'اردشیر محصص، هنرمند سرکش' در آپارات

این هفته در آپارات فیلم 'اردشیر محصص، هنرمند سرکش' ساخته بهمن مقصودلو به‌ نمایش در می‌آید.

درباره فیلم

اردشیر محصص طراح، کاریکاتوریست و نقاش معاصر ایرانی در ۱۸ شهریور ۱۳۱۷ در رشت به دنیا آمد و در مهرماه سال ۱۳۸۷ در نیویورک از دنیا رفت. هنر اردشیر محصص آوانگارد و جهانی، اما در عین حال بسیار ایرانی است. آثار او را در بسیاری از گالری‌ها و نشریات ایران و جهان، از کیهان (پیش از انقلاب) گرفته تا نیوریورک تایمز منتشر شده‌اند. او با این‌که هنرمندی ساکت و گوشه‌گیر می‌نمود ولی آثارش چه از لحاظ سبک و چه مضمون بسیار پیش‌رو و انتقادی‌ است. بهمن مقصودلو، مستند ساز ایرانی مقیم آمریکا در فیلم 'اردشیر محصص، هنرمند سرکش' به بررسی زندگی و آثار او پرداخته است.

ویژگی فیلم

'اردشیر محصص، هنرمند سرکش' ساخته بهمن مقصودلو، فیلمی پر از اطلاعات درباره یک هنرمند و آثارش است. فیلم‌ساز طی چندین دهه‎ به جمع‌آوری تصاویر و آثار او پرداخته و با گفتگو با نزدیکان، همکاران و هنرمندان هم‌عصر او، زوایای پنهان زندگی، کار و مرگ او را به تصویر کشیده است. این فیلم همین‌طور از تصاویر منحصر‌به‌فرد از زندگی و کار این هنرمند بهره برده است. اگر‌چه محصص در این فیلم سخنی به زبان نمی‌آورد ولی اعتراض و عصیان او بر علیه استبداد از خلال طرح‌هایش هویداست. تدوین این فیلم در سال ۲۰۱۲ میلادی به اتمام رسیده است.

درباره کارگردان

بهمن مقصودلو، تهیه‌کننده و مستندساز ایرانی ساکن نیویورک دانش‌آموخته مطالعات سینمایی در مقطع دکتری از دانشگاه کلمبیای امریکا است. وی همچنین از روزنامه‌نگاران و منتقدین فیلم شناخته شده و قدیمی ایران و عضو انجمن قلم آمریکا است. آخرین کتاب او 'علف: ماجراهای شگفت و ناگفته' است که درباره فیلم مستند 'علف: نبرد برای زندگی' (۱۹۲۴) ساخته ماریان کوپر و ارنست شودساک به انگلیسی و فارسی منتشر شده است. وی تهیه‌کننده و کارگردان بیش از ۱۵ فیلم مستند و سینمایی بوده که تعدادی از آنها در برنامه آپارات به نمایش درآمده‌اند. این فیلم بخشی از مجموعه‌ای از تک‌نگاریهای آقای مقصودلو درباره شاعران، نویسندگان و هنرمندان معاصر ایران است که از دهه هفتاد خورشیدی شروع به ساخت آنها نموده است.

نگاه کارگردان

من از اواخر دهه ۱۳۴۰ و دوران سردبیری مجله روشنفکر با اردشیر محصص آشنا و دوست شدم و در دوران سردبیری نشریه ستاره سینما از اردشیر محصص دعوت به همکاری کردم. اردشیر به عنوان یکی از اعضای هیئت تحریریه، در چاپ کتاب‌های سینمایی و مصورکردن نمایشنامه‌های بیضائی یا ساعدی در قسمت تئاتر این نشریه با ما همکاری داشت. من مستند ۲۰ دقیقه‌ای 'اردشیر محصص و صورتک‌هایش' را زمانی که تهیه کننده برنامه 'دست ها و اندیشه ها' در تلویزیون ملی ایران بودم با شرکت سه منتقد هنری، جواد مجابی از روزنامه اطلاعات که خود نقاش است، فریدون گیلانی از کیهان و هوشنگ طاهری از نشریه سخن در آپارتمان اردشیر فیلمبرداری کردم. اردشیر بعد از این فیلم هرگز جلوی دوربین دیگری ظاهر نشد و با هیچ رادیو، تلویزیون یا نشریه ای هم مصاحبه نکرد.

بعدها من این فیلم را با خود به آمریکا آوردم و به فستیوال‌های مختلف فرستادم. اردشیر دو سال بعد از من به نیویورک آمد و در خیابان سیزدهم زندگی می‌کرد. من به خاطر علاقه‌ای که به کارهای او داشتم، کاریکاتورهایی را که در نشریات مختلف از جمله نیویورک تایمز از او به چاپ می‌رسید جمع آوری می‌کردم. با مرگ اردشیر محصص براثر بیماری پارکینسون در پائیز۱۳۸۷ به این فکر افتادم که نتیجه تحقیقات چند ساله خودم را به فیلم کوتاه قبلی اضافه کنم و آن را به شکل مستند کامل‌تری ارائه دهم. کار من یک بار دیگر آغاز شد و این بار چهار سال به طول انجامید. برای صحبت با کسانی که اردشیر محصص را می شناختند به لس آنجلس، پاریس و لندن رفتم و گاهی هم فیلمبردارهایی را برای انجام این مصاحبه‌ها به اماکن مختلف می فرستادم. فیلم در نهایت در نوامبر ۲۰۱۲ به پایان رسید.

در فیلم «اردشیر محصص، هنرمند سرکش» من به سراغ معلم مدرسه نقاشی محصص، علی دولتشاهی و دوستان او می‌روم. جواد مجابی، رضا براهنی، ناصر پاکدامن، رمزی کلارک (وکیل حقوق بشر)، شیرین نشاط و نیکزاد نجومی از دیگر کسانی هستند که در فیلم از محصص می‌گویند. پژوهش ها و شناخت عمیق موضوع مستند اساس کار من را تشکیل می‌دهد. من پیش از این فیلم‌های مستند دیگری درباره احمد محمود و ایران درودی ساخته‌ بودم ولی محصص بی‌شک یکی از بزرگ‌ترین هنرمندان ما به شمار می‌رود و من می‌خواهم نسل جوان ایرانی و غیرایرانی این هنرمندان را بشناسند.

درباره کارشناسان برنامه

امید شمس نویسنده، مترجم و پژوهش‌گر مطالعات فرهنگی است. او متولد تهران، دانش آموخته رشته ادبیات انگلیسی، مطالعات آمریکای شمالی و هم اکنون پژوهش‌گر مقطع دکترای حقوق بین الملل است. از سال ۱۳۷۹ در حوزه ی نقد ادبی و فرهنگی با مجلاتی از جمله نافه، بیدار، زنده رود، کتاب هفته خبر، دستور و روزنامه های همشهری، حیات نو، شرق و اعتماد همکاری کرده است. از او تا کنون ترجمه ی آثاری از سلمان رشدی، کلاریس لیسپکتور، آلن گینزبرگ، رمان "الجزایر" اثر کتی اکر، کتاب "وصال بهشت و دوزخ" اثر ویلیام بلیک و گزیده ای از شاعران زبان آمریکا منتشر شده است. نخستین مجموعه ی شعر او "آشفتگوی نها" که در سال ۸۴ به صورت زیرزمینی منتشر شد، بارها از سوی وزارت ارشاد ایران غیرقابل انتشار اعلام شده است. او عضو افتخاری انجمن قلم دانمارک است و اشعار او در پروژه‌های چند‌رسانه ای هنرمندان شناخته شده‌ای چون جنی هولتزر و ویرژیل آبلو استفاده شده است.

حسین خسروجردی طراح؛ گرافیست؛ نقاش و مجسمه‌ساز ایرانی مقیم بریتانیا، متولد سال ۱۳۳۶در تهران و دانش‌آموخته دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران است. او عضو موسس انجمن هنرمندان نقاش ایران و از اولین اعضا هیات مدیره آن بوده است. او در بیش از ۹۰ نمایشگاه انفرادی و گروهی در داخل وخارج کشور شرکت داشته و صاحب افتخارات و جوایز متعددی شده است. آقای خسروجردی طراح بیش از یکصد عنوان پوستر و نشانه در ایران بوده است. آرم دانشگاه آزاد اسلامی و شبکه تلویزیونی ۵ تهران از آثار او است. علاوه بر اینها او طراحی صحنه و پوستر چندین فیلم سینمایی در ایران را نیز به عهده داشته است.

گفتگوی آپارات

گفتگوی آپارات با حسین خسروجردی طراح و نقاش، امید شمس پژوهش‌گر مطالعات فرهنگی و بهمن مقصودلو کارگردان درباره فیلم 'اردشیر محصص، هنرمند سرکش' را اینجا ببینید.

زمان پخش برنامه آپارات به وقت ایران و افغانستان :

جمعه ساعت ۲۱:۰۰ ایران

شنبه ساعت ۱۱:۰۰ ایران

یکشنبه ساعت ۲۴:۰۰ ایران

سه‌شنبه ساعت ۱۵:۳۰ ایران

چهارشنبه ساعت ۲۴:۰۰ ایران

پنج‌شنبه ساعت ۲۳:۰۰ اروپای مرکزی

آرشیو برنامه های آپارات

برای دسترسی به صفحات برنامه‌های گذشته آپارات روی اینجاکلیک کنید.

آرشیو صفحه‌های آپارات

مشاهده برنامه از طریق وب‌سایت بی‌بی‌سی فارسی

این فیلم در ساعات اعلام شده در جدول فوق از طریق کلیک بر روی اینجا، لینک پخش زنده تلویزیون وب‌سایت بی‌بی‌سی فارسی

و یا اینجا، لینک پخش زنده تلویزیون بی‌بی‌سی فارسی در کانال بی‌بی‌سی فارسی در یو‌تیوب نیز قابل مشاهده است.

آدرس پست الکترونیک برنامه آپارات: [email protected]

آدرس فیس بوک برنامه آپارات: https://www.facebook.com/aparatonbbc

می توانید از طریق پنجره زیر هم با ما تماس بگیرید: