اوکراین: تصمیم درباره قطع روابط دیپلماتیک بستگی به رفتار ایران دارد

در حالی که حملات روسیه به زیرساخت‌های غیرنظامی اوکراین به خصوص شبکه برق این کشور ادامه دارد، ولودیمیر زلنسکی، رئیس جمهوری، میزبان روسای شورای اتحادیه اروپا و کمیسیون‌های اتحادیه است. همزمان وزیر خارجه این کشور گفته پیشنهادش برای قطع روابط دیپلماتیک با ایران روی میز رئیس‌جمهور است و تصمیم درباره آن به رفتار ایران بستگی دارد.

دیمیترو کولبا، وزیر خارجه اوکراین، در مصاحبه‌ای با بخش اوکراینی بی‌بی‌سی گفته است: «پیام ما به ایران این است: فارغ از اینکه همکاری با روسیه علیه اوکراین چه قدر سود مالی برایتان دارد، به شما قول می‌دهم که پیامدهای منفی این همکاری بارها بیشتر از هر نفع احتمالی آن است.»

آقای کولبا با اشاره به پیشنهادش برای قطع رابطه با ایران، گفته: «همان طور که می‌دانید این پیشنهاد را با رئیس‌جمهور در میان گذاشته‌ام. بسته به رفتار آتی ایران هر موقع ممکن است این تصمیم گرفته شود.»

اوکراین می‌گوید بخشی از حملات روسیه با جنگ‌افزار ساخت ایران انجام می‌شود. ایران فروش سلاح به روسیه را تایید کرده اما می‌گوید این تسلیحات را برای جنگ با اوکراین به روسیه نفروخته است.

این موضوع روابط دو کشور را تیره کرده است. در پی حمله اخیر به تاسیسات نظامی در اصفهان، وزارت خارجه ایران کاردار اوکراین را برای توضیح درباره اظهار نظر مشاور آقای زلنسکی پیرامون این حمله احضار کرد.

دیمیترو کولبا به بخش اوکراینی بی‌بی‌سی گفته است که اطلاعی از هویت عاملان حمله به تاسیسات نظامی ایران ندارد.

او گفته: «ما به طور تاریخی کار غلطی در حق ایران نکرده‌ایم. این آنها بودند که پهپادهای انتحاری را برای روسیه تامین کردند. آنها بودند که از خط قرمز گذشتند.»

تلاش اوکراین برای عضویت در اتحادیه اروپا

از زمان حمله روسیه به اوکراین، این کشورعضویت در اتحادیه اروپا را با جدیت دنبال می‌کند و آقای زلنسکی در آستانه نشست امروز گفت امیدوار است گفتگو برای پیوستن کشورش به اتحادیه اروپا در سال جاری آغاز شود.

اوکراین رسما تمایل خود برای پیوستن به اتحادیه اروپا را در سال ۲۰۱۷ اعلام کرد. فرآیند عضویت کشورها در اتحادیه اروپا معمولا طولانی است اما در پی حمله روسیه به اوکراین، این روند به طرز چشمگیری سرعت گرفت.

پیش از این، مقامات اتحادیه با اشاره به شرایط عضویت در این اتحادیه، گفته‌ بودند که روند رسیدگی به درخواست اوکراین و حرکت آن کشور به سوی انطباق با این شرایط زمان‌بر است و به سرعت انجام نمی‌گیرد.

در عین حال، اتحادیه اروپا امکان قرار دادن تسهیلات و امکانات ویژه در اختیار اوکراین را مطرح کرده‌ که از جمله شامل دسترسی بهتر محصولات تولیدی آن کشور به بازارهای اتحادیه و برخورداری از کمک‌های اقتصادی و مالی است.

روز گذشته اتحادیه اروپا اعلام کرد که برای کمک به اوکراین، یک بسته کمک مالی چند میلیارد دلاری را همراه با امکاناتی برای آموزش نیروهای نظامی اوکراینی و برقراری دهمین رشته تحریم‌های مالی و اقتصادی علیه روسیه در نظر گرفته است.

از دیگر کمک‌های اتحادیه به اوکراین، افزایش صادرات برق به این کشور است. حملات مداوم روسیه به شبکه برق اوکراین خسارات گسترده‌ای به بار آورده و با وجود تلاش مهندسان اوکراینی برای ترمیم خرابی‌ها، اکثر نقاط این کشور به خصوص مناطق شرقی با کمبود برق مواجه هستند.

از ماه اکتبر و آغاز فصل سرما در اوکراین، روسیه برای افزایش فشار بر غیرنظامیان و وادار کردن اوکراین به تسلیم همزمان با پیشروی نظامی نیروهای اوکراینی در جبهه جنگ، حمله به تاسیسات غیرنظامی و به خصوص شبکه برق را شدت بخشیده است.

روسیه برای این منظور به استفاده از پهپادهای مهاجم که به گفته مقامات اوکراینی و غربی، شامل پهپادهای ایرانی هم هست، و پرتاب موشک متوسل شده است. با توجه به سرمای شدید منطقه، قطع مداوم برق و فلج شدن تاسیسات گرمازا شرایط دشواری را برای غیرنظامیان ایجاد کرده است.

در عین حال، با ادامه حملات، تجربه بیشتر اوکراین و امکانات دفاعی بهتری که غرب در اختیار آن کشور قرار داده کارآیی تهاجم روسیه به تاسیسات برق را به طرز قابل توجهی کاهش داده است.

به گفته مقامات اوکراینی، در حال حاضر اکثر موشک‌ها و پهپادهای روسیه قبل از برخورد به هدف توسط دفاع ضدهوایی منهدم می‌شود و کارشناسان بخش انرژی اوکراین گفته‌اند کمتر از ۱۰ درصد از موشک‌ها و پهپادهای روسیه به تاسیسات مهم تولید و توزیع برق آسیب می‌رساند. حملات موشکی و پهپادی روسیه همچنین خسارات و تلفات غیرنظامی وسیعی برجای گذاشته است.

به گفته کارشناسان غربی، «جنگ انرژی» روسیه علیه اوکراین نیز مانند تهاجم اولیه، نتیجه معکوس داده و به جای قانع کردن اوکراینی‌ها به تسلیم در برابر روسیه، باعث تمایل و نزدیکی بیشتر آنان به غرب شده است.

در توجیه حمله نظامی به اوکراین، رییس جمهوری روسیه دولت اوکراین را متهم کرده بود که در صدد پیوستن به پیمان ناتو است و آن را تهدیدی برای امنیت روسیه دانسته بود هر چند کشورهای غربی این اتهام را رد کرده بودند.

در روزهای آغاز جنگ، مقامات اوکراین ضمن تاکید بر اینکه چنین برنامه‌ای نداشتند، تلویحا دادن تضمین اضافی در این مورد را برای قانع کردن روسیه به توقف عملیات نظامی مطرح کردند اما دولت روسیه چنین تعهدی را مورد توجه قرار نداد.

با توجه به مقاومت اوکراین در برابر حمله نظامی روسیه و ناکامی رهبران روسیه در رسیدن به اهداف اولیه مانند سرنگونی دولت اوکراین و وادار کردن این کشور به تبعیت از روسیه، این حمله باعث نزدیکی بیشتر اوکراین به غرب شده و با توجه به تهدید روسیه، دیگر عضویت آن در ناتو در آینده نامحتمل به نظر نمی‌رسد.