از خانه‌های امن کارتل‌ها در مکزیک تا خیابان‌های آمریکا؛ بی‌بی‌سی مسیر تجارت فنتانیل را دنبال کرده است

یک فروشنده فنتانیل در لس آنجلس در کناری ایستاده و به دقت نگاه می‌کند که چه طور یک عضو کارتل مکزیکی آخرین محموله مواد مخدر خود را برای فروش آماده می‌کند. مواد مخدر مصنوعی در فویل پیچیده و در کیسه پلاستیک مهر و موم می‌شود و سپس در مخزن بنزین خودروی معمولی قاچاقچی انداخته می‌شود.

جِی، که نام واقعی او نیست، قبلا از ایالات متحده به این خانه امن رفته است که توسط کارتل‌ها در مکزیک و نزدیک به مرز اداره می‌شود.

البته این خانه شبیه خانه‌های دیگر در این محله است. به ما می‌گویند به سرعت وارد شویم و یک دروازه آهنی پشت سرمان محکم بسته می‌شود. آنها مواد را در اینجا تولید نمی‌کنند اما با این حال در مورد جلب توجه دیگران محتاط هستند. مردها همه با صدایی آرام صحبت و به سرعت کار می‌کنند.

تجارت مرگبار آنها به کانون اختلافات اقتصادی جهانی تبدیل شده است. کاخ سفید از قاچاق فنتانیل از طریق مرزهای ایالات متحده به عنوان توجیهی کلیدی برای افزایش تعرفه بر سایر کشورها استفاده کرده است. دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا نیز قول داده است که با کارتل‌های مواد مخدر «وارد جنگ» شود.

بی‌بی‌سی امکان نادر مشاهده فعالیت یک کارتل در امتداد مرز را پیدا کرد و خبرنگار ما برای ملاقات با مشتریان نهایی آنها به ایالات متحده سفر کرد تا ببیند آیا مجادله بین‌المللی تاثیری برمتوقف کردن جریان غیرقانونی مواد مخدر دارد یا خیر.

مردانی را که در خانه امن ملاقات می‌کنیم، نفرات یک کارتل معروف هستند. دو نفر از آنها در حال بارگیری ماشین اعتراف می‌کنند که لحظات گذرای پشیمانی هم دارند. اما وقتی از مردی که داروها را در مخزن سوخت مخفی می‌کند، می‌پرسم که آیا در مورد مرگ و میر ناشی از قرص ها احساس گناه می‌کند، او زیر لب چیزی می‌گوید.

او شانه بالا انداخته و به من می‌گوید: «ما هم خانواده داریم، البته احساس گناه می‌کنیم. اما اگر ما هم دست از این کار بردارم، بازهم ادامه پیدا می‌کند. این مشکل من نیست.»

مردان در حالیکه صندلی عقب خودرو را برای دسترسی به باک بر می‌دارند صورت خود را پوشانده و مراقب هستند که بنزین بیرون نریزد. بوی داخل خودرو می‌تواند به ماموران گمرک آن سوی مرز هشدار دهد که مخزن سوخت دستکاری شده است.

قرص هایی به رنگ سبز روشن، در مجموع پنج هزار عدد و با علامت M، بسته‌بندی شده‌اند – این مقدار کمی از آن چیزی است که جی می‌گوید هر هفته در لس آنجلس و در سراسر شمال غرب آمریکا می فروشد. فروشنده آرام به من می‌گوید: «من سعی می‌کنم هر هفته ۱۰۰ هزار قرص دریافت کنم. من آنها را با یک وسیله نقلیه به خصوص نمی‌فرستم. سعی می کنم آن را در ماشین‌های مختلف پخش کنم. به این ترتیب خطر از دست دادن همه قرص‌هایم را به حداقل می‌رسانم.»

تعرفه ۲۵ درصدی بر همه کالاهای صادراتی از مکزیک در واکنش به آنچه دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا جریان غیرقانونی مواد مخدر و مهاجران غیرقانونی به ایالات متحده خوانده وضع شده است. اعمال برخی از این تعرفه‌ها تا دوم آوریل به تعویق افتاده است.

شکست تجارت فنتانیل یکی از مهمترین اهداف سیاست رئیس جمهور ترامپ است، اما جی شانس زیادی در آن نمی‌بیند.

جی با لبخند می‌گوید: «دفعه قبل که او در سمت ریاست جمهوری بود، سعی کرد همین کار را انجام دهد اما هرگز اتفاق نیفتاد. همیشه تقاضا وجود دارد. و بزرگترین تقاضا کجاست؟ ایالات متحده، که البته این از خوش شانسی ماست. ما اینجا در کنار مرز هستیم.»

مقدار زیادی مواد مخدر به ایالات متحده سرازیر می‌شود که بیشتر آن از مکزیک می‌آید، به طوری که به گفته جی، قیمت آن در لس آنجلس از حدود پنج یا شش دلار به ازای هر قرص در سال گذشته به یک و نیم دلار در حال حاضر کاهش یافته است.

پلیس مکزیک می‌گوید که کارتل‌ها به‌طور گسترده‌ای به قاچاق فنتانیل روی آورده‌اند که ۵۰ برابر قوی‌تر از هروئین است، زیرا برخلاف سایر مواد افیونی - که از خشخاش تهیه می‌شوند - کاملا مصنوعی است و ساخت و حمل و نقل آن بسیار آسان‌تر است.

قدرت و درجه اعتیادآوری فنتانیل بر جامعه آمریکا زخم عمیقی بر جا گذاشته است: مصرف بیش از حد مواد مخدر در ایالات متحده بیشتر از تصادفات با اسلحه یا اتومبیل کشته می‌دهد. آمار مرگ و میر شروع به کاهش کرده است، شاید تا حدی به دلیل در دسترس بودن بیشتر نالوکسون، دارویی که اثرات مصرف بیش از حد مواد افیونی را خنثی می‌کند.

اما آخرین آمار هنوز هولناک است: بین اکتبر ۲۰۲۳ تا سپتامبر ۲۰۲۴، آمار مرگ ناشی از مصرف بیش از حد مواد مخدر (بیشتر ناشی از مصرف مواد افیونی) ۸۷ هزار مورد بوده که البته نسبت به رقم ۱۱۴هزار در سال قبل از آن کاهش یافته است.

در تلاش برای جلوگیری از تعرفه‌های تنبیهی کاخ سفید، کلودیا شینبام، رئیس‌جمهور مکزیک متعهد شده است ۱۰ هزار نفر از نیروی گارد ملی را به مرز بفرستد. دولت او از ماه اکتبر تاکنون بیش از ۹۰۰ نفر را در سینالوآ، مرکز اصلی قاچاق مواد مخدر، دستگیر کرده است. در ماه دسامبر، مکزیک بزرگترین کشف فنتانیل خود را در این کشور اعلام کرد: بیش از یک تن قرص. در واقع، این کشور در پنج ماه گذشته بیشتر از کل سال قبل، فنتانیل کشف کرده است.

مکزیک همچنین واردات یک عنصر کلیدی فنتانیل از چین را سخت‌تر و کارتل‌ها را مجبور کرده است که قدرت هر قرص را کاهش دهند - و در نتیجه این فرآیند، آنها را کمتر مرگبار کنند.

و در پایان فوریه، ۲۹ عضو ارشد کارتل مواد مخدر، از جمله اعضای پنج سندیکای جنایتکار مکزیکی که دولت دونالد ترامپ اخیرا آنها را به عنوان سازمان های تروریستی معرفی کرد، به ایالات متحده تحویل داده شدند.

آقای شینبام همچنین گفته است که پس از افشای این تجارت توسط رسانه‌ها، با افزایش عملیات پهپادهای نظارتی سیا در خاک مکزیک برای یافتن آزمایشگاه‌های ساخت فنتانیل، موافقت کرده است.

جی به خطرات تجارت مواد مخدر برای خود و مشتریانش اذعان دارد، اما با آن مشکلی ندارد.

او می‌گوید: «آنها همیشه سعی می‌کنند ما را سرزنش کنند و بگویند که ما کسانی هستیم که شهروندان آمریکایی را مسموم می‌کنیم. اما آنها بزرگترین مصرف‌کنندگان مواد هستند.»

او با خونسردی خود را از مسئولیت و گناه در قبال مرگ‌هایی که مواد مخدرش به‌وجود می‌آورد مبری می‌داند. او ادعا می‌کند که کسی را نمی‌شناسد که با استفاده از محصولش مرده باشد. او به من می‌‌گوید: «من فقط با عرضه‌کنندگان دیگر سروکار دارم.»

کارتل‌ها بیشتر از شهروندان آمریکایی برای ارسال مواد مخدر خود به آن سوی مرز استفاده می‌کنند، زیرا ماموران گمرک و پاسداری مرزی ایالات متحده آنها را کمتر متوقف می‌کنند. راننده‌ای که چارلی نام دارد گذرنامه آمریکایی دارد. او نیز عمدتا نسبت به رنجی که همه‌گیری فنتانیل ایجاد کرده بی‌تفاوت است.

او می گوید: «من به پول نیاز دارم.» وقتی از او می‌پرسم چند بار مواد را حمل کرده است، و او پاسخ می‌دهد: «خیلی زیاد.» (بعدا متوجه شدم که پنج هزار قرص را در مخزن سوخت بدون هیچ حادثه‌ای از مرز عبور داده است.)

رئیس‌جمهور شینباوم اخیرا بر جنبه تقاضای این تجارت نیز تأکید کرده و گفته است که بحران فنتانیل ایالات متحده با تأیید قانونی اما «غیرمسئولانه» مصرف مسکن‌هایی مانند اُکسی‌کانتین از اواخر دهه ۱۹۹۰ آغاز شد. او در نشست خبری روزانه خود گفت: «دولت ایالات متحده باید مسئولیت بحران مصرف مواد افیونی را که باعث مرگ و میر بسیاری شده است، بپذیرد.»

در آن سوی مرز، دِرک مالتز فعالیت دارد که یک عمر را در راه مبارزه با مواد مخدر در آمریکا گذرانده است. او به سرپرستی موقت اداره مبارزه با مواد مخدر (DEA) منصوب شده است و درست قبل از انتصابش با من صحبت کرد.

او به من گفت: «کارتل‌های مکزیکی باید بدانند که ما به آنجا می‌آییم. ما عملیات تهاجمی را برای تعقیب شما و کسب و کارتان انجام خواهیم داد، زیرا شما در حال کشتن جوان‌های آمریکایی ما در سطوح بی‌سابقه‌ای هستید و این قابل تحمل نخواهد بود.»

با این حال، آقای مالتز قبول دارد که هدف قرار دادن کارتل‌ها به تنهایی بحران مصرف مواد افیونی را حل نمی‌کند. او به من می‌گوید: «اعضای کارتل‌ها آدم‌های بسیار بدی هستند. آنها جنایتکاران فراملی هستند. آنها تروریست‌های مواد مخدر هستند. با این حال، مشکل تقاضا در آمریکا وجود دارد، ما باید به این موضوع بپردازیم که چرا مردم ما برای دریافت آرامش و کمک به مواد مخدر روی می‌آورند.»

در محله کنزینگتون فیلادلفیا - که بزرگترین بازار مواد مخدر در هوای آزاد در سواحل شرقی ایالات متحده لقب گرفته است - روزالیند پیچاردو، عضو سازمان «عملیات نجات شهر ما» یک کتاب مقدس را باز می‌کند. او تعداد دفعاتی را که مصرف بیش از حد مواد افیونی را با استفاده از داروی سریع‌الاثر نالوکسون خنثی کرده است، در صفحات پشت کتاب ثبت می‌کند و تاکنون دوکتاب مقدس برای این کار اختصاص داده است.

در شش سال گذشته، این رقم در مجموع به ۲۹۳۱ مورد رسیده است. او صفحات را ورق می‌زند و آن شماره که با رنگ قرمز نوشته شده با یادآوری خاطرات افرادی که نجات داده و کسانی که از دست داده زنده می‌شود.

او شروع به فهرست کردن اسامی می‌کند: «یک مرد در دهه ۶۰ زندگی ... مرد ۳۰ ساله ... زن در ۳۰ ساله، بسیار لاغر، بدون مو.»

در کنار هر نام در این بازخوانی اسامی مصرف‌کنندگان فنتانیل، تعداد دوزهای نالوکسان - که با نام نارکان فروخته می‌شود – ثبت شده است. او از این دارو برای نجات مسموم شدگان استفاده ‌کرده است.

خانم پیچاردو، که یک مرکز به نام سان‌شاین هاوس (خانه آفتاب) را اداره می‌کند، مدیریت نهادی را در دست گرفته که آن را «منطقه بدون داوری» می‌نامد. او با کاربرد اصطلاحاتی مانند «معتاد»، «عملی» یا «زامبی» که برای توصیف افراد معتاد محله‌اش به کار می‌رود مخالف است. در عوض، او همه را «آفتاب» خطاب می‌کند.

او بعضی‌ها را به خاطر نمی‌آورد. بعضی دیگر را هرگز فراموش نخواهد کرد.

او می‌گوید: «به این یکی نگاه کن، هفت ساله، دو دوز نارکان.»

خانم پیچاردو را به خانه همسایه‌ای فراخوانده بودند و در آنجا یک زن کودکی را بغل کرده بود که رنگش کبود شده بود.

خانم پیچاردو داخل شد و دختر را روی زمین گذاشتند، اما وقتی وارد شد، پدر کودک را دید که کیفی را در دست داشت و با عجله به طبقه بالا دوید. او به خاطر می‌آورد که «به این فکر کردم که اگر آن فرزند من بود، می‌دویدم تا به کودک کمک کنم.»

او ابتدا فکر کرد که ممکن است کودک نشانه‌های صرع را نشان دهد، اما کاغذ بسته بندی دارو و کیسه‌های پلاستیکی را روی یک میز نزدیک او دید. پدر بچه فروشنده مواد مخدر بود. این کودک هفت ساله در مخفیگاه مواد پدرش مسموم شده بود. او مقدار زیادی مواد خورده بود. خانم پیچاردو می‌گوید: «من واقعا عصبانی بودم.»

در آن مورد به خصوص، تجویز دو نوبت نارکان برای نجات جان کودک کافی بود.

در صفحه دیگر، او یک زن که شش ماهه حامله بود را ثبت کرده و نوشته دو دوز نارکان. او نیز جان سالم به در برد.

در حین فیلمبرداری از خانه آفتاب، به نظر می‌رسید که برخی از مصرف‌کنندگان مواد مخدر که به آنجا مراجعه کرده‌اند از حال رفته یا مرده‌اند.

در کنزینگتون، مواد مخدر ارزان و فراوان است و مردم در فضای باز آن را مصرف می‌کنند. خانم پیچاردو هنگام راه رفتن در این محله می‌بیند که کسانی روی پیاده‌رو بی‌هوش شده‌اند، زنی بی‌حال که شلوارش هم پایین آمده، مردی دراز کشیده کناردر کشویی ایستگاه مترو، مرد دیگری روی ویلچر، با چشمان بسته و مقداری پول در دستانش.

یکی از اعضای بدن او، مانند تعداد فزاینده‌ای از مصرف‌کنندگان مواد افیونی، قطع شده است. یک داروی جدید به نام زایلازین که مسکن دامپزشکی است در خیابان‌ها فروخته و با فنتانیل مصرف می‌شود. مصرف این دارو باعث بروز زخم‌های باز و عفونی می‌شود. در بعضی جاهای شهر بوی ناخوشایندی پیچیده است.

جان وایت ۵۶ سال سن دارد و ۴۰ سال از عمرش را با اعتیاد دست و پنجه نرم کرده است. در خانه آفتاب خانم پیچاردو یک کاسه سوپ خانگی به او می‌دهد.

او می‌گوید: «من تمام عمرم را در این شهر بوده‌ام. همه‌گیری فنتانیل و مواد افیونی بدترین همه‌گیری‌ای است که من تا به حال دیده‌ام. فنتانیل شما را به قدری درگیر می‌کند که باید مرتبا بیشتر مصرف کنید. بنابراین آنها این ماده در همه چیز قرار می‌دهند.»

آقای وایت پس از کشیدن سیگار ماری جوانا که به آن فنتانیل اضافه شده بود دچار عوارض مصرف بیش از حد شد. این ماده به انواع دیگر مواد مخدر از جمله هروئین، کوکائین و ماری جوانا اضافه می‌شود.

خانم پیچاردو امید چندانی ندارد که حتی اگر تجارت فنتانیل از مکزیک قطع شود، زندگی مردم در کنزینگتون بهبود بیابد.

او توضیح می‌دهد: «مشکلی که ما در جنگ با مواد مخدر داریم این است که این نحوه مقابله در گذشته کارساز نبود [و] فکر نمی‌کنم که اکنون هم کارساز باشد.»

او می‌گوید وقتی عرضه یک دارو قطع می‌شود، داروی دیگری جایگزین آن می‌شود. خانم پیچاردو می‌گوید: «زمانی هروئین فروخته می‌شد، حالا دیگر وجود ندارد. حالا فنتانیل وجود دارد. وقتی فنتانیل وجود نداشته باشد، نوبت زایلازین خواهد بود. بنابراین مانند این است که آنها به هر حال راهی برای معتاد نگه داشتن مردم پیدا خواهند کرد تا بتوانند از مردم و رنج مردم پول در بیاورند.»

درست روبه‌روی خانه آفتاب، زن جوانی پیدا دیده می‌شود که روی پیاده‌رو افتاده است. او واکنشی نشان نمی‌دهد. خانم پیچاردو به سرعت در صحنه حاضر شده و کیف لوازم پزشکی در کنارش است و دوباره نالوکسان تجویز می‌کند. زن در نهایت احیا می شود - او زنده خواهد ماند.

رز پیچاردو به خانه آفتاب باز می‌گردد، یک زندگی دیگر نجات یافته و عدد دیگری به صفحات پشت کتاب مقدس ورق ورق شده او اضافه می‌شود.