اختلاف بر سر جزایر سه‌گانه؛ سفیر چین به وزارت خارجه ایران احضار شد

وزارت خارجه جمهوری اسلامی ایران در ارتباط با بیانیه پایانی نشست مشترک چین و امارات متحده عربی در مورد حاکمیت بر جزایر سه‌گانه در خلیج فارس، سفیر پکن در تهران را احضار کرده است.

وزرات خارجه ایران امروز یکشنبه ۱۳ خرداد (دوم ژوئن)، این بیانیه را «تکرار» حمایت دولت چین از «ادعاهای بی‌اساس» خواند. محمدعلی بک، دستیار وزیر و مدیرکل خلیج فارس وزارت امور خارجه ایران، اعتراض این کشور را در یادداشتی به زونگ پی‌وو، سفیر چین در تهران، تسلیم کرد.

به گزارش خبرگزاری ایرنا، آقای بک همچنین در این دیدار با یادآوری روابط «ویژه و ممتاز ایران و چین، احترام به حاکمیت و تمامیت ارضی کشورها را به عنوان یکی از اصول شناخته شده و بنیادین در مناسبات بین‌المللی دانست.»

برپایه این گزارش، مدیرکل خلیج فارس وزارت امور خارجه ایران ابراز امیدواری کرد که با توجه به «همکاری‌های راهبردی ایران و چین، دولت چین مواضع خود را اصلاح کند.»

اعتراض ایران به بند ۲۶ بیانیه پایانی نشست مشترک جمهوری خلق چین و امارات متحده عربی است. در این بند آمده است که چین از تلاش‌های امارات متحده عربی برای حل مسالمت‌آمیز موضوع جزایر سه‌گانه تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی «از طریق مذاکرات دوجانبه مطابق با موازین حقوق بین‌الملل و حل این موضوع از طریق اصول حقوقی بین‌المللی حمایت می‌کند.»

این در حالی است که مدیرکل خلیج فارس وزارت خارجه ایران تاکید کرد که کشورش «هر ادعایی از هر طرفی در این مورد را مردود و غیرقابل پذیرش می‌داند.»

اختلاف امارات متحده عربی با ایران بر سر جزایر سه‌گانه پیش از این هم در بیانیه‌های مشترکی که یک طرف آن کشورهای چین و روسیه، که ایران با آنها روابطی ویژه دارد، بازتاب داشته است.

دو سال پیش در بیانیه‌ای که به طور مشترک میان برخی از کشورهای عربی و رئیس‌جمهور چین منتشر شد و به موضوع این جزایر پرداخته شده بود، چین به همراه کشورهای عربی اعلام کرد که «از همه تلاش‌های صلح‌آمیز از جمله ابتکار و تلاش امارات متحده عربی برای دستیابی به راه حلی مسالمت‌آمیز در موضوع جزایر سه‌گانه از طریق مذاکرات دو جانبه با رعایت موازین حقوق بین‌الملل و حل این موضوع با رعایت قوانین بین‌المللی» حمایت می‌کند.

نحوه اعتراض دستگاه دیپلماسی ایران به چین در آن زمان با انتقادهایی رو به رو شد. مقام‌های ایران اعلام کردند که سفیر چین را بابت آن به وزارت خارجه ایران «دعوت» کرده‌اند. خودداری از ذکر کلمه «احضار» به اعتراض‌های دیگر بدل شد.

روسیه هم درتیرماه پارسال در بیانیه مشترک با کشورهای همکاری شورای خلیج فارس از مواضع امارات متحده عربی برای رفع اختلاف در مورد مالکیت جزایر سه‌گانه حمایت کرده بود.

وزارت خارجه ایران که ابتدا این بیانیه را «مردود» خوانده بود، دو روز بعد سفیر روسیه در تهران را به نشانه اعتراض احضار کرد.

مقام‌های جمهوری اسلامی خود را متحد روسیه خصوصا در مواجه با تحریم‌های آمریکا و غرب می‌دانند.

چین و روسیه دو کشوری هستند که مقام‌های ایران در زمان سردی روابط خود با غرب و بالاگرفتن دامنه اختلافات گوناگون، در سیاست خارجی خود به آنها تکیه کرده‌اند.

آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، مشوق قرارداد ۲۵ ساله ایران با چین بوده و در دیدار با ولادیمیر پوتین حمله نظامی روسیه به اوکراین را تحسین کرده است.

در نهم آبان ۱۳۵۰، پس از نزدیک به ۸۰ سال، بار دیگر حاکمیت ایران بر جزایر سه‌گانه خلیج فارس اعمال شد، اما امارات متحده عربی همواره ادعای مالکیت این سه جزیره استراتژیک را دارد.

در اختیار داشتن جزایر سه‌گانه برای کنترل عبور و مرور دریایی در تنگه هرمز مهم است.