چرا اسرائیل به دنبال تخریب یک زمین فوتبال کودکان فلسطینی است؟

    • نویسنده, جان سادورث
    • شغل, گزارشگر بی‌بی‌سی
    • در, بیت‌لحم

اسرائیل تخریب یک باشگاه فوتبال کودکان فلسطینی در شهر بیت لحم، در کرانه غربی اشغالی را به تعویق انداخته است.

اسرائیل می‌گوید این زمین بازی بدون مجوزهای لازم ساخته شده و تخریب آن به دلایل امنیتی ضروری است.

یک کارزار بین‌المللی برای نجات این مرکز ورزشی فعالیت می‌کرد. حامیان این باشگاه می‌گویند این زمین فوتبال یکی از معدود فرصت‌های ورزشی برای بازیکنان نوجوان فلسطینی است.

به نظر می‌رسد این کمپین بین‌المللی، مقامات اسرائیلی را مجبور به تجدیدنظر کرده است. با این حال، این باشگاه اعلام کرد که هنوز هیچ ابلاغیه رسمی دریافت نکرده است.

در این سرزمین به شدت چندپاره، تقریبا همه‌چیز محل مناقشه است؛ از هویت‌ها و باورهای مردمی که اینجا زندگی می‌کنند گرفته تا هر وجب زمینی که روی آن ایستاده‌اند.

به تازگی، این مناقشه به قطعه کوچکی از زمین چمن مصنوعی هم کشیده شده که در سایه دیوار بتنی عظیمی گسترده شده است؛ دیواری که اسرائیل را از بخش بزرگی از کرانه غربی اشغالی جدا می‌کند.

با توجه به حملات ۷ اکتبر، جنگ دوساله در غزه و وضعیت شکننده آتش‌بس فعلی، مسلما مسائل بسیار حیاتی‌تری وجود دارد.

اما این داستان، سرشار از نمادپردازی است و به دلیل پیوندش با آیین دیگر جهانی،‌ یعنی فوتبال، توجه بین‌المللی بسیاری را به خود جلب کرده است.

روزی که ما از این محل بازدید کردیم گروهی از کودکان فلسطینی در آفتاب زمستانی صف کشیده بودند تا پنالتی بزنند.

ساخت این زمین فوتبال در حومه بیت‌لحم از سال ۲۰۲۰ آغاز شد و امروز محلی برای تمرین بیش از ۲۰۰ بازیکن نوجوان از اردوگاه پناهندگان عایده در نزدیکی آن است.

کوچه‌ها و خیابان‌های تنگ و شلوغ این اردوگاه، خانه فرزندان و نوادگان خانواده‌های فلسطینی است که در جریان جنگ عربی-اسرائیلی در سال ۱۹۴۸ یا مجبور به ترک خانه‌هایشان شدند یا از آن گریختند.

روز سوم نوامبر سال گذشته، وقتی کودکان برای تمرین روزانه از اردوگاه راهی زمین فوتبال شدند، با اعلانی روی در ورودی آن مواجه شدند که آن را «غیرقانونی» اعلام می‌کرد.

اندکی بعد، دستور تخریب صادر شد.

نایا، دختر ۱۰ ساله‌ای که پیراهن تیم ملی برزیل با نام نیمار،‌ اسطوره فوتبال، را به تن داشت، به من گفت: «ما جای دیگری برای بازی نداریم.»

او افزود: «ما اینجا رویاهایمان را می‌سازیم. اگر زمین‌مان را خراب کنند، رویاهایمان را خراب کرده‌اند.»

از محمد، یکی دیگر از بازیکنان نوجوان، پرسیدم وقتی خبر قرار گرفتن باشگاه در فهرست تخریب را شنید، چه واکنشی داشت.

او گفت: «ناراحت شدم. این زمینی است که واقعا دوستش دارم.»

ساکنان محلی در واکنش به این هشدار تخریب دست‌به‌کار شدند: ویدیوهایی در شبکه‌های اجتماعی منتشر کردند، و کارزاری اینترنتی به راه انداختند که صدها هزار امضا جمع کرد و پیام‌های حمایت بین‌المللی دریافت کرد.

باشگاه می‌گوید پس از پیگیری‌های حقوقی، اخیرا مهلتی هفت‌روزه به آن داده شده بود.

طبق روالی که در چنین مواردی رایج است، مالکان باشگاه یا باید خودشان زمین را تخریب کنند یا منتظر بمانند تا مقام‌های اسرائیلی با زور این کار را انجام دهند که در آن صورت، صورت‌حساب هزینه تخریب نیز به آن‌ها تحمیل خواهد شد.

حضور سنگین دیواری که در امتداد یکی از خطوط کناری زمین کشیده شده، تنها یکی از لایه‌های پیچیده‌ اشغال سرزمینی است که فلسطینیان آن را پایه کشور آینده خود می‌خواهند.

از نظر نظامی، اسرائیل کنترل سراسر کرانه غربی را در اختیار دارد.

اما کنترل اداری و اداره امور روزمره، میان مجموعه‌ای از مناطق تحت اداره فلسطینیان و مناطق تحت اداره اسرائیل تقسیم شده است.

نقشه‌هایی که این تقسیم‌بندی‌ها بر اساس آن شکل گرفته، بخش مهمی از توافق‌نامه‌های اسلو بودند که در دهه ۱۹۹۰ میان اسرائیل و سازمان آزادی‌بخش فلسطین (ساف) امضا شد.

بر اساس آن توافق‌ها کرانه غربی به سه بخش تقسیم شد.

مناطق «الف» و «ب» قطعاتی از زمین بودند که در آن‌ها کنترل امور مدنی به تشکیلات خودگردان فلسطین واگذار شد.

در مناطق زیرمجموعه «الف»، فلسطینیان به شکل صوری کنترل امنیتی را هم در دست داشتند.

منطقه «ج» که بیش از ۶۰ درصد کل مساحت کرانه غربی را در بر می‌گیرد، قرار بود به‌طور موقت تحت کنترل کامل اسرائیل باقی بماند.

ایده این بود که با ادامه مذاکرات، حاکمیت این مناطق به تدریج به تشکیلات خودگردان فلسطینی منتقل شود.

اگرچه این اتفاق هرگز رخ نداد و هر دو طرف، دیگری را مسئول شکست روند صلح می‌دانند، اما این نقشه‌ها همچنان مبنای بخش عمده‌ای از نحوه اداره کرانه غربی هستند.

خود شهر بیت‌لحم به عنوان منطقه «الف» شناخته می‌شود.

اما نقشه‌ها نشان می‌دهد که اسرائیل در بخش وسیعی از نواحی پیرامونی، درست تا حاشیه شهر، مدیریت مدنی و غیرنظامی خود را بر «منطقه ج» اعمال می‌کند.

اسرائیل در اوایل دهه ۲۰۰۰ میلادی و در پی موجی از بمب‌گذاری‌های انتحاری مرگبار و دیگر حملات فلسطینیان که به کشته شدن صدها اسرائیلی منجر شد، ساخت دیوار بتنی خود را آغاز کرد.

منتقدان می‌گویند که امروزه با طویل‌تر شدن دیوار، این حصار به ابزاری برای تنبیه هزاران فلسطینی عادی تبدیل شده است که آن‌ها را از محل کارشان جدا کرده، در میان جوامع‌شان شکاف انداخته و عملا بخش‌هایی از سرزمین‌شان را ضمیمه خاک اسرائیل کرده است.

اما آنچه اکنون در بیت‌لحم محل مناقشه است، نوار باریک و کوچکی از زمین در سمت فلسطینی دیوار است.

برای ساکنان اردوگاه عایده که به دنبال فضایی برای ساخت زمین فوتبال بودند، این قطعه زمین دقیقا به اندازه نیازشان بود.

اما از نظر اسرائیل، این زمین همچنان و طبق نقشه‌ها بخشی از منطقه «ج» محسوب می‌شود، حتی اگر ساخت دیوار آن را در سمت بیت‌لحم رها کرده باشد.

تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌دهد که این فضا در سال ۲۰۱۹ خالی بوده و سپس، با گذشت سال‌ها، می‌توان دید که زمین بازی به تدریج و دقیقا مماس با دیوار در آن شکل گرفته است.

در دستور تخریب آمده است که این زمین بدون مجوزهای لازم، روی قطعه زمینی ساخته شده که اسرائیل همچنان مدعی کنترل کامل غیرنظامی بر آن است.

برای فلسطینی‌ها، طنز تلخی در این واقعیت نهفته است که حق ساخت یک زمین فوتبال کوچک در حاشیه شهرشان، آن هم پشت دیواری که آن‌ها را محصور کرده، از آن‌ها سلب شده است.

در حالی که اسرائیل مجوز ساخت‌وساز فلسطینیان را رد می‌کند و ساختمان‌های موجود را تخریب می‌کند، هم‌زمان به ساخت شهرک‌های بزرگ و جدید اسرائیلی در سراسر منطقه «ج» ادامه می‌دهد؛ شهرک‌هایی که بر اساس حقوق بین‌الملل غیرقانونی شناخته می‌شوند.

سپتامبر گذشته، بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، توافقی را برای پیشبرد پروژه ساخت یک شهرک بزرگ و به شدت بحث‌برانگیز امضا کرد که قرار است ۲۰ هزار اسرائیلی در آن اسکان پیدا کنند.

این شهرک میان منطقه اشغالی بیت‌المقدس شرقی و شهرک یهودی‌نشین معاله آدومیم ساخته می‌شود و در صورت تکمیل، عملا کرانه غربی را به دو نیم تقسیم خواهد کرد؛ اقدامی که فلسطینیان می‌گویند تقریبا تمام امیدشان برای تشکیل کشور مستقل را از بین می‌برد.

اسرائیل با این ارزیابی موافق است.

بنیامین نتانیاهو در مراسم امضای توافق گفت: «کشور فلسطینی در کار نخواهد بود. اینجا متعلق به ماست.»

برخی از وزیران او آشکارا از الحاق کامل کرانه غربی سخن می‌گویند.

در بیت‌لحم، باشگاه فوتبال که می‌گوید در سال ۲۰۲۰ برای ساخت زمین، مجوز شفاهی دریافت کرده بود معتقد است تهدید به تخریب، چیزی بسیار فراتر از قوانین شهرسازی است.

محمد ابو سرور، یکی از اعضای هیئت مدیره مرکز جوانان عایده، به من گفت: «اسرائیلی‌ها نمی‌خواهند ما هیچ امید یا فرصتی داشته باشیم.»

او معتقد بود که هدف آن‌ها، دشوار کردن عمدی زندگی است.

«لحظه‌ای که امید و فرصت‌مان را از دست بدهیم، مجبور به ترک اینجا می‌شویم. برای ما، تنها توضیح همین است.»

ارتش اسرائیل این بیانیه را برای ما ارسال کرد: «در امتداد حصار امنیتی، دستور مصادره زمین و ممنوعیت ساخت‌وساز وجود دارد، بنابراین ساخت‌وساز انجام‌شده در این منطقه غیرقانونی بوده است.»

«تهدید فوری شاید حالا برای زمین فوتبال برطرف شده باشد اما باشگاه هیچ چیز را قطعی نمی‌داند.

محمد ابو سرور، یکی از اعضای هیئت‌مدیره این مرکز به من گفت که آن‌ها نگران‌اند این تهدید زمانی که باشگاه از مرکز توجه خارج شود، دوباره برگردد.

او به من گفت: ما به کارزار خود ادامه خواهیم داد.