شما در حال مشاهده نسخه متنی وبسایت بیبیسی هستید که از داده کمتری استفاده میکند. نسخه اصلی وبسایت را که شامل تمام تصاویر و ویدیوهاست، مشاهده کنید.
بازگشت به وبسایت یا نسخه اصلی
اطلاعات بیشتر درباره نسخه لایت که برای مصرف کمتر حجم دادههاست
چرا آمریکا از فنلاند یخشکن میخرد؟
- نویسنده, آدرین ماری
- شغل, خبرنگار امور تجاری
- در, گزارش از هلسینکی
در حالی که دونالد ترامپ، همچنان بر لزوم مالکیت آمریکا بر گرینلند پافشاری میکند، تمرکز گستردهتر او بر منطقه قطب شمال، باعث افزایش سفارش تولید یخشکنهای جدید شده است.
آمریکا برای تامین این کشتیها، که توانایی عبور از دریاهای پوشیده از یخهای قطور را دارند، به سراغ بزرگترین متخصص این حوزه در جهان یعنی فنلاند رفته است.
در آزمایشگاه یخ شرکت «آکر آرکتیک تکنولوژی» دما زیر صفر است و مدل کوچکسازیشدهای از یک یخشکن در مخزن شبیهسازی ۷۰ متری آن به آرامی پیش میرود.
این مدل با شکافتن سطح یخزده آب، گذرگاهی دقیق و صاف باز میکند.
این طرح که در تاسیساتی در هلسینکی، پایتخت فنلاند، در مرحله آزمایشی است، به نسل بعدی یخشکنهای این کشور تعلق دارد.
ریکا ماتالا، مهندس عملکرد یخ، میگوید: «مقاومت سازهای کافی و قدرت موتور مناسب برای این کشتی حیاتی است.»
میکا هوویلاینن، مدیرعامل شرکت، میگوید شکل شناور هم نقشی تعیینکننده دارد: «بدنه را باید طوری طراحی کنیم که یخ را با خم کردن به طرف پایین بشکند، نه با بریدن یا برش دادن.»
فنلاند در حوزه یخشکنها پیشتاز بدون رقیب است؛ شرکتهای فنلاندی ۸۰ درصد از کل یخشکنهای فعال در دنیا را طراحی کردهاند و ۶۰ درصدشان ساخت فنلاند هستند.
مانو ویسوری، رئیس و مدیرعامل شرکت دولتی «آرکتیا» در فنلاند، که ناوگانی از هشت یخشکن در اختیار دارد، معتقد است این پیشتازی از سر ضرورت است.
او میگوید:«فنلاند تنها کشوریست که همه بندرهایش در زمستان ممکن است یخ بزنند. ...۹۷ درصد وارداتش هم از راه دریا انجام میشود.»
در سردترین ماههای سال، یخشکنها بنادر فنلاند را باز نگهمیدارند و برای کشتیهای بزرگ باری مسیرگشایی میکنند. او میگوید: «این برای فنلاند ضرورت واقعی است؛ ما میگوییم فنلاند یک جزیره است.»
به واسطه همین تخصص بود که ترامپ اکتبر پارسال اعلام کرد آمریکا میخواهد چهار یخشکن برای گارد ساحلیاش به فنلاند سفارش دهد.
قرار است که هفت فروند از این شناورها، که آمریکا به آنها «شناورهای امنیت قطب» میگوید، با بهرهگیری از طراحی و تخصص فنلاندیها در خاک آمریکا ساخته شوند.
آقای ترامپ گفت: «ما داریم بهترین یخشکنهای دنیا را میخریم و فنلاند به ساخت این شناورها شهرت دارد.»
طبق قوانین آمریکا، کشتیهای نیروی دریایی و گارد ساحلی باید در داخل ساخته شوند، اما در این مورد خاص، رئیسجمهور با استناد به ملاحظات امنیت ملی از این الزام چشمپوشی کرد. او دلیلش را «نمایش قدرت نظامی تهاجمی و دستاندازی اقتصادی دشمنان خارجی» دانست که منظورش روسیه و چین است.
این نگرانی آمریکا زمانیایست که تغییرات اقلیمی، راه اقیانوس منجمد شمالی را برای عبور کشتیهای باری بازتر کرده است؛ البته به این شرط که یخشکنها با مسیرگشایی، پیشاپیش حرکت کنند. این وضعیت، مسیرهای تجاری جدیدی را از آسیا به اروپا باز میکند؛ چه از روسیه و چه از شمال آلاسکا و سرزمین اصلی کانادا که در نهایت از کنار گرینلند به طرف جنوب ادامه مییابد.
کاهش حجم یخها همچنین به این معناست که دسترسی به میدانهای نفت و گاز نهفته در اعماق قطب شمال آسان میشود.
پیتر ریبسکی، افسر بازنشسته نیروی دریایی آمریکا و کارشناس یخشکن مستقر در هلسینکی، میگوید: «حالا آمدوشد دریایی در این بخش از جهان بسیار سنگینتر شده است.»
روسیه هم صنعت نفت و گاز فعالی در منطقه دارد و مسیری جدید هم برای جابهجایی کالا بین اروپا و آسیا راهانداخته است.
پس از اعلام اولیه طرح آمریکا در پاییز گذشته، اولین قراردادها در ۲۹ دسامبر منعقد شد.
شرکت فنلاندی «راوما مارین کانستراکشنز» بنا دارد دو یخشکن برای گارد ساحلی آمریکا در کشتیسازی خود در بندر راوما بسازد. اولین کشتی باید در سال ۲۰۲۸ تحویل شود.
چهار فروند دیگر در لوئیزیانا ساخته خواهد شد؛ به این ترتیب هر ۶ شناور با پیشرانه دیزل-الکتریک و بر اساس طراحی شرکت «آکر آرکتیک تکنولوژی» با همکاری شریک کاناداییاش، «سیسپن»، تولید میشوند.
این سفارشها با هدف کاهش فاصله با روسیه در تعداد یخشکنها صورت گرفته است. در حال حاضر، روسیه حدود ۴۰ یخشکن دارد که ۸ دستگاه از آنها به پیشرانه هستهای مجهزند.
این در حالی است که کل یخشکنهای فعال آمریکا فقط به ۳ میرسد.
چین حدود ۵ شناور با قابلیت حرکت در مناطق قطبی دارد. آقای ریبسکی با اشاره به اینکه طراحی این شناورها با معیارهای سختگیرانه (مخصوص یخشکنها) همخوانی ندارد، میگوید: «هیچکدام از آنها از نظر فنی یخشکن نیستند؛ اما چینیها در حال گسترش ناوگان خود هستند.»
او اضافه میکند که چین حضور این کشتیهای به اصطلاح «پژوهشی» را در آبهای قطبیِ میان آلاسکا و خاور دور روسیه بیشتر کرده است؛ مناطقی که شامل «منطقه انحصاری اقتصادی» آمریکا نیز میشود.
او تاکید میکند که وقتی توان پاسخگویی محدود باشد، این وضعیت برای آمریکا به چالشی جدی تبدیل میشود.
لین مورتنسگارد، پژوهشگر موسسه مطالعات بینالمللی دانمارک، معتقد است تمایل دودآلود ترامپ برای گسترش ناوگان یخشکنها صرفا به ضرورتهای عملیاتی در دریاهای یخزده قطب شمال محدود نمیشود؛ بلکه هدف او، «نمایش قدرت» در این منطقه است.
او میگوید: «اصلا مهم نیست که چند ناو هواپیمابر در اختیار داریم و چقدر از آنها برای تهدید کشورها استفاده میکنیم؛ حقیقت این است که نمیتوان با ناو هواپیمابر در قلب اقیانوس منجمد شمالی پیشروی کرد.»
خانم مورتنسگارد میگوید: «یخشکنها تنها نوع شناور نظامی هستند که نشان میدهند کشوری قطبی با توانمندیهای واقعی در این منطقه هستید. بخش بزرگی از نگاه و رویکرد حاکم در آمریکا هم دقیقا بر سر همین موضوع است.»
در فنلاند، کشتیسازی هلسینکی در کرانه ساحلی پایتخت مستقر است؛ همان مکانی که نیمی از یخشکنهای جهان در آن تولید شدهاند. این کارخانه که حالا در مالکیت شرکت کانادایی دیوی قرار دارد، امیدوار است قراردادهای جدید با گارد ساحلی آمریکا امضا کند.
کیم سالمی، مدیرعامل این کشتیسازی، میگوید: «شرایط ژئوپلیتیک بهوضوح عوض شده است.»
او میگوید: «ما در اینجا با همسایه شرقی خود [روسیه] مواجه هستیم. آنها دارند ناوگان جدید میسازند و چینیها هم ناوگانشان را توسعه میدهند. … آمریکا، کانادا و متحدان غربی به طور کلی به دنبال ایجاد توازن قدرت هستند.»
در یک سالن عظیم کشتیسازی، کارگران در حال برش و جوشکاری فولاد برای جدیدترین یخشکن این کارخانه هستند؛ شناور قطبپیمای ویژه عملیات سنگین به نام «پولارمکس»، که به سفارش گارد ساحلی کانادا ساخته میشود.
فنلاندیها به دلیل بهرهگیری از روشهای بهینه تولید و دههها تجربه، این شناورهای پیچیده را با سرعتی چشمگیر میسازند؛ این کار معمولا بین دو سال و نیم تا سه سال طول میکشد.
آقای ویسوری از شرکت آرکتیا میگوید: «ما در این زمینه بیش از ۱۰۰ سال تجربه داریم. در اینجا چرخهای کامل از طراحان و سازندگان کنار هم هستند؛ به همین دلیل است که فنلاند ابرقدرت یخشکنها شده است.»
