محمدرضا زاهدی، فرمانده سپاه که در سوریه کشته شد کیست؟

همزمان با واکنش‌ مقام‌های بلندپایه جمهوری اسلامی به کشته شدن هفت تن از «مستشاران و افسران نظامی ارشد» سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در حمله به کنسولگری ایران در دمشق، نام «سرتیپ محمدرضا زاهدی» بیش از دیگران در رسانه‌های داخلی و خارجی مطرح شده است و گفته می‌شود که او «احتمالا هدف اصلی این حمله بوده است.»

محمدرضا زاهدی ۶۴ ساله از فرماندهان باسابقه سپاه بود که در طول فعالیت‌های نظامی خود، فرماندهی لشکر ۱۴ امام حسین اصفهان، نیروی زمینی سپاه، نیروی هوایی سپاه و معاونت عملیات کل سپاه را بر عهده داشت.

محمدرضا زاهدی متولد ۱۱ آبان ۱۳۳۹ در اصفهان بود. در سال ۱۳۵۹ هنگامی که ۲۰ ساله بود به سپاه پاسداران پیوست و در طول هشت سال جنگ ایران و عراق، از فرماندهان میانی سپاه بود و فرماندهی تیپ ۴۴ قمر بنی‌هاشم را از ۱۳۶۲ تا ۱۳۶۵ برعهده داشت.

در آن سال او وارد لشکر ۱۴ امام حسین شد؛ همان لشکر اصفهانی‌ها که معروف‌ترین فرمانده‌اش حسین خرازی بود که در اسفند ۱۳۶۵ و درعملیات کربلای ۵ کشته شد.

محمدرضا زاهدی که در آن ایام با نام علی زاهدی شناخته می‌شد، دومین فرمانده این لشکر بود و تا پنج سال بعد، یعنی سه سال پس از جنگ، فرماندهی آن را بر عهده داشت.

با پایان ماموریت در لشکر امام حسین، از زاهدی و مسئولیت و فعالیت‌هایش اطلاعات زیادی در دست نیست. اما در واقعه کوی دانشگاه و سرکوب مرگبار دانشجویان در سال ۱۳۷۸، امضای او پای نامه‌ ۲۴ فرمانده سپاه به محمد خاتمی رئیس‌جمهور وقت دیده شد که نوشته بودند: «كاسهٔ صبرمان به پايان رسيده و تحمل بيش از آن را در صورت عدم رسيدگی، بر خود جايز نمی‌دانيم.»

آقای زاهدی در سال‌های ۱۳۸۴ تا ۱۳۸۷ فرمانده نیروی زمینی سپاه پاسداران بود و در سال‌های ۱۳۸۴ و ۱۳۸۵ همزمان فرماندهی قرارگاه ثارالله تهران را هم برعهده داشت؛ قرارگاهی که مسئولیت امنیتی تهران را دارد.

با فرماندهی کل محمدعلی جعفری در سپاه در سال ۱۳۸۶و تغییرات ساختاری در تیر ماه ۱۳۸۷، آقای زاهدی جای خود را در نیروی زمینی سپاه به جعفر اسدی واگذار کرد.

بین سال‌های ۱۳۹۵ تا ۱۳۹۸ او به عنوان معاون عملیات سپاه فعالیت می‌کرد.

با روی کار آمدن محمود احمدی‌نژاد و بالاگرفتن پرونده هسته‌ای، شورای امنیت سازمان ملل چند قطعنامه علیه ایران تصویب کرد.

هفتم فروردین ۱۷ سال پیش، یعنی در سال ۱۳۸۶، در جریان قطعنامه ۱۷۴۷ شورای امنیت، نام محمدرضا زاهدی نیز به عنوان فرمانده نیروی زمینی سپاه وارد فهرست تحریم‌های ایران شد.

پس از اجرایی شدن برجام، در ۲۹ مهر ماه ۱۳۹۹، بر اساس قطعنامه ۲۲۳۱، ۲۳ چهره نظامی ایران که مشمول تحریم‌ها شده بودند، رفع تحریم شدند از جمله آقای زاهدی.

گفته می‌شود که آقای زاهدی طی سال‌های ۱۳۸۷ تا ۱۳۹۵، به عنوان فرمانده سپاه در سوریه و لبنان در چارچوب نیروی قدس فعالیت می‌کرد.

او سال ۱۳۹۵ به عنوان معاون عملیات کل سپاه پاسداران منصوب شد و در تیر ماه ۱۳۹۸ جایش را به عباس نیلفروشان، داد. برخی گزارش‌ها حاکی است که پس از این تغییرات او به نیروی قدس بازگشت تا زمان مرگ در سیزدهم فروردین ۱۴۰۳.