سوختگی شیمیایی، ضربوجرح و شوکالکتریکی؛ فلسطینیهای غزه از شکنجه در بازداشتگاههای اسرائیل میگویند
- نویسنده, آلیس کادی
- شغل, بیبیسی
هشدار: این گزارش حاوی جزئیات ناراحتکننده است.
بازداشتشدگان فلسطینی که به غزه بازگشتهاند، به بیبیسی گفتند که در دوران بازداشت، با شکنجه و رفتارهای خشونتآمیز از سوی نظامیان و کارکنان زندانهای اسرائیل روبهرو بودهاند. این شهادتها ابعاد تازهای به گزارشهای پیشین درباره سوء رفتار با زندانیان در پادگانها و زندانهای اسرائیل اضافه میکند.
محمد ابو طویله، مکانیک ۳۶ ساله، گفت که با مواد شیمیایی به او حمله شده و بدنش به آتش کشیده شده است. او گفت: «مثل یک حیوان به خود میپیچیدم تا آتش روی بدنم را خاموش کنم.»
ما مصاحبههای مفصلی با پنج نفر از بازداشتیهای آزادشده انجام دادهایم که همگی در ماههای پس از حملات حماس و گروههای دیگر به اسرائیل دستگیر شده بودند. در آن حملات، حدود ۱۲۰۰ نفر کشته و ۲۵۱ نفر گروگان گرفته شدند. این افراد تحت «قانون مبارزان غیرقانونی» اسرائیل بازداشت شدند که به موجب آن، افراد مظنون به ایجاد خطر امنیتی، بدون تفهیم اتهام و برای مدت نامشخص قابل بازداشت هستند. این بازداشتها همزمان با تلاش اسرائیل برای آزادسازی گروگانها و انهدام حماس انجام شد که یک گروه تروریستی ممنوعه به حساب میآید.
این افراد میگویند که به ارتباط با حماس متهم شدهاند و درباره محل گروگانها و تونلها از آنها بازجویی شده است، اما هیچ مدرکی دال بر مشارکت آنها در حملات ۷ اکتبر ۲۰۲۳ یافت نشده است؛ شرطی که اسرائیل برای آزادی زندانیان تحت توافق آتشبس اخیر تعیین کرده بود.
برخی از زندانیان آزادشده بر اساس این توافق، به دلیل ارتکاب جرایم سنگین دیگری، از جمله قتل شهروندان اسرائیلی، در حال گذراندن محکومیت خود بودند، اما این موضوع در مورد مصاحبهشوندگان ما صدق نمیکرد. همچنین از ارتش اسرائیل و سازمان زندانهای اسرائیل درباره هرگونه اتهام یا محکومیت این افراد سوال کردیم، اما پاسخی دریافت نکردیم.
در شهادتهای این زندانیان:
- همگی توضیح میدهند که لباسهایشان را از تنشان درآورده، چشمانشان را بسته، به آنها دستبند زده و ضربوجرحشان کردهاند.
- برخی نیز گفتهاند که به آنها شوک الکتریکی داده شده، با سگها تهدید شدهاند و از دسترسی به مراقبتهای پزشکی محروم ماندهاند.
- بعضی میگویند که شاهد مرگ بازداشتشدگان دیگر بودهاند.
- یکی از آنها میگوید که شاهد آزار جنسی بوده است.
- یکی دیگر از آنها میگوید که سرش را در مواد شیمیایی فرو بردهاند و پشتش را به آتش کشیدهاند.
ما گزارشهای وکیلی که دو نفر از این افراد را در زندان ملاقات کرده است، دیدهایم و همچنین با کادر پزشکی که برخی از آنها را پس از بازگشت درمان کردهاند، گفتوگو کردهایم.
بیبیسی نامهای مفصل و با جزئیات برای ارتش اسرائیل فرستاد که در آن اتهامات این افراد و هویت آنها به تفصیل شرح داده شده بود.
ارتش اسرائیل در بیانیه خود به هیچیک از این اتهامات مشخص پاسخ نداد، اما اعلام کرد که «تمام اتهامات مربوط به بدرفتاری سیستماتیک با بازداشتشدگان را کاملا رد میکند».
ارتش اسرائیل اعلام کرد که برخی از موارد مطرحشده از سوی بیبیسی «توسط مقامات ذیربط بررسی خواهند شد». همچنین تاکید کرد که برخی دیگر از این ادعاها «بدون جزئیات کافی و بدون ارائه اطلاعاتی درباره هویت بازداشتشدگان مطرح شدهاند و به همین دلیل امکان بررسی آنها وجود ندارد».
این بیانیه همچنین میگوید: «ارتش اسرائیل هرگونه اقدامی را که مغایر با ارزشهای خود باشد، به شدت جدی میگیرد. شکایات مشخص درباره رفتار نامناسب کارکنان بازداشتگاهها یا شرایط نامناسب آنها، برای بررسی به مقامات مربوطه ارجاع داده میشود و طبق مقررات به آنها رسیدگی خواهد شد. در موارد مناسب، اقدامات انضباطی علیه کارکنان اعمال شده و تحقیقات کیفری آغاز میشود.»
سازمان زندانهای اسرائیل اعلام کرد که از هیچیک از ادعاهای مربوط به بدرفتاری که در این گزارش مطرح شده، اطلاعی ندارد. همچنین افزود: «تا جایی که ما اطلاع داریم، چنین اتفاقاتی تحت نظارت و مسئولیت سازمان زندانهای اسرائیل رخ نداده است.»
دکتر لارنس هیل-کاثرن، مدیر مشترک مرکز حقوق بینالملل دانشگاه بریستول، میگوید که رفتارهایی که این بازداشتشدگان توصیف کردهاند «کاملا مغایر با قوانین بینالمللی و قوانین اسرائیل» است و در برخی موارد میتواند «به آستانه شکنجه برسد».
او میافزاید: «طبق قوانین بینالمللی، قوانین درگیریهای مسلحانه ایجاب میکند که با تمامی بازداشتشدگان با رعایت اصول انسانی رفتار شود. تعهدات مربوط به نیازهای اساسی آنها، فارغ از هرگونه تخلف احتمالی، همچنان باید رعایت شود.»
این پنج فلسطینی که با آنها به صورت مفصل مصاحبه شده، اوایل سال جاری میلادی در چارچوب توافق آتشبس با حماس – گروهی که رهبری حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳ به اسرائیل را بر عهد داشت – آزاد شدند.
آنها بخشی از حدود ۱۹۰۰ زندانی و بازداشتشده فلسطینی بودند که در مقابل ۳۳ گروگان اسرائیلی -هشت جسد و ۲۵ گروگان زنده- مبادله شدند. برخی از این گروگانها از آزار، گرسنگی و تهدیدهایی که از سوی بازداشتکنندگان حماس تجربه کردهاند، سخن گفتهاند.
گروگانهای زن که پیشتر آزاد شدهاند، به تفصیل آزارهای جسمی و جنسی را که در اسارت متحمل شدهاند، شرح دادهاند.
اسرائیل میگوید که آزمایشهای پزشکی قانونی نشان میدهند برخی از گروگانها که اجساد آنها در جریان آتشبس بازگردانده شده، از جمله کودکان، به دست حماس کشته شدهاند، هرچند که این گروه این اتهام را رد میکند.
پنج فلسطینی که آزاد شدهاند، همگی مراحل مشابهی را شرح دادهاند: ابتدا در غزه دستگیر و سپس به اسرائیل منتقل شدند، اول در پادگانهای نظامی نگهداری شدند و سپس به زندان منتقل شدند، و سرانجام پس از چند ماه در غزه آزاد شدند.
آنها گفتند که در تمامی مراحل این روند مورد آزار قرار گرفتهاند.
بیش از ۱۰ فرد بازداشتی آزادشده دیگر هم که بعد از بازگشت به غزه، بیبیسی گفتوگوی کوتاهتری با آنها داشت، از ضرب و جرح، گرسنگی و بیماری روایت کردهاند.
این موارد همچنین با شهادتهای دیگری که به گروه حقوق بشر اسرائیلی بتسلم و سازمان ملل متحد ارائه شده، همراستا است. سازمان ملل در ماه ژوئیه گزارشهایی از بازداشتیان آزادشده را منتشر کرد که در آنها آمده بود این زندانیان برهنه شدهاند، از غذا، خواب و آب محروم شدهاند، شوک الکتریکی دریافت کردهاند، بدنشان را با سیگار سوزانده و با سگها به آنها حمله کردهاند.
گزارش دیگری از کارشناسان سازمان ملل در ماه گذشته، موارد تجاوز و آزار جنسی را مستند کرده و در آن آمده است که استفاده از این تهدیدها «رویه معمول» ارتش اسرائیل بوده است. اسرائیل در پاسخ اعلام کرد که «این اتهامات بیاساس را به طور قاطع رد میکند».
به دلیل آن که اسرائیل در حال حاضر به خبرنگاران بینالمللی اجازه دسترسی آزاد به غزه را نمیدهد، مصاحبههای ما از طریق تماس تلفنی و پیامک و همین طور خبرنگاران آزاد قراردادی ما در این منطقه به صورت حضوری انجام شده است.
هر پنج نفر به ما میگویند که آزارشان از لحظه دستگیری آغاز شده بود. آنها را برهنه کرده، چشمبند زده و ضرب و شتمشان کرده بودند.
محمد ابو طویله که مکانیک است به ما میگوید چندین روز تحت شکنجه بوده است.
ابو طویله میگوید که در ماه مارس ۲۰۲۴ سربازان او را به ساختمانی نزدیک محل دستگیریاش بردهاند و در اتاقی که او تنها بازداشتشده در آن بود، به مدت سه روز تحت بازجویی قرار دادهاند.
هشدار: در ادامه مقاله تصویری با جزئیات ناراحتکننده منتشر شده است.
او به ما میگوید که سربازان مواد شیمیایی تمیزکننده را در قابلمهای مخلوط کردند و سرش را در آن فرو بردند. او میگوید سپس بازجوها او را کتک زدند و او روی زمین پر از آوار افتاد و چشمش مجروح شد. او گفت که بعد از آن روی چشمش را با پارچهای بستند که به گفته او «جراحت او را بدتر کرد».
محمد به ما گفت که آنها بدنش را هم آتش زدند.
او میگوید: «آنها از اسپری خوشبوکننده هوا و فندک استفاده کردند تا پشت من را آتش بزنند. مثل یک حیوان دست و پا میزدم تا آتش را خاموش کنم. آتش از گردنم تا پاهایم پخش شد. سپس مدام با قنداق تفنگهایشان به من ضربه زدند و چوبهایی هم با خود داشتند که از آن برای زدن و فشار دادن به پهلوهایم استفاده کردند.»
او میگوید سپس «روی من اسید ریختند. یک روز و نیم بدنم آغشته به اسید بود.»
«وقتی روی صندلی نشسته بودم اسید را روی سرم میریختند و قطره قطره از بدنم میچکید.»
او میگوید در نهایت سربازان آب روی بدنش ریختند و او را به اسرائیل بردند. آنجا در بیمارستان تحت درمانهای پزشکی، از جمله پیوند پوست قرار گرفت.
او میگوید که بیشتر درمانهایش در بیمارستان صحرایی پادگان «سدی تیمان»، یک پایگاه ارتش اسرائیل نزدیک به بئرشبع در جنوب اسرائیل، انجام شد. به گفته محمد او را برهنه به تختی بستند و به جای دسترسی به توالت، پوشک به او دادند. پزشکان اسرائیلی در این بیمارستان پیشتر به بیبیسی گفته بودند که زنجیر کردن بیماران و مجبور کردن آنها به پوشیدن پوشک، امری عادی است.
وقتی بیبیسی اندکی پس از آزادی آقای ابو طویله، با او مصاحبه کرد، پشت او پر از تاولهای قرمز بود. او گفت که درد باقیمانده از سوختگیها هنوز باعث بیدار شدنش میشد و بیناییاش آسیب دیده بود.
بیبیسی نتوانست با کسی که شاهد حمله به آقای ابو طویله بوده صحبت کند، اما یک پزشک متخصص چشم که پس از بازگشت او به غزه درمانش کرده بود، تایید کرد که او دچار سوختگی شیمیایی در ناحیه چشم شده که به پوست اطراف آن آسیب زده است. او همچنین گفت که بینایی آقای ابوطویله یا به دلیل تاثیر مواد شیمیایی یا آسیبهای دیگر ضعیف شده است.
ما تصاویری از جراحات او و جزئیاتی از روایت او را به چند پزشک بریتانیایی نشان دادیم. آنها گفتند که جراحات به نظر با توضیحات او همخوانی دارد، هرچند اشاره کردند که محدودیتهایی در ارزیابی وضعیت از طریق تصویر وجود دارد.
بیبیسی جزئیات مفصلی از این روایت را به ارتش اسرائیل ارائه کرد و پنج روز زمان برای تحقیق و بررسی به آنها داد. ارتش اسرائیل به طور مستقیم به اتهامات مطرحشده از سوی آقای ابو طویله پاسخ نداد، اما اعلام کرد که هرگونه اقدامی را که «مغایر با ارزشهای خود باشد»، بسیار جدی میگیرد.
آنها اعلام کردند که برخی از موارد را «بررسی» خواهند کرد، اما به سوالات بعدی درباره اینکه آیا این بررسی شامل آقای ابو طویله نیز میشود، پاسخی ندادند.
افراد دیگری که با آنها مصاحبه کردیم نیز آزار و اذیتهایی را که در زمان دستگیری خود تجربه کرده بودند، شرح دادند.
عبدالکریم مشتهی، کارگر ۳۳ ساله کشتارگاه مرغ، میگوید: «به ما دستبند زدند و کتکمان زدند. هیچکس حتی یک قطره آب به من نداد.» به گفته عبدالکریم در نوامبر ۲۰۲۳، زمانی که همراه خانوادهاش از دستورات مربوط به تخلیه مناطق پیروی میکرد، در یک ایست بازرسی اسرائیلی بازداشت شد. گزارشی که وکیلی پس از ملاقات با مشتهی ثبت کرده، به این مسئله اشاره میکند که او «در جریان بازداشت، بهشدت مورد ضرب و جرح و تحقیر قرار گرفته و پیش از انتقال به زندان، برهنه شده است.»
دو نفر از مردانی که به غزه بازگشتهاند گفتند که ساعتها در سرمای بیرون نگه داشته شدند و دو نفر دیگر گفتند که سربازان اسرائیلی وسایل و پول آنها را دزدیدند.
بیبیسی جزئیات ادعاهای مربوط به سرقت را به ارتش اسرائیل ارائه کرد. ارتش اسرائیل این اتهامات را «مغایر با قانون و ارزشهای ارتش» توصیف کرد و اعلام کرد که در صورت دریافت جزئیات بیشتر، این موارد را «به صورت کامل» بررسی خواهد کرد.
تمام افرادی که با آنها مصاحبه کردیم، از جمله آقای مشتهی، میگویند که به پادگان اسرائیلی سدی تیمان منتقل شدند. آقای ابو طویله نیز گفته بود که در بیمارستان صحرایی این پادگان تحت درمان قرار گرفته است.
یکی از افرادی که با او مصاحبه کردیم به ما گفت که در مسیر انتقالش به پادگان با او بدرفتاری شده است. او به دلیل ترس از تلافی خواست که نامش منتشر نشود، و به همین دلیل ما او را «عمر» نامیدهایم.
او میگوید که سربازان اسرائیلی در مقابلش ایستادند و به او و دیگران تف کردند و آنها را «پسران خوک» و «پسران سنوار» نامیدند. یحیی سنوار، رهبر حماس و طراح حملات ۷ اکتبر بود که اسرائیل او را پنج ماه پیش کشت.
او که ۳۳ ساله است و برای یک شرکت کابل الکتریکی کار میکرد، میگوید: «ما را مجبور کردند که یک صدای ضبط شده را گوش کنیم که میگفت: «آنچه بر سر بچههای ما آوردید، ما بر سر بچههای شما خواهیم آورد».»
پادگان سدی تیمان پس از حملات اکتبر ۲۰۲۳ کانون چند شکایت جدی بوده است. چندین سرباز مستقر در این پادگان که از آنها در حال ضرب و شتم یکی از بازداشتشدگان فیلمبرداری شده بود، تحت پیگرد قرار گرفتند. ضرب و جرح این زندانی منجر به بستری شدن او در بیمارستان به دلیل پارگی رکتوم و سوراخ شدن ریهاش شد. در یک پرونده جداگانه، یکی از سربازان مستقر در این پادگان پس از اعتراف به بدرفتاری شدید با بازداشتشدگان فلسطینی اهل غزه، محکوم شد.
منبع تصویر، Getty Images
سه نفر از مردانی که با آنها صحبت کردیم، ادعا کردند که از سگها برای ارعاب بازداشتشدگان در پادگان سدی تیمان و دیگر مراکز استفاده میشده است.
آقای ابو طویله که در بخش بازداشت عمومی در پادگان نگهداری میشد و در آنجا هم تحت درمان قرار گرفته بود، میگوید: «وقتی ما را از پادگان به کلینیک پزشکی یا اتاق بازجویی میبردند، کتکمان میزدند و سگهایی [که پوزهبند داشتند] را به جان ما میانداختند و دستبندهایمان را سفت میکردند.»
بیبیسی از ارتش اسرائیل خواست تا به اتهامات استفاده مکرر از سگها برای ترساندن و حمله به بازداشتشدگان پاسخ دهد. آنها گفتند: «استفاده از سگها برای آسیب رساندن به بازداشتشدگان ممنوع است.»
آنها همچنین گفتند که «تروریستهای سابقهدار که به عنوان افراد بسیار خطرناک شناخته میشوند، در میان بازداشتشدگان در مراکز بازداشت ارتش اسرائیل نگهداری میشوند» و این که در «موارد استثنایی، بازداشتشدگان برای مدت طولانیتری با زنجیر بسته میشوند».
چندین بازداشتشده گفتند که مجبور شدهاند در وضعیتهای جسمی سخت و پرفشار قرار بگیرند، از جمله اینکه ساعتها دستهایشان را بالای سرشان نگه دارند.
آقای ابو طویله میگوید: «از ساعت ۵ صبح تا ۱۰ شب که وقت خواب بود، روی زانوهایمان مینشستیم.»
حمد دحدوح، یکی دیگر از مصاحبهشوندگان، میگوید در پادگان «سرها و مناطق حساس مانند چشمها و گوشهایمان هدف ضرب و جرح قرار میگرفت.»
این مرد ۴۴ ساله که پیش از جنگ کشاورز بود، میگوید که به دلیل ضربات، آسیب موقتی به کمر و گوشهایش وارد شده و دندههایش نیز شکسته است.
ارتش اسرائیل به این اتهام پاسخی نداد.
آقای دحدوح و برخی از دیگر افراد آزاد شده میگویند که در طول بازجوییها یا به عنوان مجازات، از شوک الکتریکی نیز استفاده میشد.
او میگوید: «یگانهای سرکوب با خود سگ، چوب و باتوم برقی میآوردند، به ما شوک الکتریکی میدادند و کتکمان میزدند.»
آقای ابو طویله میافزاید که هر بار که آنها را جابجا میکردند، تحت ضرب و جرح و ارعاب قرار میگرفتند.
این افراد اضافه کردند که در طول این بازجوییها به ارتباط با حماس متهم شده بودند.
آقای مشتهی گفت: «به هر کسی که زندانی میشد… میگفتند: «تو تروریستی»، مدام تلاش میکردند به ما بگویند که در حملات ۷ اکتبر دخالت داشتیم. همهشان کینه داشتند.»
«به آنها میگفتم: «اگر من عضو حماس یا هر گروه دیگری بودم، آیا از مسیر امن عبور میکردم؟ آیا به دستور شما برای تخلیه گوش میدادم؟»
او میگوید که بازجوییها تا پاسی از شب ادامه داشت.
آقای مشتهی میگوید: «سه شب نتواستم بخوابم چون داشتند من را شکنجه میکردند. دستانمان را میبستند و ساعتها بالای سرمان میگذاشتند و هیچ چیز به تن نداشتیم. هر وقت میگفتی «سردم است» … سطلی را با آب سرد پر میکردند، رویتان میریختند و پنکه را روشن میکردند.»
آقای دحدوح میگوید که بازجویان به آنها گفته بودند که هر کسی که اهل غزه باشد «وابسته به گروههای تروریستی است»، و وقتی بازداشتشدگان میپرسیدند آیا میتوانند این گفته را در دادگاه به چالش بکشند، به آنها میگفتند که برای این کار وقت نیست.
او میگوید که اجازه دسترسی به وکیل به او داده نشد. ارتش اسرائیل به بیبیسی گفت: «قانون اسرائیل حق بررسی قضایی در دادگاه ناحیهای مدنی، نمایندگی قانونی توسط وکیل، و حق فرجامخواهی از دیوان عالی را تضمین میکند.»
«عمر» میگوید که پس از ورود به سدی تیمان به مدت سه روز بازجویی شد.
او میگوید لباسهای نازکی به تن بازداشتشدگان میپوشاندند و آنها را در اتاقی بسیار سرد نگه میداشتند، و با صدای بلند موسیقی اسرائیلی پخش میکردند.
این افراد میگویند پس از تمام شدن بازجویی، با چشمبند به پادگان بازگردانده میشدند.
عمر میگوید: «نمیدانستیم که شب شده یا صبح. خورشید را نمیدیدیم. هیچ چیزی نمیدیدیم.»
ارتش اسرائیل گفت که «سازوکارهای نظارتی»، از جمله دوربینهای مداربسته دارد تا «اطمینان حاصل کند که مراکز بازداشت مطابق دستورات ارتش اسرائیل و قانون اداره میشود.»
عمر و آقای مشتهی میگویند که سپس به زندان کتسیعوت منتقل شدند و با ضرب و جرح و انواع دیگر آزار و اذیت از آنها «استقبال» شد.
منبع تصویر، Getty Images
عمر میگوید که در کتسیعوت شاهد تعرض جنسی بوده است.
او گفت: «لباسهای برخی از مردان را درمیآوردند و اعمال شرمآوری انجام میدادند... آنها مردان را مجبور میکردند که روی یکدیگر اعمال جنسی انجام دهند. من خودم با چشمانم دیدم. این اعمال جنسی شامل دخول نبود. یکی را مجبور میکردند با دیگری رابطه جنسی دهانی برقرار کند. این کار اجباری بود.»
بیبیسی گزارش دیگری از این نوع دریافت نکرد، اما «انجمن زندانیان فلسطینی» که وضعیت آنها را در زندانهای اسرائیلی پیگیری میکند، آزار جنسی بازداشتشدگان در زندان کتسیعوت را به عنوان «امری معمول و رایج» توصیف کرد. این موارد شامل تجاوز و آزار جنسی تا ضرب و جرح اندامهای تناسلی بود.
این گروه گفت که اگرچه گزارشی از اعمال جنسی اجباری بین بازداشتشدگان دریافت نکرده است، اما به آنها گفته شده بود که برخی از بازداشتشدگان را مجبور به نگاه کردن به بدن برهنه یکدیگر میکردند و آنها را برهنه روی هم میانداختند.
گزارشی از «بتسلم» نیز ادعاهای خشونت جنسی را جمعآوری کرده است، از جمله اظهارات یک زندانی که گفته بود نگهبانان تلاش کردند با هویج به او تجاوز کنند.
بیبیسی ادعای مجبور کردن زندانیان به انجام اعمال جنسی با یکدیگر را به سازمان زندانهای اسرائیل منتقل کرد. این سازمان پاسخ داد که از ادعای خشونت جنسی یا سایر ادعاهایی که بیبیسی در مورد رفتار و شرایط در زندان کتسیعوت و دیگر زندانها جمعآوری کرده، «آگاه نیست».
این سازمان گفت: «سازمان زندانهای اسرائیل، یک نهاد اجرایی است که طبق مقررات قانون و تحت نظارت بازرسان دولتی و بسیاری از نهادهای نظارت رسمی دیگر عمل میکند.»
آنها گفتند: «تمام زندانیان طبق قانون بازداشت میشوند. تمام حقوق اساسی مورد نیاز بهطور کامل توسط نگهبانان زندان که آموزش حرفهای دیدهاند، رعایت میشود. ما از ادعاهایی که شما مطرح کردید آگاه نیستیم و تا جایی که ما اطلاع داریم، چنین اتفاقاتی تحت نظارت و مسئولیت سازمان زندانهای اسرائیل رخ نداده است.»
«اما، زندانیان و بازداشتشدگان حق دارند شکایتی مطرح کنند که به طور کامل توسط مقامات رسمی بررسی و رسیدگی خواهد شد.»
عمر میگوید که در زندان کتسیعوت با باتوم نیز ضرب و شتم شدهاند.
«بعد از شکنجه، تمام شب درد میکشیدم - از کمر تا پاهایم. همبندیها مرا از روی تشکم به توالت میبردند. بدنم، کمرم، پاهایم - کل بدنم از ضرب و جرح کبود شده بود. تقریبا دو ماه نمیتوانستم حرکت کنم.»
آقای مشتهی توضیح میدهد که چگونه سرش را به در کوبیدهاند و به اندامهای تناسلیاش ضربه زدهاند.
او میگوید: «ما را برهنه میکردند و با تیزر شوک الکتریکی به ما وارد میکردند. به نقاط حساس بدنمان ضربه میزدند. به ما میگفتند «شما را اخته خواهیم کرد».»
او میگوید که ضربهها «به قصد شکستن استخوانها بود»، و اضافه میکند که گاهی بازداشتشدگان را دور هم جمع میکردند و آب داغ روی آنها میریختند.
او میگوید: «میزان شکنجه بسیار زیاد بود.»
هم او و هم عمر به شرح مواردی پرداختند که به گفته آنها، نشاندهنده غفلت پزشکی بود.
آقای مشتهی میگوید: «دستهایم پر از تاول شده و ورم کرده بودند.»
«اگر کسی پاهایم را میدید، میگفت که باید به خاطر شدت التهاب قطع شوند… [نگهبانان] فقط به من میگفتند که دستها و پاهایم را با آب و صابون بشویم.»
اومیافزاید: «اما چطور میتوانستم این کار را بکنم، وقتی تنها یک ساعت در روز آب داشتیم و در مورد شوینده هم، هر هفته فقط یک قاشق شامپو به ما میدادند.»
مشتهی میگوید که نگهبانان به او گفته بودند: «تا وقتی نبضت میزند، سالمی. تا وقتی روی پا هستی، مشکلی نداری. وقتی نبضت قطع شود، آن وقت برای مداوایت میآییم.»
وکیلی که سپتامبر گذشته به دیدار مشتهی و عمر در کتسیعوت رفته بود، در گزارشی درباره مشتهی نوشته است: «مشتهی مانند سایر زندانیان از درد ناشی از جوشهای چرکی روی دستها، پاها و نشیمنگاهش رنج میبرد. نظافت و بهداشت به هیچ وجه رعایت نمیشود و هیچگونه مراقبت درمانی دریافت نمیکند.»
آقای مشتهی همچنین گزارشی را که پزشکی در غزه تهیه کرده بود، به بیبیسی ارائه کرد که تایید میکرد او در روز آزادیاش همچنان به بیماری گال مبتلا بود.
عمر میگوید که زندانیان در صورت درخواست مراقبت پزشکی ضرب و جرح میشدند.
در گزارش وکیل اشاره شده بود که عمر به مراقبت نیاز داشت، زیرا به «دلیل شرایط سخت زندان، کمبود لوازم بهداشتی و آلودگی آب، جوشهایی روی پوستش، به ویژه در ناحیه کشاله ران و نشیمنگاه، ایجاد شده بود و گسترش مییافت. زندانی میگوید حتی وقتی نوبت حمام کردنش میرسید، سعی میکرد از آن اجتناب کند، چون آب باعث خارش و التهاب میشد.»
تمام بازداشتشدگان گفتند که در مدت زمان بازداشتشان در مراکز مختلف، دسترسی محدودی به غذا و آب داشتهاند و تعدادی از آنها کاهش وزن زیادی را گزارش دادند.
عمر میگوید که ۳۰ کیلوگرم وزن کم کرده است. در گزارش وکیل نوشته شده که در ماههای اول «تقریبا هیچ غذایی» به عمر داده نمیشد، هرچند که بعدتر شرایط «کمی بهبود یافت».
مشتهی میگوید که غذا بیرون از محوطه محصور زندانیان رها میشد تا ابتدا گربهها و پرندگان از آن تغذیه کنند.
احمد ابوسیف، یکی دیگر از کسانی که با او مصاحبه کردیم، میگوید که پس از دستگیری در روز تولد ۱۷ سالگیاش، به زندان مگیدو در نزدیکی کرانه اشغالی باختری منتقل شده است.
او میگوید که نیروهای اسرائیلی بارها به سلولهایشان یورش بردند و با گاز اشکآور به آنها حمله میکردند.
احمد که در بخش نوجوانان زندان نگهداری میشد، میگوید: «پس از هر حمله با گاز اشکآور، تا چهار روز احساس خفگی میکردیم و نمیتوانستیم درست نفس بکشیم.»
«هیچ اعتنایی به این که ما کودک بودیم نداشتند؛ با ما درست مثل شبهنظامیان حمله ۷ اکتبر برخورد میکردند.»
او میگوید که در جریان بازجوییها ناخنهایش را کشیدهاند. روز بعد از آزادیاش، که بیبیسی از او فیلمبرداری کرده بود، او نشان داد که چند ناخن پایش همچنان آسیبدیده بود و روی دستانش هم جای زخمهایی بود که به گفته او ناشی از دستبند و پنجه کشیدن سگها بودند.
اداره زندانهای اسرائیل به این ادعا پاسخی نداد.
دو نفر از بازداشتشدگان گفتند که در زندانهای سدی تیمان و کتسیعوت شاهد مرگ همبندانشان بودهاند؛ یکی در اثر ضرب و جرح و حمله سگها، و دیگری به دلیل سهلانگاری پزشکی.
اطلاعاتی که آنها درباره نامها و تاریخها ارائه دادند، با گزارشهای رسانهها و اسناد گروههای حقوق بشری مطابقت دارد.
انجمن زندانیان فلسطینی به بیبیسی گفت که از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ تاکنون، دستکم ۶۳ زندانی فلسطینی در بازداشت اسرائیل جان خود را از دست دادهاند که ۴۰ نفر از آنها اهل غزه بودهاند.
اداره زندانهای اسرائیل به پرسشهای مربوط به مرگ فلسطینیان در بازداشت پاسخی نداد، اما ارتش اسرائیل گفت که «از موارد مرگ بازداشتشدگان مطلع است، از جمله کسانی که پیش از بازداشت دچار بیماری یا جراحت ناشی از درگیری بودهاند.»
ارتش اسرائیل افزود: «بر اساس مقررات، در هر مورد از مرگ بازداشتشدگان، تحقیقات «بخش تحقیقات جنایی پلیس نظامی» آغاز میشود.»
برخی از بازداشتشدگان میگویند که این بدرفتاریها تا لحظه آزادیشان در ماه فوریه ادامه یافته است.
مشتهی میگوید: «روز آزادی، رفتارشان با ما وحشیانه بود. دستبندها را محکمتر کردند و وقتی میخواستند ما را جابهجا کنند دستهایمان را بالای سرمان میبردند و ما را میکشیدند.»
«میگفتند: «اگر با حماس ارتباط داشته باشید یا با آنها همکاری کنید، هدف قرار میگیرید». همچنین تهدید میکردند: «یک موشک مستقیم به سمت شما شلیک خواهیم کرد.»
احمد، که ۱۷ سال دارد، میگوید که پس از امضای توافق آتشبس در ماه ژانویه، شرایط وخیمتر شد. او میگوید: «سربازان چون میدانستند به زودی آزاد میشویم، خشونت بیشتری به خرج میدادند.»
عمر میگوید که تنها زمانی که برای بازگشت به غزه به اتوبوس صلیب سرخ منتقل شدند، احساس «امنیت» کردند.
تصاویر نشان میداد که برخی از بازداشتشدگان هنگام آزادی، گرمکنهایی بر تن داشتند که روی آنها ستاره داوود و جمله «فراموش نمیکنیم و نمیبخشیم» به عربی نوشته شده بود.
یکی از مسئولان رسمی بیمارستان اروپایی غزه، که وضعیت بازداشتشدگان آزادشده را ارزیابی کرده بود، گفت که بیماریهای پوستی، از جمله گال، شایع بوده و پزشکان موارد متعددی از «لاغری مفرط و سوءتغذیه» و «آثار جسمی شکنجه» را مشاهده کردهاند.
دکتر لارنس هیل-کاثرن، کارشناس حقوقی، گفت: «استفاده از مواد شیمیایی برای سوزاندن بازداشتشدگان و فرو بردن سر آنها در مایعات مصداق شکنجه است، همانطور که شوک الکتریکی، کشیدن ناخنها و ضربوشتم شدید نیز چنین هستند. این اقدامات و موارد مشابه آنها مانند قرار دادن زندانیان در وضعیتهای تنشزا و پخش موسیقی با صدای بلند، همگی از سوی نهادهای بینالمللی به عنوان مصداق شکنجه شناخته شدهاند.»
کمیته بینالمللی صلیب سرخ، که با بازداشتیهای آزادشده مصاحبه میکند، گفت به دلیل حفظ حریم خصوصی، نمیتواند درباره وضعیت این افراد توضیحی ارائه دهد.
این نهاد همچنین تاکید کرد که مایل است به کسانی که هنوز در بازداشت هستند دسترسی پیدا کند، اما از ۷ اکتبر تاکنون این امکان فراهم نشده است.
این سازمان به بیبیسی گفت: «کمیته بینالمللی صلیب سرخ عمیقا نگران وضعیت بازداشتشدگان است و بر ضرورت ازسرگیری فوری بازدیدها از تمامی مراکز بازداشت تاکید دارد. ما همچنان از طریق گفتوگوهای دوجانبه و محرمانه، خواستار دسترسی به بازداشتشدگان هستیم.»
۵۹ گروگان هنوز در غزه نگهداری میشوند که گمان میرود ۲۴ نفر از آنها زنده هستند. کمیته بینالمللی صلیب سرخ در طول ۱۸ ماه اسارت آنها هیچگاه اجازه دسترسی به آنها را نداشته است و خانوادههایشان به شدت نگران وضعیت آنها هستند.
برای بسیاری از بازداشتشدگان فلسطینی آزادشده، بازگشت به غزه با احساساتی متناقض همراه بود؛ هم لحظهای برای جشن و شادی، و هم لحظهای تلخ و مایوسکننده.
آقای ابو طویله میگوید که خانوادهاش از دیدن وضعیت ظاهری او در هنگام آزادی بهتزده شدند و میافزاید که هنوز تحت تاثیر آنچه بر او گذشته، قرار دارد.
او میگوید: «به خاطر جراحتم نمیتوانم هیچ کاری انجام دهم، چشمم درد میکند، مدام از آن اشک میآید و میخارد، و جای تمام سوختگیهای بدنم هم میخارد. این وضعیت واقعاً مرا اذیت میکند.»
احمد، نوجوان فلسطینی، میگوید که قصد دارد غزه را ترک کند.
او میگوید: «میخواهم اینجا را ترک کنم، به خاطر چیزهایی که در بازداشت دیدیم و به خاطر شکنجههای روانی ترس از بمبهایی که روی سرمان میریخت. آرزوی مرگ میکردیم اما دریغ از مرگ.»
