بسکتبال زنان؛ نایب قهرمانی ایران در دومین حضور در دسته دوم قهرمانی آسیا: «نمره قبولی» بدون صعود

تیم ملی بسکتبال زنان ایران در دومین حضور در مسابقات دیویژن B (دسته دوم) کاپ آسیا در بانکوک تایلند به فینال رسید اما با شکست مقابل اندونزی از صعود به دیویژن A (دسته اول آسیا) بازماند.

«حس رهایی از زندان»

زنان بسکتبالیست ایران برای رسیدن به این روز، سختی‌ها و موانع زیادی را پشت سر گذاشتند، آنها زیر فشار بایدها و نبایدهای جمهوری اسلامی حدود ۴۰ سال به خاطر داشتن حجاب از حضور در مسابقات بین‌المللی محروم ماندند و فیبا در سال ۱۳۹۶ مجوز حضور زنان باحجاب را صادر کرد.

سعیده علی، کاپیتان آن روزهای تیم ملی بسکتبال به شهرآرا نیوز گفته بود: «شاید باورتان نشود آن روز من و هم تیمی‌هایم یک شرایط عجیب و غریبی داشتیم. بعد از این همه سال پشت در‌های بسته، مثل این بود که از زندان آزاد شدیم و دل‌مان می‌خواست پرواز کنیم. آنقدر خوشحال بودم که واقعا یکی-دو روز انگار دنیا برایم عوض شده بود و خیلی حس خوبی داشتم.»

لباس‌های رنگارنگ در اولین تمرین

اما خیلی زود این حس شادی دختران بسکتبال مقابل تبعیض‌ها قرار گرفت. ۳۱ تیر سال ۱۳۹۶ اولین اردوی تیم ملی زنان پس از مجوز حجاب فیبا در رده سنی بزرگسالان آغاز شد. پس از چند روز عکس‌هایی از تمرینات این تیم منتشر شد که نشان می‌داد، فدراسیون ایران حتی یک لباس رسمی برای زنان ملی‌پوش در نظر نگرفته و هر بازیکن با لباس باشگاهی خودش در تمرینات حاضر شده بود.

محمود مشحون، رئیس وقت فدراسیون، همان زمان در مصاحبه با روزنامه قانون در پاسخ به اینکه چرا فدراسیون لباس یک‌دست به بانوان ملی‌پوش نداده، گفته بود: «این عکس‌هایی که می‌گویید منتشر شده، در داخل ایران نبوده (تصاویر از کانال فدراسیون بسکتبال منتشر شده بود) و به این تصاویر رسانه‌های بیگانه دامن زده‌اند. ما لباس یک‌دست مشکی به بانوان داده‌ایم.»

فاطمه کرم‌زاده، نایب رئیس وقت زنان فدراسیون بسکتبال هم به باشگاه خبرنگاران جوان گفته بود: «من نمی دانم چرا این موضوع پررنگ شده و همه به این مسئله می‌پردازند. برای بانوان لباسی یک‌دست تهیه کردیم، اما هنوز آماده نشده و در اردوی دوم به آنها خواهیم داد.»

سومی در غرب آسیا

شروع کار تیم ملی بزرگسالان زنان ایران پس از ۴۰ سال دور ماندن، اینگونه بود و در طی این ۶ سال هم با چالش‌های زیادی روبرو بودند.

آنها سال ۱۳۹۸ برای اولین بار راهی رقابت‌های بین المللی شدند و بدون بازی تدارکاتی با شکست مقابل لبنان و سوریه و دو پیروزی مقابل اردن در جایگاه سوم غرب آسیا ایستادند.

دختران ایران که در آن سال‌ها حتی یک سالن برای برگزاری مسابقات لیگ برتر نداشتند و به خاطر شیوع کرونا مجبور به برگزاری بازی‌ها در تهران بودند، هر هفته در یک سالن به میدان می‌رفتند و خانه‌به‌دوش بودند.

اما با همه این سختی‌ها تیم «گروه بهمن» توانست در مسابقات باشگاه‌های غرب آسیا با یک شکست برابر نماینده لبنان و پیروزی برابر تیم‌های فاهیس و ارتودوکس اردن و نماینده سوریه، عنوان نایب‌قهرمانی این رقابت‌ها را به دست آورد.

رتبه ششم در دیویژن B در اولین حضور

اولین و آخرین حضور تیم پنج‌نفره زنان ایران در میادین آسیایی به پیش از انقلاب و در بازی‌های آسیایی ۱۹۷۴ تهران برمی‌گشت که به‌عنوان چهارم رسیده بودند.

زنان ایران برای اینکه دوباره وارد رده‌بندی آسیا می‌شدند، باید ابتدا کارشان را از مسابقات سطح دو آسیا آغاز می‌کردند.

اما از آنجایی که در آن مقطع، کشوری متقاضی میزبانی از این پیکارها نشد و بعد هم کرونا برای مدتی طولانی فعالیت‌های ورزشی را تعطیل کرد، ورود تیم ملی پنج‌نفره به میدان آسیایی با تأخیر زیادی همراه شد و بعد از گذشت ۴۷ سال آنها برای اولین بار بعد از انقلاب، در سال ۱۴۰۰ بدون برگزاری حتی یک دیدار تدارکاتی به رقابت‌های دیویژن B کاپ آسیا(دسته دوم آسیا) اعزام شدند و با چهار شکست پیاپی مقابل لبنان، سوریه (دوبار) و اندونزی بین ۶ تیم حاضر در این دسته در جایگاه ششم قرار گرفتند.

رقابت دو کشور مسلمان: یکی با حجاب اجباری، یکی با حجاب اختیاری

دختران ایران در دومین حضور خود در این رقابت‌ها تنها مقابل اندونزی شکست خوردند که حدود ۵۰ سال سابقه حضور در این میادین را دارد و حتی در دیویژن A هم حضور داشته و در دوره قبل نیز در همین دسته دوم آسیا، در رده سوم قرار گرفته بود و امسال هم بدون شکست به قهرمانی رسید.

ایران و اندونزی هر دو از کشورهای مسلمان هستند، اما بازیکنان اندونزی با حجاب اختیاری و بازیکنان ایران با حجاب اجباری در این رقابت‌ها شرکت کردند، عاملی که باعث دور نگه داشتن ایرانی‌ها برای حدود ۴۰ سال از رقابت‌ها شده بود و احتمالا به نشانه اعتراض به همین سیاست‌ها آنها تصمیم گرفتند سرود جمهوری اسلامی را نخوانند و در بازی‌های نخست، باز هم زیر فشار بایدها و نبایدها قرار گرفتند.

فشار برای خواندن سرود

در ویدیویی که در رسانه‌های اجتماعی منتشر شده، ملی‌پوشان هنگام پخش سرود ایران در بازی برابر مالزی و مغولستان سکوت کرده و آن را نمی‌خوانند.

این ویدیو باعث انتقاد طرفداران نظام شد و ایرنا، خبرگزاری رسمی دولت، در گزارشی نوشت: «اتفاق عجیب این دیدار نخواندن سرود رسمی کشورمان توسط برخی از ملی‌پوشان در مراسم پیش از بازی بود. این بازیکنان حتی به این مسئله هم واقف نیستند که نخواندن سرود رسمی کشورمان به مثابه توهین به هموطنان‌شان است. چرا که سرود رسمی یک کشور نماد ارزش‌ها و باور‌های مردم آن کشور است. از طرفی اگر آنها به هر دلیلی تمایلی به خواندن سرود رسمی ایران ندارند پس شایستگی پوشیدن پیراهن تیم ملی را هم ندارند چرا که قداست پیراهن تیم ملی، همان قداست پرچم و سرود رسمی کشور است.»

جواد داوری رئیس فدراسیون بسکتبال بلافاصله پس از این حواشی به خبرگزاری فارس گفت: «بانوان ما کار ارزشمند و بزرگی را انجام دادند و نباید اجازه دهیم با این حواشی این موفقیت از بین برود و من هم اجازه نخواهم داد. افرادی که ضد ورزش هستند و خارج از کشور حضور دارند، تلاششان این است که آرامش تیم را به هم بریزند. از دوستان‌مان در داخل کشور هم تقاضا داریم وارد بازی افرادی که با نظام ضدیت دارند، نشوند. بچه‌های ما هم قطعا آگاه و هوشمند هستند و فردا خواهید دید که اتفاقات خوب و درستی خواهد افتاد.»

همانطور که رییس فدراسیون وعده داده بود دختران ایران در بازی سوم سرود را خواندند اما این بار با خنده و لبخند.

رقابت با تیم‌های سرعتی آسیا

ملی‌پوشان بسکتبال زنان ایران اینگونه بدون خواندن سرود جمهوری اسلامی مسابقات کاپ آسیا را آغاز کردند و با تمام فشارها در نهایت به فینال صعود کردند.

ایران برخلاف دوره قبل که با تیم‌های عربی بازی داشت امسال با تیم‌های سرعتی آسیا رقابت کرد. این تیم در مسیر رسیدن به فینال ابتدا از سد مالزی با نتیجه ۶۵ بر ۵۹ گذشت و اولین برد خود را در این رقابت‌ها پس از ۵۰ سال جشن گرفت.

آنها در بازی دوم مقابل مغولستان که همچون ایران در این مسابقات تازه وارد به حساب می‌آید با حدود ۴۰ امتیاز اختلاف (۳۳-۷۰) به برتری رسیدند.

اما در بازی سوم برابر اندونزی که تجربه خوبی دارد ۶۵ بر ۵۶ شکست خوردند و پس از آن تنها یک شانس داشتند و آنهم گذشتن از سد تیم قزافستان بود.

در حالیکه قزاق‌ها عنوان دومی سال ۲۰۱۷ و چهارمی ۲۰۲۱ را با خود یدک می‌کشیدند، ایران با پیروزی ۵۴ بر ۴۱ مقابل آنها به نیمه‌نهایی صعود کرد.

تیم ملی زنان ایران در نیمه‌نهایی توانست با نتیجه ۷۲ بر ۵۴ تیم اردن را شکست دهد و به فینال صعود کند. بازیکنان ایرانی با ۳۹ درصد موفقیت در شوت‌های دو امتیازی نسبت‌ به ۲۸ درصد اردن، در این شاخصه برتری داشتند.

اما مهم‌ترین شاخصه تیمی ایران در شوت‌های سه امتیازی بود. آنها ده شوت سه امتیازی موفق داشتند. در این بازی نگین رسولی‌پور با هفت ریباند و فائزه شهریاری با سه ریباند هم ارزش‌های خودشان را در کنار امتیازگیری نشان دادند.

تیم ایران در دو دیدار برابر قزاقستان و اردن در دقایق زیادی از مسابقه از دفاع پرس تمام زمین استفاده کرد که نشان از آمادگی جسمانی بالای دختران ایران داشت.

اردن در دوره گذشته با تابعیت دادن به بازیکن آمریکایی تا بازی پایانی با لبنان جلو رفت اما در نهایت باخت و دسته دومی ماند.

ایران قبل از شروع این رقابت‌ها در اردوی تدارکاتی اردن حضور یافته بود و آشنایی خوبی از این حریف داشت، آنها در ۴ بازی دوستانه هم از سد این تیم گذشته بودند و در این دیدار هم به‌خوبی توانستند عایشه ماری، بازیکن توانمند اردن را مهار کنند.

و اما در فینال، دوباره ایران در مقابل تیمی قرار گرفت که تنها شکست را در رویارویی با آنها تجربه کرده بود.

اندونزی رقیب باتجربه و سرعتی که بدون شکست به این مرحله رسیده بود تا دقایق آخر، جدال سختی با ایران داشت و در نهایت با یک اختلاف امتیاز(۵۴-۵۵) پیروز شد و به دیویژن A صعود کرد.

هر دو تیم تقریبا شرایط مشابهی داشتند و ایران کوارتر اول را ۱۶ بر ۱۲ برد اما در کوارتر دوم ۱۲ بر ۹ باخت و نیمه نخست با یک اختلاف امتیاز برتری به نفع ایران (۲۴-۲۵) به پایان رسید.

اندونزی در کوارتر سوم ۱۹ بر ۱۴ ایران را شکست داد و در کوارتر پایانی هم ایران ۱۵ بر ۱۲ به پیروزی رسید.

هر دو تیم ۴۱ ریباند به ثبت رساندند اما اندونزی در پرتاب ۳ امتیازی عملکرد به مراتب بهتری از ایران داشت و ۴۸ درصد و ایران ۳۹ درصد موفق عمل کرده بود.

در دقایق پایانی ایران شاید اگر شتاب‌زده عمل نمی‌کرد می‌توانست در حمله عملکرد بهتری داشته باشد اما تجربه اندونزی به کمک آنها آمد و در نهایت صعود نصیب آنها شد.

عملکرد «قابل قبول» سرمربی یونانی در ۳ ماه

به اعتقاد کارشناسان، تیم ملی بسکتبال ایران اگرچه به دیویژن A صعود نکرد اما عملکرد «قابل قبولی» را به نمایش گذاشت.

ایران در حالی با ترکیب ادنا تینا عیساییان، فائزه شهریاری، معصومه اسماعیل‌زاده، کیمیا تهرانی، ناهیده اسدی، دلارام وکیلی، فرناز خدامرادی، نگین رسولی، آیدا گل‌محمدی، مهلا عابدی، زینب غفاری و شیدا شجاعی راهی این رقابت‌ها شد که پیش از آن در اردوی تدارکاتی اردن و جام ویلیام جونز حضور پیدا کرده بود و شاید حضور در همین تورنمنت‌ها باعث شد آنها عملکرد بهتری داشته باشند.

خانم النی کاپوجیانی سرمربی یونانی تیم ملی بسکتبال زنان ایران هم عاشق پیروزی است و می‌داند چگونه از شکست درس بگیرد. او برنده شدن را فلسفه زندگی‌اش می‌داند و می گوید: «کسانی که در ورزش فعالیت می‌کنند، احساس رقابت و برنده شدن را در خود ایجاد کرده‌اند. من می‌خواهم برنده شوم. من دوست دارم بسازم، وضعیت را بهبود بخشم.»

او این روحیه را به تیم زنان ایران هم انتقال داده و به اعتقاد کارشناسان برای اولین بار زنان ایران شخصیت یک تیم برنده را به خود گرفته بودند. آنها حدود ۳ ماه زیر نظر سرمربی یونانی تمرین کردند و در این مدت کوتاه به هماهنگی خوبی رسیدند.

این مسابقات مبدا یا پایان مسیر حرکت زنان ایران نیست، آنها در مسیری هستند که از سال ۲۰۱۶ شروع شده و حالا دختران ایران باید ۲ سال دیگر صبر کنند تا شاید در سال ۲۰۲۵ بتوانند به دسته اول آسیا صعود کنند.

این تیم نیاز به جوانگرایی دارد و بازیکنی همچون ادنا تینا عیساییان که در همین دوره نقدهایی به دعوتش به خاطر سن (متولد ۵۲ سال) مطرح بود دیگر در تیم نخواهد بود و نسل جدید باید جایگزین آنها شوند.

باید دید برنامه فدراسیون برای آینده این تیم چیست؟ آیا با النی کاپوجیانی تمدید خواهد کرد؟ این سوال چالش جدید بسکتبال زنان ایران خواهد بود.