قطر و آمریکا از توافق بر سر آتشبس در غزه خبر دادند
منبع تصویر، Reuters
قطر و آمریکا میگویند که اسرائیل و حماس بعد از ۱۵ ماه جنگ با یک توافق آتشبس در غزه و آزادی گروگانها موافقت کردهاند.
کابینه اسرائیل امروز صبح برای تایید آتشبس جلسه خواهد داشت.
شیخ محمد بن عبدالرحمان آل ثانی، نخست وزیر قطر، گفت که اگر کابینه اسرائیل این توافق را تایید کند از روز یکشنبه به اجرا درخواهد آمد.
جو بایدن، رئیس جمهور آمریکا، گفت که این توافق «جنگ در غزه را متوقف خواهد کرد، باعث جهش حجم کمکهای انساندوستانه به غیرنظامیان فلسطینی خواهد شد و گروگانها را بعد از بیش از ۱۵ ماه اسارت به خانوادههایشان برمیگرداند.»
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، اعلام آتشبس را پیروزی حماس خوانده و برای آن تبریک گفته است.
سپاه در بیانیه خود آورده است: «این آتشبس یک شکست ترمیمناپذیر برای صهیونیستها است.»
دفتر نخست وزیر اسرائیل پیشتر گفته بود که «چندین بند حل نشده» وجود دارد اما امیدوار است چهارشنبه شب نهایی شود. یک مقام حماس گفت که پیشنویس توافق را تایید کرده است.
بنیامین نتانیاهو به خاطر «جلو بردن» طرح توافق از بایدن تشکر کرد. خلیل حیه، مذاکره کننده ارشد حماس، گفت که این نتیجه «استقامت» فلسطینیهاست.
انتظار میرود این توافق احتمالا تا صبح پنجشنبه توسط کابینه اسرائیل تصویب شود، هرچند وزیر امنیت ملی اسرائیل با گرایش راست افراطی گفته است که علیه آن رای خواهد داد.
بسیاری از فلسطینیها و خانوادههای گروگانهای اسرائیلی این خبر را جشن گرفتند، اما این به معنی وقفه در جنگ غزه نبود.
آژانس دفاع غیرنظامی حماس گزارش داد که حملات هوایی اسرائیل به دنبال اعلامیه قطر بیش از ۲۰ کشته به جا گذاشته است. براساس این گزارش از جمله ۱۲ نفر که در یک بلوک مسکونی در محله شیخ رضوان غزه زندگی میکردند کشته شدند. ارتش اسرائیل هنوز اظهار نظری نکرده است.
اسرائیل در واکنش به حمله بیسابقه ۷ اکتبر ۲۰۲۳ که در آن حدود ۱۲۰۰ نفر کشته و ۲۵۱ نفر دیگر به گروگان گرفته شدند، عملیاتی را برای نابودی حماس - که اسرائیل، آمریکا و دیگران یک سازمان تروریستی میشناسند - شروع کرد.
منبع تصویر، Getty Images
به گفته وزارت بهداشت حماس، بیش از ۴۶ هزار و ۷۰۰ نفر از آن زمان تاکنون در غزه کشته شدهاند. اکثر جمعیت ۳ میلیون و ۲۰۰ هزار نفری نوار غزه هم آواره شدهاند، ویرانیها گسترده است، و کمبود شدید غذا، سوخت، دارو و سرپناه وجود دارد.
اسرائیل می گوید ۹۴ نفر از گروگانها هنوز در دست حماس هستند که فرض میشود ۳۴ نفر از آنها کشته شده باشند. علاوه بر این، چهار اسرائیلی هستند که قبل از جنگ ربوده شده بودند که دو نفر از آنها کشته شدهاند.
نخست وزیر قطر درخواست کرد که قبل از شروع مرحله اول توافق آتشبس «آرامش» برقرار شود.
او گفت که در مرحله اول که شش هفته خواهد بود، ۳۳ گروگان از جمله زنان، کودکان و سالخوردگان با اسرای فلسطینی در زندانهای اسرائیل مبادله خواهند شد.
نیروهای اسرائیل از نواحی پرجمعیت غزه خارج خواهند شد؛ آوارگان فلسطینی اجازه خواهند داشت بازگشت به خانههای خود را شروع کنند و روزانه صدها کامیون حامل کمک اجازه ورود به غزه را خواهند داشت.
مذاکرات برای مرحله دوم - که باید با آزادی باقی گروگانها، عقبنشینی کامل نیروهای اسرائیل و «آرامش پایدار» همراه باشد - روز شانزدهم آتشبس شروع خواهد شد.
مرحله سوم و نهایی شامل بازسازی غزه، فرآیندی که سالها وقت میبرد، و همچنین بازگرداندن هرگونه بقایای گروگانهایی که جان باختهاند، خواهد بود.
شیخ محمد گفت «یک سازوکار روشن برای مذاکره درباره فاز دو و سه» وجود دارد. او گفت که «در چند روز آینده و پس از نهایی شدن جزئیات» متن توافق منتشر خواهد شد.
او همچنین گفت که قطر، ایالات متحده و مصر که به میانجیگری این توافق کمک کردند، برای اطمینان از اجرای تعهدات اسرائیل و حماس با یکدیگر همکاری خواهند کرد.
او گفت: «امیدواریم این آخرین ورق جنگ باشد و امیدواریم همه طرفها متعهد به اجرای تمام مفاد این توافق باشند.»
جو بایدن گفت این طرح که او آن را اولین بار هشت ماه پیش ارائه کرد، «نه فقط محصول تحت فشار بودن شدید حماس، تغییر معادلات منطقه پس از آتشبس در لبنان و تضعیف ایران است - بلکه نتیجه دیپلماسی بیوقفه و جامع آمریکا است.»
منبع تصویر، Reuters
او در بیانیهای اضافه کرد: «ضمن استقبال از این خبر، همه خانوادههایی را به یاد میآوریم که عزیزانشان در حمله ۷ اکتبر حماس کشته شدند و همینطور بسیاری از مردم بیگناهی که در جنگ پس از آن کشته شدند.»
بایدن بعدا در کنفرانسی خبری همچنین به کمک دونالد ترامپ، رئیس جمهور منتخب، اذعان کرد که با درخواست برای آزادی گروگانها قبل از مراسم تحلیف خود در روز دوشنبه، هر دو طرف را تحت فشار قرار داده بود.
او گفت: «در این چند روز گذشته، ما به عنوان یک تیم صحبت میکردیم.»
ترامپ اولین کسی بود که گزارشها مبنی بر دستیابی به توافق را تایید کرد، یعنی قبل از آنکه کاخ سفید و قطر آن را اعلام کنند.
او در پستی دیگر در شبکههای اجتماعی سعی کرد این توافق که آن را «حماسی» خواند به حساب خود بریزد و گفت که «این فقط میتوانست نتیجه پیروزی تاریخی ما در نوامبر باشد.»
دفتر بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، از ترامپ برای کمک به آزادی گروگانها و کمک به اسرائیل برای پایان دادن به رنج دهها گروگان و خانوادههایشان تشکر کرد.
در این بیانیه آمده است: «نخستوزیر به صراحت اعلام کرد که متعهد به بازگرداندن همه گروگانها به هر طریقی است که لازم باشد.»
دفتر او بعدا گفت که بیانیه رسمی نتانیاهو درباره توافق «فقط پس از تکمیل جزئیات نهایی توافق که در حال حاضر کار بر آن جریان دارد، منتشر خواهد شد.»
اسحاق هرتزوگ، رئیسجمهور اسرائیل، گفت که این توافق لحظات «عمیقا دردناک» و «چالشهای مهمی» را به همراه خواهد داشت، اما «اقدامی درست» است.
منبع تصویر، Getty Images
علیرغم مخالفت شرکای ائتلاف راست افراطی نتانیاهو، انتظار میرود این توافق تا صبح پنجشنبه به تصویب کابینه اسرائیل برسد.
بعد از آن اسامی تمامی اسرای فلسطینی که قرار است آزاد شوند توسط دولت اسرائیل منتشر خواهد شد و به خانوادههای کسانی که در خشونتها قربانی شدهاند، ۴۸ ساعت فرصت داده میشود تا تجدید نظر بخواهند. برخی از زندانیان پس از محکومیت به قتل و تروریسم در حال گذراندن حبس ابد هستند.
خلیل الحیه، مذاکره کننده ارشد حماس و سرپرست موقت غزه، گفت که این توافق نشان دهنده «نقطه عطفی در درگیری با دشمن، در مسیر دستیابی به اهداف مردم ما برای آزادی و بازگشت است.»
او افزود که این گروه اکنون به دنبال «بازسازی مجدد غزه، کاهش درد و التیام زخمها» است.
اما او همچنین هشدار داد که رنجی که بر فلسطینیان در غزه وارد شده است را «فراموش نخواهیم کرد و نخواهیم بخشید.»
با انتشار اخبار مربوط به توافق، تصاویری از شادی مردمی که پرچم فلسطینی را در شهر دیرالبلاح در مرکز غزه و شهر جنوبی خان یونس تکان میدادند منتشر شد.
سانابل، دختر ۱۷ سالهای که در شمال شهر غزه زندگی میکند، به بیبیسی گفت: «همه ما خوشحالیم.»
«از خیلی وقت پیش منتشر این لحظه بودیم. بالاخره بدون نگرانی سرم را روی بالش میگذارم... وقت التیام است.»
منبع تصویر، Getty Images
ناواره النجار که شوهرش در میان بیش از ۷۰ نفری بود در عملیات نیروهای اسرائیلی برای نجات دو گروگان کشته شدند، گفت: «بعد از آتشبس میخواهم بهترین زندگی را برای فرزندانم فراهم کنم.»
«میخواهم آنها بر ترسی که در آن زندگی میکردیم غلبه کنند. بچهها واقعا ترسیدهاند. وحشت در قلب آنها جا باز کرده.»
شارون لیفشیتز یک زن بریتانیایی-اسرائیلی است که پدر ۸۴ ساله او، اودد، جزو گروگانهاست. مادرش، یوچوید، هم ۷ اکتبر ربوده شد اما پس از چند هفته اسارت آزاد شد.
او به بیبیسی در لندن گفت: «میدانم که شانس پدرم اندک است».
«او یک مرد مسن است، اما معجزات گاهی اتفاق میافتد. مادرم برگشت، و بالاخره از سرنوشت پدرم با خبر خواهیم شد. خواهیم دانست که آیا او هنوز با ماست، و آیا میتوانیم از او مراقت کنیم.»
او هشدار داد: «قبرهای بیشتری هست که باید حفر کنیم و افراد آسیب دیده دیگری هستند که برخواهند گشت، اما ما از آنها مراقبت خواهیم کرد و کاری خواهیم کرد که دوباره روشنایی را ببینند... باشد که این شروع چیز بهتری باشد.»
موشه لاوی، برادرزن عُمری میران، پدر ۴۷ ساله دو فرزند خردسال، به بیبیسی گفت که این روز برای اکثر خانوادههای گروگانها «پر از احساسات متناقض بود.»
او گفت: «ما میخواهیم ببینیم که خانوادههایمان از اسارت دسته جمعی خود به خانه بازگردند. اما همچنین درک میکنیم که این یک معامله چندمرحلهای است. فقط بر سر مرحله اول توافق شده است.»
«ما باید به مبارزه ادامه دهیم، به عنوان خانواده گروگانها تلاش کنیم تا همه رهبران دولت خودمان درک کنند چرا باید همه گروگانها را آزاد کنند.»
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد گفت: «الویت اکنون باید کاهش رنج عظیم ناشی از این درگیری باشد».
