بررسی وزیران پیشنهادی پزشکیان در مجلس ایران: پنج نکته جنجال‌برانگیز در پنج روز

روز اول: پزشکیان و همهمه‌های نمایندگان

شنبه ۲۷ مرداد: مجلس ایران کار رسیدگی به صلاحیت وزیران پیشنهادی را آغاز کرد. مسعود پزشکیان به همراه معاون اولش، محمدرضا عارف، و وزیران پیشنهادی، به مجلس رفت.

آقای پزشکیان در سخنرانی‌ برای معرفی سیاست‌های دولتش و درخواست رای اعتماد به وزرای پیشنهادی به مجلس گفت «صدای مردم باید شنیده شود» و «مقصر نارضایتی آنها آمریکا نیست» و اگر حکومت وسیله خدمت نباشد «به اندازه آب بینی بز بی‌مقدار و بی ارزش است.»

در حین این سخنرانی همهمه نمایندگان به حدی بود که او حرفش را قطع کرد و گفت «گویا نمایندگان حوصله حرف‌های مفصل را ندارند.» محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، هم به نمایندگان تذکر داد همهمه نکنند.

این موضوع به مذاق بعضی نمایندگان، به‌خصوص مخالف‌ها، خوش نیامد. حمید رسایی در ایکس نوشت:‌ «آقای پزشکیان خودش حوصله خواندن متن را نداشت، گفت نمایندگان حوصله ندارند.»

روز دوم: برجام و انتخابات ۸۸

یکشنبه ۲۸ مرداد : روز دوم صحبت‌های امیرحسین ثابتی در مخالفت با عباس عراقچی و پاسخ وزیر پیشنهادی خارجه بیش از هر چیز توجه جلب کرد و بحث‌برانگیز شد.

در آن روز فراکسیون «مستقلین» در مجلس خواستار رای اعتماد «یک‌دست» به وزیران پیشنهادی مسعود پزشکیان شد که اعتراض بعضی نمایندگان را برانگیخت.

امیرحسین ثابتی منفرد، نماینده تهران و از مخالفان آقای عراقچی، گفت :«بازی خطرناکی به راه افتاده است. فردی گفته است عباس عراقچی حتما باید وزیر شود. دیروز پیش عزیزی رفتیم؛ می‌گویند به کل وزرا رای بدهید. این چه استدلالی است؟ اگر این طور است مجلس را تعطیل کنید.»

«از اول مجلس را می‌خواهید خلع سلاح کنید؟ این مجلسی بود که امام می‌گفت در رأس امور است؟»

آقای ثابتی، که در دوره انتخابات مشاور ارشد سعید جلیلی بود، برجام را توافقی «پرضرر» خواند و گفت: «چرا مرزبندی عراقچی با ظریف زودتر انجام شد و امروز برای رای اعتماد این حرف‌ها زده می‌شود؟»

او فیلمی هم از آقای عراقچی پخش کرد که از برجام دفاع می‌کرد و گفت او دیپلماتی واقع‌گرا نیست.

آقای عراقچی در دفاع از خود آن فیلم را سند افتخار برای خود خواند و گفت: «من نمی‌گویم مرگ بر وطنی که عراقچی هموطن من باشد.»

«من می‌گویم جانم فدای وطنی که به منتقد دولت اجازه می‌دهد بدون لکنت صحبت کند و حتی ولایت‌پذیری مجلس را زیر سوال ببرد. من به همه منتقدان احترام می‌گذارم.»

بزرگترین مخالفت جناح تندرو مجلس و پایداری‌ها با کسانی بود که در انتخابات پرمناقشه ۸۸ از جریان «فتنه» حمایت کرده بودند و این را هم به‌وضوح نشان دادند. محافظه‌کاران اعتراض‌های بزرگ به نتایج انتخابات ریاست جمهوری سال ۸۸ را، که به جنبش سبز» موسوم شد، «فتنه» می‌نامند.

روز دوم دو وزیر پیشنهادی که به نظر می‌رسید جناح تندرو مجلس و پایداری‌ها بیشترین مخالفت را با آنها داشته باشند برنامه‌هایشان را اعلام کردند: محمدرضا ظفرقندی برای وزارت بهداشت، به دلیل موضع گیری‌هایش در جریان حوادث کوی دانشگاه در سال ۱۳۷۸، در انتخابات ۱۳۸۸ و در اعتراض‌های ۱۴۰۱.

مالک شریعتی، نماینده تهران، گفت: «آقای ظفرقندی می‌خواهد از مجلسی رای بگیرد که آن را از سر تا پا مشروع سیاسی نمی‌داند.»

او آقای ظفرقندی را متهم کرد که «انتخابات مجلس دوازدهم را مهندسی شده» خوانده و گفته است انتخابات «از معنی خالی شده است.»

بعضی نمایندگان خواستار اظهار ندامت دکتر ظفرقندی شدند. او در پاسخ به اینکه چرا از عبارت «مهندسی شدن» انتخابات مجلس دوازدهم استفاده کرده است گفت: «اگر کسی را بدون وجه رد کنند انتخابات در آن ناحیه مخدوش می‌شود» و «واقعیت را نمی‌توان کتمان کرد.»

صدای اعتراض نمایندگان در میان صحبت‌های محمدرضا ظفرقندی دائم بلند بود.

احمد میدری، وزیر پیشنهادی تعاون و کار، هم با مخالفت رو‌به‌رو بود؛ به دلیل امضای نامه موسوم به «جام زهر» و عدم پایبندی‌اش به «ولایت فقیه». البته اقای میدری بعدا گفته بود اشتباه کرده و به نظر می‌رسید تندروها هم او را بخشیده‌اند.

اما حمیدرضا گودرزی، نماینده‌ الیگودرز، گفت: «به آقای میدری گفتم آیا قبول دارید اقدام مجلس ششم خلاف و سوءسابقه بود. می‌گویند توبه کرده است اما چرا وزارتخانه به وی بدهند؟ کدام نظام سیاسی حاضر است این پست سیاسی را به او بدهد؟»

نامه موسوم به جام زهر نامه محرمانه‌ای بود که ۱۲۷ نفر نماینده مجلس در اردیبهشت ۱۳۸۱ به علی خامنه‌ای نوشته بودند که محتوای آن فاش شد و در آن آمده بود: «اگر جام زهری باید نوشید، قبل از آنکه کیان نظام و مهم‌تر از آن، استقلال و تمامیت ارضی کشور در مخاطره قرار گیرد، باید نوشیده شود.»

آقای میدری درباره تاریخ ایران هم صحبت کرد که به مذاق بعضی نمایندگان خوش نیامد و او را متهم کردند که انگار به آنها درس تاریخ می‌داده آن هم در حالی که دستهایش در جیبش بوده است.

روز سوم: «احسنت» به صادق

دوشنبه ۲۹ مرداد: روز سوم روز فرزانه صادق بود؛ تنها زنی که مسعود پزشکیان پیشنهاد کرد. او اگر رای اعتماد بگیرد اولین وزیر راه و شهرسازی تاریخ ایران و دومین وزیر در تاریخ جمهوری اسلامی خواهد بود. خانم صادق در صحبت‌هایش از اینکه مسعود پزشکیان اعتمادش به زنان را ثابت کرد تشکر کرد و گفت وابسته به هیچ فرد و جریانی نیست: «وام‌دار کسی نیستم و اگر بودم بایست به سهم‌خواهی‌هایش پاسخ می‌دادم.»

او سوگند خورد که با فساد مبارزه کند و در پایان حرف‌هایش گفت: «صادق‌ بوده‌ام؛ صادق هستم و صادق خواهم ماند.» فریادهای «احسنت» نمایندگان در طول صحبت‌های خانم صادق جلب نظر می کرد و حتی نمایندگانی که در مخالفت با او صحبت کردند تاکید کردند که به حضور وزیر زن در دولت اعتقاد دارند.

فرزانه صادق در ابتدای سخنرانی‌اش از مسعود پزشکیان به خاطر اثبات اعتمادش به زنان تشکر کرد.

او گفت سخنانش را بر خلاف مرسوم، نه با نقد یک طرفه عملکرد پیشینیان بلکه با این شروع می‌کند که تمام دولت‌های پیشین زحمات و تلاش‌های قابل ارائه‌ای کرده‌اند و بهبود میانگین وضعیت حمل و نقل، استقرار جمعیت و سکونت در فضای سرزمینی ایران نشانه آن است.

خانم صادق وعده داد که ساخت مسکن با در نظر گرفتن فضای لازم و سبز را پیگیری خواهد کرد.

او سوگند خورد که با فساد مبارزه خواهد کرد.

روز چهارم: پخش «شبنامه»

سه‌شنبه ۳۰‌ مرداد: روز چهارم تحت‌الشعاع برگه‌هایی بود که در مجلس توزیع شد حاوی اتهام‌هایی به رضا صالحی امیری، وزیر پیشنهادی میراث فرهنگی، که به گفته خودش ۱۰ سال پیش مطرح شده بودند. او این برگه‌ها را «شبنامه» توصیف کرد و محمدباقر قالیباف گفت پخش آنها خلاف آیین‌نامه و مقررات بوده است.

پس از تذکر آقای قالیباف معترضان به جایگاه هیئت رئیسه رفتند و جدل لفظی چند بار سخنان رضا صالحی امیری قطع کرد و او گفت در چنان شرایطی نمی‌توان صحبت کرد.

موضوع مربوط به دوران مدیریت آقای صالحی امیری در اداره کل اطلاعات خوزستان است و انفجار لوله‌های گاز که سبب شد در سال ۱۳۷۶ او زندانی شود و بنابر آنچه در مجلس پخش شد دفتر بازرسی رهبری از او به دادسرای نظامی شکایت کرده بود.

آقای صالحی در پاسخ گفت: «من که در کمیسیون سند ارائه دادم و شما قانع شدید. طرح دوباره در پشت تریبون جز تخریب یک وزیر پیشنهادی چه سودی دارد؟ سال ۷۸ تبرئه شدم ولی امروز می‌خواهند دوباره توضیح دهم.»

او گفت «من سند ارائه کردم و دادگاه قرار منع تعقیب صادر کرد. هیچ کس هم در آن پرونده خودکشی نکرد.»

او حکم دادگاه را در رابطه با پرونده انفجار خوزستان در زمان مدیرکلی اداره اطلاعات خوزستان به ریاست مجلس داد و گفت «کاری نکنید که دیگران حاضر نباشند در این کشور مسئولیت قبول کنند.»

او به نمایندگانی که خواستار برائت او از مطرح کردن موضوع «تقلب» در انتخابات سال ۱۳۸۸ بودند گفت: «من عذرخواهی نمی‌کنم چیزی را که نگفته و شما از من می‌خواهید اعتراف کنم. من به جرم نکرده اعتراف نخواهم کرد، من هیچ وقت نگفتم تقلب شده اگر سند دارید بیاورید.»

روز پنجم: پزشکیان: ما همه با هماهنگی با رهبر اینجا آمده‌ایم

چهارشنبه ۳۱ مرداد: روز آخر فقط دو وزیر پیشنهادی مانده بودند و بیش از همه سروصداها مربوط به همان رای «یک‌دست» و «یک‌جا» بود. فراکسیون مستقلین بار دیگر بیانیه‌ای صادر کرد و خواست به همه وزرای پیشنهادی مسعود پزشکیان رای اعتماد داده شود.

در نهایت هم قرار شد که رای یک‌جا داده شود. بعضی نمایندگان اعتراض کردند و آن را خلاف آیین‌نامه دانستند.

محمدباقر قالیباف در پاسخ به تذکرهای آیین‌نامه‌ای گفت: «این اساس در هیچ جای آیین‌نامه نیامده که رای‌گیری برای وزرا به صورت تک‌تک و جداگانه باشد.»

اما جالب‌توجه‌ترین موضوع پیش از رای‌گیری بود که مسعود پزشکیان از نمایندگان خواست او را وادار نکنند چیزهایی را بگوید که نباید بگوید. اما تاکید کرد «ما با هماهنگی اینجا آمده‌ایم.» این سخنان با کف زدن نمایندگان همراه شد. آقای پزشکیان گفت عباس عراقچی و فرزانه صادق به تایید رهبر جمهوری اسلامی رسیده‌اند و عباس صالحی نمی‌خواسته وزارت ارشاد را قبول کند اما «آقا» تلفنی او را وادار کرده است.

مجلس ایران به همه وزیران پیشنهادی رای اعتماد داد.