قتل دانش‌آموز ژاپنی در چین باعث نگرانی ژاپنی‌ها شده است

قتل یک دانش‌آموز ژاپنی در شهر شنزن چین باعث نگرانی مهاجران ژاپنی ساکن چین شده است و شرکت‌های بزرگ ژاپنی مستقر در چین، به کارگران خود هشدار داده‌اند که مراقب و محتاط باشند.

شرکت‌های توشیبا و تویوتا به کارکنان خود گفته‌اند که به خاطر بروز احتمالی خشونت تدابیر احتیاطی در نظر بگیرند، و پاناسونیک امکان پرواز رایگان به ژاپن را در اختیار کارکنانش قرار داده است.

مقامات ژاپنی بارها این قتل را محکوم کرده و از دولت چین خواسته‌اند که امنیت شهروندان ژاپنی را تضمین کند.

چاقو زدن به این پسر ۱۰ ساله در روز چهارشنبه ۱۸ سپتامبر (۲۸ شهریور) سومین حمله خبرساز به خارجی‌ها در چین در ماه‌های اخیر بوده است.

پاناسونیک، شرکت عظیم ژاپنی، در بیانیه‌ای که در اختیار بی‌بی‌سی قرار داده گفته است که در پی حمله اخیر، «ایمنی و سلامت کارکنان» خود را در سرزمین اصلی چین در اولویت قرار می‌دهد.

پاناسونیک به کارمندان و خانواده‌هایشان امکان داده تا با هزینه شرکت به طور موقت به ژاپن بازگردند و خدمات مشاوره‌ای را در اختیارشان قرار داده است.

شرکت توشیبا که حدود ۱۰۰ نفر را در تاسیسات خود در چین در استخدام دارد، از آنان خواسته است که مراقب ایمنی خود باشند.

شرکت تویوتا، بزرگ‌ترین شرکت خودروسازی جهان، به بی‌بی‌سی گفته است که با ارائه هرگونه اطلاعات مورد نیاز شهروندان ژاپنی در چین در این زمینه، از آنان «حمایت» می‌کند.

سفیر ژاپن در پکن از دولت چین خواسته است تا برای اطمینان از امنیت شهروندان ژاپنی «تمام تلاش خود را به کار گیرد.»

روز پنجشنبه، فومیو کیشیدا، نخست وزیر ژاپن، این حمله را «بسیار منزجر کننده» خواند و گفت که دولت ژاپن «با جدیت» از مقامات چینی خواستار توضیح این واقعه «در اسرع وقت» شده است.

در پی حمله با چاقو به این دانش‌آموز، برخی مدارس ژاپنی در چین با والدین دانش‌آموزان تماس گرفته و از آنها خواسته‌اند موارد لازم احتیاط را مراعات کنند.

مدرسه ژاپنی گوانگژو برخی از برنامه‌هایش را لغو کرده و نسبت به صحبت با صدای بلند به ژاپنی در میان مردم محلی هشدار داده است.

برخی از اعضای جامعه مهاجران ژاپنی در چین به بی‌بی‌سی گفته‌اند که نگران امنیت فرزندان خود هستند.

یک تاجر ۵۳ ساله ژاپنی که نزدیک به یک دهه است در شنزن زندگی می‌کند، گفت که دخترش را زودتر از معمول به یک دانشگاه در خارج از این کشور می‌فرستد.

او گفت: «ما همیشه شنزن را مکانی امن برای زندگی می‌دانستیم، زیرا فضای آن برای خارجی‌ها نسبتا باز است، اما اکنون همه ما در مورد امنیت خود محتاط‌‌تر هستیم.»

او گفت: «بسیاری از مردم ژاپن عمیقا نگران هستند و اقوام و دوستان زیادی برای اطمینان از امنیت من تماس گرفته‌اند.»

مقامات چینی در شنزن گفته‌اند که از این حادثه «عمیقاً ناراحت» شده و از صبح پنجشنبه نصب دوربین‌های مدار بسته امنیتی در نزدیکی مدرسه را آغاز کرده‌اند.

به گزارش روزنامه منطقه ویژه شنزن، آنها روز جمعه گفتند: «ما به اقدامات مؤثر برای محافظت از جان، مال، امنیت و حقوق قانونی همه افراد ساکن در شنزن، از جمله خارجیان، ادامه خواهیم داد.»

سرمقاله این روزنامه وابسته به دولت، فرد مظنون به ارتکاب قتل را مورد سرزتش قرار داد و نوشت: «این رفتار خشونت‌آمیز، نماینده روحیه و رفتار مردم عادی چین نیست.»

روز جمعه، اهالی محلی در مقابل در مدرسه ژاپنی در شنزن گل گذاشتند.

یکی از اهالی محل به روزنامه سنگاپوری استریت تایمز گفت: «واقعا غم‌انگیز است. نباید وضع این طور باشد.»

یک معلم بازنشسته هم گفت: «این بچه هر کشوری که باشد، امید یک خانواده و یک ملت بوده است.»

«حادثه‌ای منفرد»

در حالی که شنزن با این ماجرا دست به گریبان است، جزئیات بیشتری از گزارش‌های خبری مختلف و منابع رسمی به دست آمده است.

این حادثه روز چهارشنبه حدود ساعت ۰۸:۰۰ به وقت محلی در مقابل مدرسه پسرانه ژاپنی شنزن رخ داد.

این پسر نوجوان - که پلیس چین او را فقط با نام شِن معرفی کرده است - با ضربه چاقو از ناحیه شکم زخمی شد و در ساعات اولیه بامداد پنجشنبه بر اثر شدت جراحات جان باخت.

ضارب که مردی ۴۴ ساله به نام ژونگ است در محل دستگیر شد.

به گفته رسانه‌های تحت کنترل دولت در شنزن، وی دارای سابقه کیفری بوده و به دلیل «آسیب‌زدن به تاسیسات زیربنایی عمومی» در سال ۲۰۱۵ و «اخلال در نظم عمومی» در سال ۲۰۱۹ بازداشت شده بود.

یک شاهد عینی گفت که این فرد هنگام حمله سعی نمی‌کرد چهره خود را پنهان کند.

این شاهد به شبکه خبری عمومی ژاپن – ان اچ کی - گفت: «او فرار نکرد، فقط همان‌جا ایستاد و مامور پلیس محلی که نگهبان مدرسه بود او را دستگیر کرد.»

مقامات چینی در مورد انگیزه او اطلاعات دقیقی را منتشر نکرده‌ اما گفته‌اند که این حمله « حادثه‌ای منفرد» بوده است. در مورد دو حادثه قبلی در سال جاری نیز آنان به همین شکل اظهار نظر کردند.

در ماه ژوئن، یک مرد مسلح به چاقو به یک مادر ژاپنی و فرزندش در شهر سوژو در شرق چین حمله کرد. آن واقعه هم در نزدیکی یک مدرسه ژاپنی روی داد و به کشته شدن یک شهروند چینی منجر شد که تلاش کرده بود از این مادر و پسرش دفاع کند.

این امر باعث شد تا دولت ژاپن بودجه‌ای حدود ۲.۵ میلیون دلار برای استخدام نگهبانان برای اتوبوس‌های مدرسه در چین در نظر بگیرد.

اوایل ماه ژوئن، چهار معلم آمریکایی در شهر جیلین در شمال چین با چاقو زخمی شدند.

روابط خصومت‌آمیز

اکنون چشم‌ها به مقامات چینی دوخته شده است که چگونه به ژاپنی‌‌های ساکن چین اطمینان خواهند داد که در این کشور در امنیت هستند و همزمان، خواهند کوشید مانع از آن شوند که این نوع وقایع به یک بحران دیپلماتیک بزرگ تبدیل شود.

روابط بین دو کشور مدت‌هاست که تیره بوده است.

برای چندین دهه است که دو طرف بر سر موضوعات مختلف، از شکایت‌های تاریخی گرفته تا اختلافات ارضی، با هم درگیر بوده‌اند.

برخی اشاره کرده اند که چاقو زدن در سالگرد حادثه «موکدن» اتفاق افتاد. در آن واقعه، دولت وقت ژاپن برای توجیه تهاجم خود به منچوری در سال ۱۹۳۱، یک انفجار ساختگی را بهانه قرار داد و جنگی ۱۴ ساله را با چین را آغاز کرد.

یک دیپلمات سابق ژاپنی گفته است که حمله روز چهارشنبه در شنزن «حاصل سال‌ها آموزه‌های ضد ژاپنی» در مدارس چین است.

به گفته دیپلمات‌های ژاپنی که با بی‌بی‌سی صحبت کرده‌اند، در حالیکه ممکن است روابط دیپلماتیک دو طرف غالبا تیره بوده باشد، همکاری اقتصادی آنها همیشه با ثبات بوده است.

اما این واقعیت که حمله در مرکز فناوری بین‌المللی چین یعنی شنزن رخ داده، ممکن است هر دو طرف را نگران و عصبی کند.

همکاران دیگر در تهیه این گزارش: چیکا ناکایاما در توکیو و کلی نگ در سنگاپور