کابینه ترامپ و افغانستان؛ کهنه‌سربازان جنگ آمریکا با حکومت طالبان چه می‌کنند؟

    • نویسنده, یاسین رسولی
    • شغل, بی‌بی‌سی

دونالد ترامپ، رئيس جمهور منتخب آمریکا چند تن از کهنه‌سربازان جنگ در افغانستان و عراق را برای پست‌های مهم سیاست خارجی، دفاعی و اطلاعاتی کابینه خود معرفی کرده است که منتقدان صریح دولت بایدن به خاطر بازگشت طالبان به قدرت و مشهور به مواضع تند علیه چین و ایران و به‌شدت وفادار به شخص ترامپ و با بسیاری از سیاست‌های اعلانی او هستند.

این افراد پس از تایید سنا که حالا جمهوری‌خواهان اکثریت را بدست گرفته، فرصت بازبینی سیاست فعلی آمریکا در مورد افغانستان را نیز خواهند داشت.

وزارت خارجه طالبان پس از اعلام پیروزی ترامپ در انتخابات، محتاطانه ابراز خوشبینی کرده و در بیانیه‌ای گفت که امیدوار است «در سایه تعامل متقابل، فصل جدیدی از روابط را بگشایند.»

اداره ترامپ پس از مراسم تحلیف در بیستم ژانویه/جنوری رسما قدرت را بدست می‌گیرد. ترامپ در کارزارهای انتخاباتی گفت که ژنرال‌هایی را که مسئولیت خروج از افغانستان را داشتند، برکنار می‌کند. رویترز گزارش داده که تیم ترامپ فهرستی برای برکناری ژنرال‌ها در پنتاگون را تهیه کرده و پیت هگست، نامزد وزیر دفاع از آن حمایت می‌کند.

معرفی افرادی که در گذشته اظهار نظرات تندی علیه طالبان داشته‌اند گمانه‌های را ایجاد کرده است که اگر این افراد از سوی سنا تایید شوند، سیاست آمریکا در ارتباط به افغانستان شاهد تغییراتی خواهد بود. شماری از مخالفان طالبان از انتخاب‌های ترامپ استقبال کرده‌اند.

تجربه دوره نخست ریاست جمهوری دونالد ترامپ نشان می‌دهد که او کمتر از اطرافیان یا اعضای کابینه‌اش تاثیرپذیر است و بیشتر به آنچه خودش باور دارد اتکا می‌کند. از طرف دیگر امکان جابجایی سریع مقام‌های عالی‌رتبه مانند دوره قبلی نیز وجود دارد.

اما برخی ناظران می‌گویند هنوز خوش‌بینی یا بدبینی در این زمینه «زود» است. نحوه تعامل حکومت طالبان با دولت ترامپ نیز تعیین کننده خواهد بود. دیدگاه‌های شخصی این افراد لزوما انعکاس سیاست خارجی اداره ترامپ نیست.

دست‌کم چهار نامزدی که برای پست‌های وزارت خارجه، دفاع، رئيس سیا و مشاور شورای امنیت ملی معرفی شده‌اند، در صورتی‌که تایید سنا را بدست آورند، در گذشته اظهارات تندی علیه طالبان داشتند.

تولسی گابارد؛ نامزد ریاست اطلاعات ملی: دنبال القاعده بودیم نه طالبان

تولسی گابارد، کهنه‌سرباز ارتش آمریکا، نامزد پست استخبارات ملی است که نظارت بر سازمان‌های اطلاعاتی از جمله سیا، اف‌بی‌آی و آژانس امنیت ملی را به عهده دارد.

او در سال ۲۰۱۹ که نماینده مجلس نمایندگان بود، گفت: «طالبان مدت‌ها قبل از ورود ما آنجا بودند. مدت‌ها بعد از خروج ما هم آنجا خواهند بود.»

او معتقد بود: «ما نمی‌توانیم نیروهای آمریکایی را در افغانستان مستقر نگه داریم و فکر کنیم که می‌خواهیم به نحویی طالبانی را که آنجا بودند، سرکوب می‌کنیم.»

او تاکید کرده که «القاعده در یازدهم سپتامبر به ما حمله کرد. به همین دلیل من و بسیاری از افراد دیگر به ارتش پیوستیم تا به دنبال القاعده برویم نه طالبان.»

مارکو روبیو، نامزد وزارت خارجه آمریکا: حکومت طالبان به رسمیت شناخته نشود

مارکو روبیو، نماینده جمهوری‌خواه از کارولینای شمالی در مجلس نمایندگان، وزیر خارجه ترامپ معرفی شد.

طالبان با وجود جنگ طولانی با نیروهای آمریکایی و ائتلاف بین‌المللی، هیچ‌گاه به عنوان یک «سازمان تروریستی» شناخته نشد.

در نوامبر ۲۰۲۳ آقای روبیو و چند نماینده جمهوری‌خواه در کنگره لایحه‌ای را تنظیم کردند که بنا به «قانون جلوگیری از به رسمیت شناختن کشورهای تروریستی» به وزیر خارجه آمریکا هدایت می‌دهد که «امارت اسلامی غیرقانونی افغانستان به عنوان حامی تروریسم و طالبان وارد فهرست سازمان‌های تروریستی شود.»

مارکو روبیو گفته است: «افغانستان تحت کنترل طالبان تهدیدی مستقیمی به منافع امنیت ملی ما و همچنین متحدان و شرکا در خاورمیانه و آسیای میانه است. عقب‌نشینی نظامی و خروج ناکام اداره بایدن از افغانستان، این کشور را به پناهگاه امنی برای تروریست‌های ضد آمریکایی تبدیل کرده است. وارد کردن طالبان در فهرست سازمان‌های تروریستی گام منطقی بعدی است.»

او افزوده است که «معرفی طالبان به عنوان یک سازمان تروریستی خارجی و جلوگیری از به رسمیت شناختن رژیم آنها از سوی ایالات متحده، برداشتن گام‌های ضروری برای اصلاح بزرگترین اشتباه فاجعه‌آمیز حکومت بایدن است.»

مایکل والتز، مشاور امنیت ملی از مخالفان طالبان ستایش می‌کند

مایکل والتز، عضو جمهوری‌خواه مجلس نمایندگان، مشاور امنیت ملی ترامپ معرفی شده است. او تجربه کار در پنتاگون در دوران دولت جرج بوش و سابقه چند ماموریت جنگی علیه طالبان در افغانستان را دارد.

در بیانیه ترامپ در معرفی او آمده است که مایکل والتز مدت ۲۷ سال در نیروهای ویژه ارتش آمریکا خدمت کرده و چند بار در ماموریت‌های جنگی شرکت داشته و چهار مدال برنز از جمله دو مدال شجاعت گرفته است.

او کتاب «دیپلمات جنگجو: نبردهای یک کلاه‌سبز از واشنگتن تا افغانستان» را نوشته است.

آقای والتز در زمانی که نیروهای احمد مسعود در برابر پیشروی طالبان مقاومت می‌کردند، از آنها ستایش کرد و خواستار کمک آمریکا به آنها شد.

منابع «جبهه مقاومت ملی افغانستان» به رهبری احمد مسعود می‌گویند که قبلا با مایکل والتز و مارک روبیو تماس داشته‌اند.

او خروج آمریکا از افغانستان را «شرم‌آور» خوانده و گفته است: «عقب‌نشینی ناموفق دولت بایدن، افغانستان را به پناهگاه امن تروریست‌های ضد آمریکایی تبدیل کرده است.» حکومت طالبان را به «کشتار» و «آزار و اذیت» نظامیان پیشین افغانستان متهم کرده است.

سال گذشته در جلسه‌ شهادت در کنگره که زلمی خلیلزاد در مورد تلاش حکومت طالبان برای مهار القاعده و داعش صحبت کرد، آقای والتز گفت: «اتکا به یک گروه تروریستی برای از بین بردن یک گروه تروریستی دیگر، خطرناک و اشتباه بزرگی است.»

جان راتکلیف، رئيس سی‌‌آی‌ای؛ «صلح با قدرت»

دونالد ترامپ جان راتکلیف را که در دوره نخست ریاست جمهوری‌اش، مدیر اطلاعات ملی بود، برای هدایت سازمان اطلاعات مرکزی، سی‌آی‌ای، نامزد کرده است.

اظهارات راتکلیف به عنوان مدیر امنیت ملی در بسیاری موارد در تناقض با ارزیابی‌ کارکنان قدیمی این سازمان بود، و دموکرات‌ها او را متهم می‌کردند که به این پست رنگی سیاسی داده است.

آقای ترامپ در پستی در شبکه‌ اجتماعی خود، او را «جنگجوی حقیقت» خوانده و گفته که او در چهار سازمان اطلاعاتی ملی آمریکا در بالاترین پست‌ها خدمت کرده است.

جان راتکلیف در ۱۸ آگوست/اوت ۲۰۲۱، سه روز پس از ورود طالبان به کابل در مصاحبه با شبکه فاکس‌نیوز گفت که سازمان‌های اطلاعاتی آمریکا سقوط دولت پیشین و روی کار آمدن طالبان را «دقیقا پیش‌بینی» کرده بودند:

«در آخرین خروج، نباید به کمتر از ۲۵۰۰ سرباز در افغانستان می‌رسیدیم تا زمانیکه مذاکرات صلح موفقیت‌آمیز بین طالبان و حکومت غنی صورت می‌گرفت. بدیهی است که این اتفاق نیفتاد، اینکه چرا اداره بایدن از آن شرایط گذشت و به سمت خروج رفت، بازهم، استخبارات ما گفته بود که دقیقا چنین چیزی اتفاق می‌افتد.»

او گفت که «[اما] در آخر روز کسی نبود که صلح را از طریق دکترین قدرت [با طالبان] برقرار کند.»

پیت هگست، نامزد وزارت دفاع: سلاح‌های آمریکایی نزد طالبان مانده است

پیت هگست، مجری پیشین شبکه خبری فاکس‌نیوزکه در ماموریت‌های جنگی در افغانستان شرکت داشته و در عراق و بازداشتگاه گوانتانامو در خلیج کوبا خدمت کرده است.

او نیز به شدت از بایدن به خاطر خروج از افغانستان انتقاد کرده و گفته است که «۸۵ میلیارد دلار» سلاح‌های آمریکایی به دست طالبان افتاده که به گفته او با آموزش‌هایی «چین» طالبان قادر است که به قابلیت‌های جنگی سربازان آمریکایی دست پیدا کند. ادعای مشابه دونالد ترامپ که بارها آن را مطرح کرده است.

ناظران در مورد توانایی او پنتاگون با بودجه ۹۰۰ میلیارد دلاری در حالیکه تجربه‌ای مانند وزیران پیشین دفاع آمریکا ندارد، ابراز تردید می‌کنند.

آقای هگست در دوره اول ریاست جمهوری ترامپ، در سال ۲۰۱۹ رئيس جمهور را متقاعد کرد که دو تفنگدار آمریکایی را عفو کند، یکی از آنها متهم بود که یک افغان را به ظن بمبگذاری در سال ۲۰۱۰ کشته و یک افسر دیگر به خاطر دستور شلیک به سه مرد غیرمسلح افغان در سال ۲۰۱۲ به ۱۹ سال زندان محکوم شده و شش سال را در زندان به سر برده بود.

دیدگاه‌ها و فعالیت‌های او از سوی محافظه‌کاران حامی ترامپ حمایت می‌شود.

«زبان سخت‌تر» ترامپ با حکومت طالبان

زکیه عادلی، استاد پیشین دانشگاه کابل و پژوهشگر «انستیو شرق-غرب» در آمریکا، می‌گوید با توجه به گزینش‌های آقای ترامپ که برخی منتقدان «سرسخت» طالبان بودند، «این تصور به وجود آمده که تصمیات جدی‌تر در قبال افغانستان گرفته شود اما با توجه به شرایط عمومی جهان و منازعاتی که فعلا وجود دارند، مانند جنگ اوکراین و اسرائيل و غزه در خاورمیانه، همه این مسائل به شکل تنگاتنگی با منافع ملی آمریکا گره خورده و اولویت بیشتری برای آمریکا دارند که تمرکز بیشتر روی آنها داشته باشد. بنا‌ افغانستان چندان در اولویت آمریکا نخواهد بود.»

او افزود که دونالد ترامپ توافقنامه دوحه را در دوره قبلی او میان آمریکا و طالبان به امضا رسید را به عنوان «یک دستاورد» خود اعلام می‌کرد.

خانم عادلی می‌گوید ترامپ نمی‌تواند نسبت به افغانستان «بی‌تفاوت» باشد: «حداقل یک رویکرد مشخص‌تری نسبت به اداره بایدن در قبال طالبان، اعلان خواهند کرد که در واقع یک قدم مثبت خواهد بود به خاطر اینکه وضعیت روشن خواهد شد که موضع آمریکا نسبت به طالبان و افغانستان چیست.»

موافقت‌نامه دوحه دارای «ضمائم سری در خصوص تبادل اطلاعات و مبارزه با تروریسم» است که اداره ترامپ احتمالا آنها را «اجرایی» می‌کند.

آرش یقین، پژوهشگر مطالعات امنیتی در واشنگتن و مشاور پیشین سفارت آمریکا در افغانستان، می‌گوید حکومت دونالد ترامپ دیپلماسی و «زبان سخت‌تر» در برابر طالبان متفاوت از جو بایدن به کار می‌گیرد.

او می‌گوید فکر نمی‌کند که افغانستان اولویت سیاست خارجی اداره ترامپ باشد: «مجبوریتی که آقای بایدن داشت که با طالبان کنار بیاید و به هر سازی که آنها بزنند برقصد، [دیگر] نیست.» تیم ترامپ رویکردی دارند که قدرت آمریکا را نشان دهند.

او در مورد اینکه ترامپ چه تغییری در سیاست آمریکا در مورد افغانستان می‌آورد گفت که یکی از تصمیم‌ها احتمالا می‌تواند کم کردن پول کمک بشردوستانه به افغانستان باشد که به نحویی حکومت طالبان نیز از آن بهره‌مند می‌شود.

با آنهم آقای یقین می‌گوید: «دستگاه‌های اطلاعاتی آمریکا بلاخره روابط خوبی در پشت پرده با طالبان دارند. فکر نمی‌کنم به نفع امنیت و منافع آمریکا باشد که کلا طالبان را از خود برآنند. ... سازمان‌های اطلاعاتی آمریکا ممکن است پافشاری کنند که وضعیت فعلی بهتر از دشمنی با طالبان است.»

او می‌گوید آمریکا در برابر حکومت طالبان «گزینه‌های زیادی ندارد» اما روند به سمت «نورمال سازی» هم پیش نمی‌رود، آمریکا طالبان را در چارچوب گروه‌ها و کشورهایی مانند «حماس و ایران» می‌بیند و برای ترامپ بسیار مشکل می‌شود که تنها یکی از آنها را بپذیرد.

ادریس رحمانی، پژوهشگر پیشین اندیشکده رند، می‌گوید افغانستان احتمالا در «دنباله» سیاست آمریکا در مورد چین، روسیه و ایران مطرح شود و بنا به نحوه تعاملی که حکومت طالبان در پیش می‌گیرد، نیز بستگی دارد.

او می‌گوید: «دلیلی که در مورد افغانستان به وضاحت صحبت نمی‌کنند نشانه این است که هنوز در حصه افغانستان سیاست مشخصی وجود ندارد، می‌تواند به یک سو و یا سوی دیگر برود.»

او معتقد است که خوش‌بینی یا بدبینی در مورد سیاست‌های دونالد ترامپ در مورد افغانستان زود است چراکه «آمریکا‌یی‌ها در دنیا معروف‌اند که بر اساس منافع خود تصمیم می‌گیرند، نه براساس حس همدردی با کدام نیرو یا روند یا کدام شخصیت.»

«اگر طالبان تصمیم بگیرند که با آمریکا همکاری کند، حتی برای آدمی مثل مایک والتز بسیار دور از منطق سیاست به ویژه سیاست خارجی آمریکا است که هنوز هم با [طالبان] به جدال بخیزد.»