روایت سفر پرماجرای خواهران دوقلو از افغانستان تا آلمان

فیلم سینمای "در طول راه" در مورد داستان مهاجرت دو خواهر دوقولو/دوگانه از افغانستان است که اکنون در سینماهای هلند اکران شده است. فیلم روایت تجربیات تلخ و پرماجرای ناهید و ملیحه رضایی است، مانند اکثر پناهجویانی که به اروپا می‌آیند.

سال ۲۰۱۵ به عنوان سال مهاجرت گسترده پناهجویان از کشورهای آسیایی از جمله سوریه، افغانستان، ایران و عراق به اروپا شناخته شده است. زمانی که میلیون‌ها نفر برای زندگی بهتر از جنگ و مشکلات معیشتی در کشورشان به اروپا می‌گریختند. ناهید و ملیحه رضایی هم همراه پدر، مادر و سه خواهر دیگر خود راهی این مسیر شده بودند. ملیحه به خاطر می‌آورد که "در مرز ایران و ترکیه، هنگامی که در کوه پیاده راه می‌رفتیم، تیراندازی شد و قاچاقبر موفق شد که تنها نیمی از خانواده ما را از لای سیم‌های خاردار رد کند".

لیلا سلطانی، مادر دوقلوها می‌گوید: "تیراندازی که شد، همه دویدند، معلوم نشد چی شد. ما از سیم خاردار عبور کردیم. قاچاقبر را که تقریبا نیم ساعت یا یک ساعت گم بود، پیدا کردم و پرسیدم بقیه کجاست؟ گفت: بقیه هم می‌آیند، شما بروید بقیه می‌آیند. در بین راه مرتب می‌پرسیدیم و او می‌گفت: می‌آیند یا بعد می‌آیند. آخر دیدیم که نه، هیچ خبری از آنها نیست".

هنگامی که با این خانواده در اتاق نشیمن آنها در شهر برمرهافن آلمان در مورد داستان مهاجرت‌شان صحبت می‌کردم، چشمان مادر و دختران دوقولو ۲۷ ساله‌اش پر از اشک ‌شد. ناهید و ملیحه رضایی هر دو متولد ایران هستند، آنجا به مدرسه رفتند. ناهید و ملیحه در شهر ری در جنوب تهران به دانشگاه رفتند و در رشته علوم اجتماعی و مدیریت صنعتی فارغ‌التحصیل شدند. اما آنها مانند خیلی از پناهجویان افغان شانسی برای خود در ایران نمی‌دیدند، آرزوی رسیدن به اروپا را داشتند. آرزویی که با یک تیراندازی در مرز ایران و ترکیه تبدیل به کابوس شد. مادر، پدر و دو دخترشان به ترکیه رسیدند و بعد از یک ماه از آنجا از راه زمینی خود را به آلمان رساندند. اما، ملیحه و ناهید همراه با خواهر بزرگتر خود به تهران برگشتند.

آنها بیش از یک سال از بقیه اعضای خانواده خود خود بی‌خبر بودند، نمی‌دانستند که آنها به کجا رسیده‌اند. تا این که به طور اتفاقی همدیگر را در اینترنت پیدا کردند.

سال ۲۰۱۸ بعد از سه سال ملیحه و ناهید دل را به دریا زدند و بار دیگر قاچاقی به ترکیه آمدند. آنها مدتی در استانبول بودند و بعد با قایق بادی به جزیره لسبوس و کمپ موریا رفتند. آنجا با شرکت در کلاس‌های فیلمبرداری و عکاسی برای پناهجویان خود را سرگرم کردند. ملیحه رضایی می‌گوید: "موریا از اسمش پیداست. حتی الان هم جهنم نامیده می‌شود. آنجا اصلا زندگی نیست، اما کلاس‌های زبان، فیلمبرداری و عکاسی که من و خواهرم در آنها شرکت کردیم، حداقل ‌توانست گوشه‌ای را برای ما پرکند تا به غم، اندوه و اتفاقات بدی که برای ما اتفاق افتاده کمتر فکر کنیم".

پروژه فیلم سینمایی در کمپ موریا

در کمپ موریا، که در آن زمان بزرگترین کمپ پناهجویان در اروپا محسوب می‌شد، بیش از ۲۰ هزار نفر در چادر و کانکس زندگی می‌کردند. اکثرا ماه‌ها و حتی سال‌ها در بدترین شرایط به سر بردند. ناهید و ملیحه رضایی نیز بیش از یک سال در موریا بودند. مایکه دِ یونگ، کارگردان هلندی همراه با تیم‌‍اش در کمپ موریا به پناهجویان فیلمبرداری یاد می‌داد. آنجا این دو خواهر دوقلو هم علاقمند فیلم‌سازی و بازیگری شدند.

ناهید رضایی از چگونگی شک‌ گیری پروژه فیلم "در طول راه"می‌گوید: "آن شب من با خانم مایکه دِ یونگ آشنا شدم، به او پیشنهاد کردم که در فیلم بعدی خود از من به عنوان بازیگر استفاده کند. او گفت که مطمئن نیست اما درباره‌اش فکر می‌کند، اگر نقشی در فیلم آینده داشته باشد. بعد گفت وقتی برگردم شما شاید اینجا نباشید، گفتم نه ما همچنان اینجا هستیم".

بعد از گذشت چند ماه پروژه فیلم "در طول راه" شکل گرفت و قرار شد این دو خواهر داستان مهاجرت خود را تعریف کنند. نیمی از داستان واقعی و نیم دیگر فیلمنامه را یک نویسنده براساس شنیده‌ها و گزارش‌ها نوشت. مایکه دِ یونگ، کارگردان، در کل این فیلم از پناهجویان به عنوان هنرپیشه استفاده کرده است. او ماه‌ها با پناهجویان در آتن یونان تمرین کرد و بعد فیلمبرداری در یونان و ترکیه را آغاز کرد.

این فیمساز هلندی می‌گوید: "امیدوارم که وقتی فیلم را می‌بینی، دوتا دختر جوان و زیبا را ببینی که می‌خواهند یک زندگی عادی داشته باشند، و فقط می‌خواهند با خانواده خود باشند. این فیلمی در مورد یک قربانی نیست. مسلم است که آنها قربانی‌اند، قربانی یک جنگ و شرایط حشتناک. اما آنها دخترهایی هستند که می‌خواهند یک زندگی عادی داشته باشند". مایکه دِ یونگ از بازیگیری این دو خواهر راضی است و می‌گوید که آنها خیلی با استعداد اند.

شروع دوباره در آلمان

ناهید و ملیحه رضایی بیش از ۳ سال در یونان بودند، تا اینکه پس از گذشت ۵ سال توانستند مادر خود را در آتن ببینند. مادر آنها لیلا سلطانی، با بغض تعریف می‌کند: "وقتی که در یونان به کمپ رفته بودیم، تا یک هفته فکر می‌کردم که خواب می‌بینم. بعد از یک هفته به خود آمدم که نه من واقعا پیش بچه‌های خودم هستم".

ناهید و ملیحه رضایی در یونان پناهندگی گرفتند، اما به خاطر شرایط بد این کشور برای پناهجویان، آنها مانند ده‌ها هزار پناهجوی دیگر به آلمان آمدند و مجددا تقاضای پناهندگی کردند. بعد از ۷ سال دوری ناهید و ملیحه رضایی حالا توانسته‌اند به خانواده خود در شهر برمرهافن بپیوندند. حالا ناهید و ملیحه رضایی مشغول یادگیری زبان آلمانی و منتظر جواب درخواست پناهندگی‌ خود هستند. آنها خیلی همچنان علاقمند ادامه بازیگری هستند. فیلم آنها در فستیوال روتردام نشر شد که دلگرمی خوبی بعد از سال‌ها زجر و دوری از خانواده بود.