'اسامه' در آپارات

این هفته در آپارات فیلم 'اسامه' ساخته صدیق برمک به نمایش درمی‌آید. پس از آن آپارات گفتگویی با صدیق برمک کارگردان فیلم و حسین دانش مستندساز و صاحب‌نظر در سینمای افغانستان خواهد داشت.

درباره فیلم

وقتی صحبت از دوره طالبان و تفکر طالبانی می‌شود منظور چیست؟ وقتی حکومت طالبان در افغانستان سرنگون شد، تازه امکانی برای نفس کشیدن سینما در این کشور به وجود آمد. صدیق برمک، فیلم‌ساز شناخته شده افغان به همراهی دوستان و همکاران ایرانی‌اش ، پس از شش سال رکود در سینمای افغانستان، اولین فیلم بلند سینمایی در افغانستان پس از طالبان را ساخت و سعی کرد گوشه‌هایی از سال‌های سیاه حکومت طالبان بر افغانستان را بر پرده سینما باز‌سازی کند. این فیلم داستان زندگی یک دختر بچه را در دوران طالبان روایت می‌کند که برای بیرون آمدن از خانه و شکم کردن شکم خود و مادرش، مجبور است مانند پسرها لباس بپوشد.

ویژگی فیلم

'اسامه' یک تراژدی تلخ از سرنوشت یک دختربچه است در جایی که قدرت و سنت و مذهب به هم پیوند می‌خورند و حق تصمیم‌گیری حتی در شخصی‌ترین امور را از انسان ها می‌گیرند . فیلم قصه تکان‌دهنده‌ای دارد و در آن فضاهای دوران طالبان و دلهره‌هایش خوب باز‌سازی شده است. ظرافت‌های شاعرانه، نمادین و بسیار زیبایی هم در فیلم دیده می‌شود، مثل صحنه‌ای که دختر موهایش را در گلدان می‌کارد یا صحنه‌ای که ملا تنها حق انتخابی که به زن می‌دهد ، حق انتخاب نوع قفل‌اش است .

خلاصه فیلم

زن افغان شوهر از دست داده به همراه دخترش آخرین روز را در محل کارش بیمارستانی در حومه کابل می‌گذراند بدون آن که موفق شود حقوق معوقه‌اش را از مدیر بیمارستان دریافت کند. طالبان به بیمارستان حمله می‌کنند و زنان تنها و پرستاران خارجی را دستگیر می‌کنند و با خود می‌برند ولی زن به همراه دختر موفق به فرار می‌شوند. در خانه موهای دختر را کوتاه می‌کنند تا او بتواند همچون یک پسر از خانه بیرون بیاید و در مغازه یکی از دوستان پدرش کار کند. طالبان دوباره یورش می‌آورند و او را به همراه پسرهای دیگر به مدرسه مذهبی می‌برند تا قرآن و احکام اسلامی و فنون نظامی بیاموزد. در آنجا بعضی یه این که او پسر باشد شک می‌کنند.

درباره کارگردان

صدیق برمک نویسنده ، کارگردان و تهیه‌کننده افغان متولد ۱۶ شهریور ماه ۱۳۴۱ ( ۷ سپتامبر ۱۹۶۲ ) در استان پنجشیر افغانستان است. نخستین گام‌های سینمایی‌اش را در آریانا فیلم زمانی گذاشت که هنوز دانش آموز لیسه نادریه بود. آکادمی سینمایی مسکو را در سال ۱۹۸۷ به پایان برد. چند فیلم کوتاه داستانی و سه مستند کار‌هایی است که در مراحل مختلف زندگی سیاسی و اجتماعی افغانستان، به انجام رسانیده است. 'اسامه ' نخستین فیلم بلند سینمایی‌اش است که پس از سقوط طالبان روی پرده رفت و جوایز سینمایی زیادی را برای سینمای افغانستان به ارمغان آورد . 'جنگ تریاک ' را در سال ۲۰۰۸ به پایان رساند. او با تهیه کنندگی شش فیلم بلند و کوتاه، ایجاد اتحادیه سینماگران افغانستان، نشر نخستین مجله سینمایی در کشور، ،فعالیت‌های در جهت فراهم‌آوری زمینه‌های آموزش و ساخت فیلم برای سینماگران جوان، داوری در جشنواره متعدد بین‌المللی و آموزش سینما در دانشگاه کابل کارهایی است که در طی این سالها با همکاری دوستان سینماگرش انجام داده است. از فیلم‌های او می‌توان به دایره(۱۹۸۵) ، بیگانه ( ۱۹۸۶)، اسامه (۲۰۰۳) و جنگ تریاک (۲۰۰۸) اشاره کرد. فیلم‌های صدیق برمک در جشنواره های بسیاری به نمایش در‌آمده و برنده جوایز معتبری از سراسر جهان شده است. فیلم 'اسامه ' برنده جایزه گلدن گلاب ۲۰۰۴ و نیز دوربین طلایی جشنواره کن در سال ۲۰۰۳ شده است.

نگاه کارگردان

آنچه مرا و دوستانم را وا می‌داشت راوی درد بزرگ ملت‌مان شویم، نگرانی ما از تکرار و برگشت تاریخ بود. وقتی فیلم 'اسامه ' را می‌ساختیم پژواک این سخن 'ملتی که تاریخ نمی‌خواند و فراموش می‌کند محکوم به تکرارش است' در گوشهایم طنین‌انداز بود. نگران بودیم و هستیم چون با تاسف حافظه تاریخی ملت‌هایمان سخت می‌لنگد و ضعف دارد. فیلم 'اسامه ' را ساختیم تا هشداری باشد برای آینده. تا ناقوسی باشد برای وجدان‌های خفته. قصه فیلم 'اسامه '، قصه تلخ زندگی و تاریخ ماست غم‌نامه زمان ماست. درد بزرگ آدمهای است که حتی نفس کشیدن دست خودشان نبود. فیلم 'اسامه ' داستان آدمهایست که هویت شان را زیر چکمه های فاشیزم مذهبی از دست داده بودند و نام 'اسامه ' شده بود هویت‌شان. 'اسامه ' داستان ترس است. ترس آدمهای خُرد شده و سرخورده که از صدای سایه‌های‌شان هراس داشتند. فیلم 'اسامه ' قصه پایان‌ناپذیر زندان زنان است، در چهاردیواری فاشیزم مذهبی و سنت‌های دیرینه و وحشتناک. 'اسامه ' داستان دخترک بی‌گناهی است که بار سنگین بی‌عدالتی، نابرابری و تعابیر نادرست و تندروانه مذهبی را بر دوش می‌کشد. فیلمنامه فیلم بر اساس مجموعه‌ای از رویدادها و حوادث دردناک و واقعی نوشته شده که همه مردم افغانستان شاهدش بودند و آن‌را با تمام تار و پودشان حس می‌کردند. ما به سراغ نا‌بازیگرانی رفتیم که قصه زندگی‌شان شده بود قصه فیلم 'اسامه '. آنها رنج و ترس آمیخته با نفرت‌شان از طالبان را به درون فیلم منتقل کردند و آن‌را واقعی‌تر ساختند. این فیلم در شرایطی ساخته شد که طالبان با دشمنی با سینما و تصویر، با موسیقی و تآتر، همه امکانات را نابود ساخته بودند. سینمای ما برای یک آغاز دیگر مدیون همکاری‌های بی دریغ آقای محسن مخملباف است که در دشوارترین شرایط دست سینمای افغانستان را گرفت. فیلم 'اسامه ' با نگاه متفاوت و واقعگرایانه‌اش کمک کرد تا مردم دنیا تراژدی عمیق ملت افغانستان را بیشتر درک و لمس کنند.

درباره کارشناس برنامه

عبدالحسین دانش متولد کابل، دانش آموخته سینما از ایران و عضو انجمن منتقدان فيلم سويدن است. اولین فیلم کوتاه و هشتمیلیمتری او " آیینه"در سال ١٣٧١ در ایران ساخته شده است. از سال ۱۳۷۲ تا ۱۳۷۵ خورشیدی در موسسه 'افغان فیلم" به عنوان نویسنده و کارگردان کار کرده است و در همان سال‌ها، یک دوره آموزش فیلمنامهنویسی را برای هنرجویان سینما در کابل تدریس کردو فیلمنامه‌های "نان و کفش" و "بی پناه" را در کابل نوشت. او فیلم‌ مستند بلند و ضد جنگ " گذرگاه" را در دوران جنگ های داخلی در کابل ساخت. "گذرگاه" جایزه حقوق بشر و جایزه بهترین مستند را از دومین جشنواره فیلم حقوق بشر در کابل دریافت کرد. این فیلم در جشنواره مستند مونترال نیز مورد تقدیر قرار گرفت.دانش از سال ٢٠١٠ ساکن سویدن است و به عنوان دستیار فیلمبردار، تکنیسین و اپراتور دوربین در صنعت سینمای سویدن کار می‌کند. دانش، داوری چند دوره از جشنواره فیلم افغانستان در استکهلم را نیز بر عهده داشته است.

تمرکز بیشتر او در دو بخش تولید متن و تصویر شناسی در سینما است. نوشته‌های او در عرصه سینما و نقد فیلم، در بی بی سی، نشریه نبشت و هشت صبح منتشر شده است.

از او کتاب نقد فیلم "بانوی رود نیل" گپ و گُفتی با عتیق رحیمی منتشر شده و کتاب دیگری با نام "مقالات سینمایی و مجموعه نقد فیلم" زیر چاپ است.

گفتگوی آپارات - اسامه

گفتگوی آپارات با صدیق برمک کارگردان فیلم و حسین دانش مستندساز و صاحب‌نظر در سینمای افغانستان درباره فیلم " اسامه" را اینجا ببینید.

زمان پخش برنامه آپارات به وقت ایران و افغانستان :

جمعه ساعت ۲۱:۰۰ ایران

شنبه ساعت ۱۱:۰۰ ایران

یکشنبه ساعت ۲۴:۰۰ ایران

سه‌شنبه ساعت ۱۵:۰۰ ایران

چهارشنبه ساعت ۲۴:۰۰ ایران

پنج‌شنبه ساعت ۲۳:۰۰ اروپای مرکزی

آرشیو برنامه های آپارات

برای دسترسی به صفحات برنامه‌های گذشته آپارات روی اینجاکلیک کنید.

آرشیو صفحه‌های آپارات

مشاهده برنامه از طریق وب‌سایت بی‌بی‌سی فارسی

این فیلم در ساعات اعلام شده در جدول فوق از طریق کلیک بر روی اینجا، لینک پخش زنده تلویزیون وب‌سایت بی‌بی‌سی فارسی

و یا اینجا، لینک پخش زنده تلویزیون بی‌بی‌سی فارسی در کانال بی‌بی‌سی فارسی در یو‌تیوب نیز قابل مشاهده است.

آدرس پست الکترونیک برنامه آپارات: [email protected]

آدرس فیس بوک برنامه آپارات: https://www.facebook.com/aparatonbbc

می توانید از طریق پنجره زیر هم با ما تماس بگیرید: