ می‌دانند که یک روند را چطور مدیریت کنند اما آن‌قدرها هم آزاد نیستند که قید و بند‌های سفت و محکمی که در حرفه‌شان با آن روبه‌رو هستند را بشکنند و یا زیر پا بگذارند.

نویسنده برای روشن شدن بحث دو مثال آورده یکی حصر رهبران جنبش سبز که از نخستین روزهای دولت حسن روحانی، مطرح بوده است. افراد زیادی درخصوص آن سخن گفته‌اند. اما نگاه واقع‌بینانه به میزان قدرت و آزادی عمل دولت درخصوص این مسأله نشان از همان قید و بندهایی دارد که یک رئیس‌ دولت منطقی نمی‌تواند به آنها بی‌توجه باشد. مثال دوم به حذف برخی از افراد از فهرست دریافت‌کنندگان یارانه باز می‌گردد. نظام جمهوری اسلامی تقریبا بر روی این نکته اتفاق‌نظر دارد که برخی از افراد جامعه نیازمند دریافت یارانه نیستند. دولت نیز بارها این مسأله را اعلام کرده است. اما درنهایت عملی نشد.

نویسنده مقاله شهروند در نهایت سووالی را مطرح کرده: آیا رئیس‌دولت قدرت انجام تصمیماتش را ندارد؟ آیا حسن روحانی به‌عنوان رئیس‌جمهوری اساسا از قدرتی برخوردار است که حرفش و تصمیمش را به کرسی بنشاند؟

دکتر علی نجفی‌توانا در مقاله ای در <link type="page"><caption> آرمان</caption><url href="http://www.armandaily.ir/Default.aspx?NPN_Id=791&pageno=1" platform="highweb"/></link> با اشاره به گذشت ۳۵ سال از تغییر حاکمیت در کشور ما و استقرار جمهوری اسلامی نوشته: ممکن است در فرایند ارتباط با جهان و تغییر روابط و مناسبات بین‌المللی، استعلام از نظریات اکثریت مردم در خصوص موضوعاتی مانند انرژی هسته‌ای، نوع روش‌های مدیریت اقتصادی، تغییر اصل ۴۴۴۴ قانون اساسی و مناسبات سه قوه و حدود اختیارات آنان می‌توان از این مکانیزم استفاده بهینه برد.

به نظر این حقوقدان: چرا که وقتی افکار عمومی در یک فرایند دموکراتیک در خصوص یک امر حیاتی کشور نظری داشته باشند، اعمال آن نظر اولا موجب تعیین تکلیف در خصوص مورد خواهد شد و اجرای برایند این همه‌پرسی را مشروع تلقی خواهد کرد و ثانیا این اقدام نشانه تجلی مردم‌سالاری، احترام به افکار عمومی و تعمیق حکومت مردم بر مردم خواهد شد.

مقاله آرمان تاکید کرده رویکرد جدید ریاست جمهور با عنایت به واقعیت‌های کشور و توصیه به توسل به همه‌پرسی نشانه‌ای از واقع‌بینی برای برون‌رفت از چالش‌های داخلی و بین‌المللی است که اگر چنین شود بسیاری از بن‌بست‌های موجود و ارزیابی حقانیت گروه‌های سیاسی و قضاوت نسبت به برداشت‌ها و روش‌های آنان درخصوص اداره کشور مورد قضاوت مردم از طریق رفراندوم قرار خواهد گرفت.

تعبیر خواب

پدرام ابراهیمی در ستون فرضی تعبیر خواب روزنامه <link type="page"><caption> شهروند</caption><url href="http://shahrvand-newspaper.ir/Default.aspx?NPN_Id=139&PageNO=20#" platform="highweb"/></link> نامه خواننده ای را منعکس کرده که پرسیده: خواب دیدم دختر جامع‌‌الاطرافی از دور با انگشت اشاره دارد سیگنال می‌دهد که «بیا». به عادت هر نیمه شب که بلند می‌شوم و می‌روم سر یخچال، بیدار شدم و رفتم با نیت خیر سه عدد قرص خواب خوردم که مدت زمان بیشتری در خدمت آن خانم محترم باشیم شاید سبب خیر شد و وصلتی صورت گرفت. ولی متاسفانه وقتی دوباره خوابیدم حدود ٤٨ ساعت خواب دیدم آن دختر به کناری ایستاده و مأمورین شهرداری دارند تخریبم می‌کنند. اواخر خوابم نیز آقایی سیاه‌پوش آمد و یک کیف سامسونت پر از دفترچه گذاشت جلویم و گفت «آنقدر پرداخت کن که جانت از دهانت بیرون بیاید» با تشکر.

طنزنویس تحت عنوان شهرونگ جواب داده: خواجه شیراز می‌فرماید «که عشق آسان نمود اول ولی افتاد مشکل‌ها» آخر عزیز من! هرکس گفت بیا که آدم بلند نمی‌شود برود. خود ما هر روز صد تا از این بیا‌ها از سرویس‌های بیگانه دریافت می‌کنیم. چه پول‌هایی که نمی‌دهند. نمی‌رویم که! همینطوری بدون این‌که آن پول‌ها را بگیریم به طرز جاهلانه‌ای در جهت اهداف آنها گام‌برداشته و خسرالدنیا و الآخره شده‌ایم. این خواب هم زنگ خطری است برای شما که اگر قصد ازدواج دارید، فقط به نامزدبازی و ماه عسل‌اش فکر نکنید. به طول عمر و دفترچه قسط‌هایش هم بیندیشید که زمستان می‌رود و روسیاهی به بدهکار می‌ماند. دیدن کارگرهای شهرداری هم در خواب شما، به خاطر عملیات کابل برگردان است. خط رو خط شده. فکرتان را درگیر نکنید.

ازدواج برای ویزای آمریکا

وحیده کریمی در مقاله ای در <link type="page"><caption> قانون</caption><url href="http://www.ghanoondaily.ir/News/39634/-ازدواج-با-افاغنه-براي-ويزاي-آمريكا" platform="highweb"/></link> با اشاره به این که هر ایرانی یک بار رویای زندگی در کشورهای اروپایی، آمریکایی را در سر پرورانده، نوشته با همه این مشکلات و سختی ها رویای مهاجرت یک راه جدید برای ایرانیان گشوده است و استقبال چشمگیری هم از آن شده. اوایل مردان بودند و این روزها زنان هم به جرگه اضافه شده اند. ازدواج با مردان افاغنه و دریافت تابعیت این کشور و بعد اقدام برای دریافت ویزای کشور های مقصد راهی کوتاه مطمئن و کم هزینه در این سال‌ها بوده است.

به نوشته این مقاله: طبق قانون، بسیاری از کشورها ازدواج با اتباع بیگانه تابعیت را برای زوجین به همراه دارد، البته در کشوری مانند هلند سوری یا واقعی بودن این نوع ازدواج ها خیلی مهم نیست و در آمریکا طبق قوانین باید اثبات شود ازدواج سوری نیست. البته در این مورد ایران جزو استثناهاست زیرا اگر مردی غیر ایرانی با زنی ایرانی ازدواج کند طبق قانون مدنی هرگز نمی تواند تابعیت ایران را دریافت کند اما اگر زنی خارجی با مردی ایرانی ازدواج کند مشکلی در بحث تابعیت برای زن و فرزندان وجود نخواهد داشت.

اما مقاله قانون بدان جا رسیده که: آنچه این روزها قابل تامل است تغییر رویه مهاجرت از افغانستان به ایران است که سبب افزایش مهاجران ایرانی در افغانستان شده است. تعداد کثیری از این مهاجران هم زنان و مردانی هستند که در سودای مهاجرت به اروپا و آمریکا تن به ازدواج سوری با افاغنه می‌دهند و با دریافت اقامت افغانستان به عنوان یک افغانی برای ورود به این کشورها اقدامات لازم را انجام می‌دهند.

رکورد زنی در کتاب

درحالی که بازار نشر ایران در رکود نسبی به سر می برد حسن اجرایی در گزارشی در مردم امروز خبر داده: کتاب مفاتیح الحیاه، به چاپ صد و هفتاد و نهم رسید و تاکنون نزدیک به یک میلیون نسخه از آن منتشر شده است؛ کتابی که نام آن اولین بار در نماز جمعه قم از زبان آیت االله جوادی آملی شنیده شد. که زمانی که هنوز امام جمعه قم بود، گفت: «جلد دوم مفاتیح الجنان، جایش خالی است که ان شاءاالله یک عده ای باید[آن را] بنویسند تا معلوم شود دین تنها این نیست که ما زیارت کنیم و ذکری بگوییم.»

به نوشته این گزارش سرانجام مفاتیح الحیاه، در ۱۴ اردیبهشت۱۳۹۱ رونمایی شد. و همین کتاب است که اینک رکورد فروش میلیون را شکسته البته بسیاری از دانش آموزان و دانشجویان مراکز آموزشی و دبیرستان ها و همچنین کارمندان ادارات، شاهد برگزاری مسابقات فرهنگی و دینی، و اهدای این کتاب به شرکت کنندگان در آن مسابقات بوده اند و به نظر می رسد.

بخش مهمی از این یک میلیون نسخه، مستقیما توسط مردم رخریداری نشده است.

گزارش مردم امروز حاکی است با این حال مسئول پروژه تالیف مفاتیح الحیاه، پاسخ به این سوال «مردم امروز» که «آیا مشتری اصلی چاپ های پی درپی و فراوان مفاتیح الحیاه، مردم بوده اند یا نهادها و سازمان ها؟» گفت: «بخشی از جامعه، نهادها هستند. آنها هم جسته و گریخته مثل سایر مردم حضور داشته اند.»

خدا بده برکت!

پیمان مقدم در ستون مکاشفه روزنامه <link type="page"><caption> ایران</caption><url href="http://iran-newspaper.com/?nid=5833&pid=24&type=0" platform="highweb"/></link> نوشته: فرموده‌اند که برای متهم پرونده تأمین اجتماعی وثیقه ۲ میلیارد تومانی صادر شده است؛ در ضمن افزوده‌اند که قبلاً برای پرونده کهریزک ایشان هم ۳ میلیارد وثیقه خواسته‌اند؛ یعنی ۵ میلیارد تومان ناقابل! اگر گفتید ۵میلیارد چند تا صفر دارد؟ ای ناقلاها. دیگه تو این کار اوستا شده‌اید، بس که صفرهای ۱۲ هزار و ۷ هزار و ۳ هزار میلیارد تومان را شمرده‌اید، ۵ میلیارد حکم پول خرد را دارد، بله گذشت آن زمانی که میلیون هم برای خودش رقمی بود. پس حالا این یکی را داشته باشید که یک شرکت داخلی با ۹۴ هزار میلیارد سرمایه مردم فعلاً پلمب شده است و جماعت بلاتکلیف هستند.

طنزنویس پرسیده: سرتان سوت نکشید؟ جان؟ آهان... دیگر برای تان این عدد و رقم‌ها عادی است و به نوعی بی‌حسی میلیاردی پیدا کرده‌اید. خب پس برویم سراغ مجتمع علاء‌الدین که ۲۰۰ مغازه- هر کدام با ارزش تقریبی ۷۰۰ تا ۱۳۰۰ میلیون تومان- تخریب شده‌اند که با یک حساب سرانگشتی می‌شود... جانم؟ بی‌خیال! بگذریم؟ حوصله تان سر رفت؟ عجب!

در پایان ستون طنز ایران آمده: این دیگه اسمش بی‌حسی موضعی نیست. چیز دیگری است عزیزم حالا درست است که اتلاف منابع در کشورمان زیاد داریم اما دیگر اینجوری هم نیست که اصلاً «دلواپس» این همه حیف و میل‌ها نباشیم.