پایان پوشش زنده
پوشش زنده ما از توافق اسرائیل و حماس برای آتشبس در غزه و آزادی گروگانها در اینجا به پایان میرسد. میتوانید گزارش نهایی تحولات روز را اینجا بخوانید. ممنون که همراه ما بودید.
رهبران آمریکا و قطر که به همراه مصر میانجیگران گفتگوهای آتشبس میان اسرائیل و حماس بودند میگویند توافق از یکشنبه ۱۹ ژانویه به اجرا گذاشته خواهد شد و در سه فاز، ضمن آزادی گروگانها در برابر آزادی زندانیان فلسطینی، با عقب نشینی اسرائیل از غزه کمکرسانی به آوارگان تسهیل و بازسازی این نوار باریک ساحلی آغاز خواهد یافت. جو بایدن گفته چنانچه مذاکرات در طول شش هفته اول آتش بس به نتیجه نرسد، این توافق قابل تمدید خواهد بود. رهبران جهان ضمن استقبال از این توافق آن را عمال ثبات در منطقه ارزیابی کردهاند.
پوشش زنده ما از توافق اسرائیل و حماس برای آتشبس در غزه و آزادی گروگانها در اینجا به پایان میرسد. میتوانید گزارش نهایی تحولات روز را اینجا بخوانید. ممنون که همراه ما بودید.

منبع تصویر، Reuters
دفتر بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، میگوید او اعلام رسمی توافق آتشبس را به بعد از نهایی شدن جزییات موکول خواهد کرد؛ جزییاتی که به گفته دفتر نخستوزیر اسرائیل، هم اکنون در حال تدوین است.
دقایقی پیش هم گزارش شد که آقای نتانیاهو طی تماس های تلفنی جداگانه از دونالد ترامپ و جو بایدن برای کمک به شکلگیری توافق تشکر کرده است.

جان کربی، مشاور دفتر ارتباطات شورای امنیت ملی کاخ سفید، در مصاحبه با بیبیسی نیوز گفت که اجرای توافق آتشبس اکنون در کانون توجه است.
کربی گفت که اجرای موفق این توافق «نیازمند تعهد و تلاش همه طرفهاست.»
او در پاسخ به این سوال که چقدر از اجرای توافق مطمئن است گفت: «سوال اصلی همین است... حالا که توافقی جلوی ماست، اجرا مهمترین مساله است.»
جان کربی در پاسخ به این سوال که آیا دونالد ترامپ نقشی در رسیدن به توافق آتش بس داشت گفت: «بدون شک.»
او گفت: «برخی از اظهارات علنی او روشن کرد که خواهان این توافق است، و من فکر میکنم که این مسلما سیگنالی قوی برای همه در منطقه فرستاد.»
با این حال او افزود: «این توافقی است که پرزیدنت بایدن ابتدا در ماه مه روی میز گذاشت.»
تنها پنج روز دیگر دونالد ترامپ رئیسجمهور جدید آمریکا خواهد شد. این واقعیت بدون تردید در گوشه ذهن مذاکرهکنندگان اسرائیلی و فلسطینی به هنگام بررسی توافق آتشبس بوده است.
با این حال به نظر میرسد هیچ کدام از دو طرف تمایل نداشتند که خشم و غضب رئیسجمهور جدید سر راه توافق قرار گیرد، البته باید منتظر ماند تا دید آیا دولت جدید به دنبال چانه زدن برای یک توافق بهتر خواهد رفت یا نه.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، ممکن است امیدوار باشد که ترامپ مانند دور اول ریاستجمهوری خود به او کمک کند؛ مانند آنچه با انتقال سفارت آمریکا از تل آویو به بیت المقدس انجام داد یا به رسمیت شناختن بخش اشغالی بلندیهای جولان به عنوان خاک اسرائیل.
حالا با بازگشت آقای ترامپ به کاخ سفید ممکن است او تمایل داشته باشد این حمایت را با به رسمیت شناختن کرانه باختری به عنوان خاک اسرائیل، گسترش دهد.
چنانچه سفیر انتخابی او در اسرائیل، مایک هوکابی، فرماندار سابق آرکانزاس و چهره سیاسی برجسته مسیحیان انجیلی، گفته چیزی به نام کرانه باختری یا مناطقه اشغالی وجود ندارد.
همزمان دولتهای دیگر از جمله بریتانیا (و اسپانیا)، امشب توصیه کردند که جامعه جهانی اکنون باید تمرکز خود را بر تحقق راهکار دو کشور مستقل قرار دهند، سوال این است که آیا دونالد ترامپ هم چنین طرحی برای خاورمیانه دارد؟
تا اینجا به دست آوردن توافق آتشبس و آزادی گروگانها، امری به غایت دشوار بوده اما به نظر میرسد کارهای سختتری هم پیش رو است.
یهودا کوهن بعد از ۱۵ ماه انتظار برای پسرش، نیمرود، وقتی امشب خبر توافق را شنید تقریبا هیچ احساساتی از خود نشان نداد.
او به من گفت: «دیگر جایی برای احساسات ندارم، وقتی برای احساسات ندارم» و اضافه کرد که به جای گریستن، احساسات او این روزها به صورت خشم ظاهر میشود.
یهودا برای آزادی پسرش مبارزه میکرد، اما اذعان کرد که «او احتمالا یکی از آخرین کسانی است» که آزاد خواهند شد.
نیمرود در حمله ۷ اکتبر به همراه سایر اعضای یگان تانکی خود توسط مردان مسلح حماس ربوده شد. محل اسارت پایگاه نظامی نهال اوز بود. او در آن زمان ۱۹ سال داشت.
از یهودا پرسیدم آیا امشب به خود اجازه میدهد تصور کند که نیمرود به خانه باز خواهد گشت. او گفت: «وقتی نیمرود به اینجا برگشت میتوانم پدر او باشم.»
«۱۵ ماه است که با او حرف نزدهام، او را ندیدهام، صدایش را نشنیدهام. او جایی در تاریکی است. من دارم سخت تلاش میکنم دوباره به حالتی برگردم که پدر نیمرود هستم.»

دیما شُراب، ۱۹ ساله، در پیامی از طریق واتساپ از خانس یونس به بیبیسی میگوید: «خیلی خوشحالم، در عمرم هرگز قبلا اینقدر شاد نشده بودم. باورم نمیشود چه خبر است. خواب میبینم؟»
او افزود: «ما در غزه خوشحالیم، اما ترس داریم. وقتی این توافق به اجرا گذاشته شد ترس ما هم تمام میشود.»
شُراب دو ماه پیش تماسی تلفنی با ما را اینطور تمام کرده بود: «دعا کنید زنده بمانیم.»
خانواده او بعد از چند بار ترک خانه، نهایتا در خانهای که بخشی از آن تخریب شده بود زندگی میکرد. آنها با خورد نان، لوبیا، نخود و مقداری سبزیجات خیلی گران روزگار میگذراندند. او گاه دو کیلومتر راه میرفت تا به آب برسد و با چوب آتش روشن میکرد چون گازی برای آشپزی وجود نداشت.
او در آن زمان گفت: «از ترس، گرسنگی و انفجار نمیتوانم بخوابم. زندگیام سیاه شده.»
او برای تحصیل در رشته پزشکی در الجزایر بورسیه داشت، اما دو روز بعد از آنکه گذرنامهاش را برای گرفتن ویزا ارسال کرد جنگ شروع شد.
او نتوانست پنج هزار دلار پول فراهم کند تا با کمک یک واسط از طریق مرز رفح خارج شود. مرز رفح در ماه مه بسته شد.
او گفت: «احساس میکردم که آیندهام، رویاهایم به مانع خورده.»
اما حالا آتش بس رویای او برای پزشک شدن را به واقعیت نزدیکتر کرده است.

منبع تصویر، Reuters
مذاکرهکننده ارشد حماس بیانیهای درباره توافق آتشبس منتشر کرده و گفته است که این گروه اسرائیل را به خاطر رنجی که در جریان جنگ در غزه به بار آمده «نخواهد بخشید.»
خلیل الحیه گفت: «به نمایندگی از همه قربانیان، هر قطره خونی که ریخته شد و هر اشک رنج و ظلمی که سرازیر شد، ما میگوییم: ما فراموش نخواهیم کرد، و ما نخواهیم بخشید.»
او همچنین گفت که اسرائیل از رسیدن به اهداف عملیات نظامی خود در نوار غزه بازمانده است.

منبع تصویر، Reuters
اسحاق هرتزوگ، رئیس جمهور اسرائیل، یک کنفرانس خبری که اولین واکنش رسمی یک مقام اسرائیلی به توافق آزادی گروگانها و آتشبس غزه است برگزار کرده است.
او میگوید که از نخست وزیر بنیامین نتانیاهو و تیم مذاکرات او «در تلاش برای نهایی کردن این توافق» حمایت میکند و از کابینه و دولت خواست آن را بپذیرند.
این توافق هنوز باید از سوی کابینه اسرائیل تایید شود، هرچند انتظار تایید آن میرود که علیرغم اعتراضات برخی وزرای راست دور در دولت است.
اما رئیس جمهور اسرائیل هشدار داد که نباید «هیچ توهمی» وجود داشته باشد که راه پیش رو چقدر سخت است.
او گفت: «این توافق – زمانی که امضا، تایید و اجرا شد – لحظات عمیقا دردناک، پر از چالش، و وحشتناکی را به همراه خواهد داشت. همچنین سرمنشاء مشکلات قابل توجهی خواهد بود. وضعیت آسانی نیست – یکی از بزرگترین چالشهایی است که ما شناختهایم.»
از همان روزهای اول که جنگ را از مرز غزه گزارش میکردیم، همه شواهد در میدان حاکی از آن بود که این قرار است جنگی طولانی باشد. تحلیلی که تقریبا همه خبرنگاران در منطقه دربارهاش توافق نظر داشتند اما خاطرم هست که صحبت از یک جنگ در نهایت سه تا شش ماهه بود و تصور بر این بود که این جنگ تنها محدود به غزه خواهد ماند و به منطقه سرایت نخواهد کرد.
کسی اما آنروزها تصور نمیکرد که این جنگ چهره سیاسی منطقه را دگرگون خواهد کرد. به ویژه برای ایران و گروههای هم پیمانش. درست است که «جنگ تمام عیار منطقه ای» رخ نداد اما جنگ محدود به غزه هم نماند و لبنان را نیز به کام خود کشید. در ابتدای کار و با شروع حملات حزب الله لبنان، حوثیهای یمن و شبهنظامیان شیعه عراقی علیه اسرائیل تصویر اولیه این بود که آقای نتانیاهو در جنگ با چند محور تحت حمایت ایران گیر افتاده و برغم کمکها و حمایتهای نظامی کلان کشورهای غربی و در راسشان آمریکا، پیروز میدان در نهایت «محور مقاومت» خواهد بود.
روند اما به کام این محور پیش نرفت و همه چیز در چند ماه پایانی جنگ به یک باره تغییر کرد. حزب الله رهبرش حسن نصرالله و بسیاری از فرماندهان ارشدش را از دست داد. رهبران اصلی شاخه نظامی و سیاسی حماس کشته شدند. اوضاع به سمتی رفت که زمینه برای سقوط بشار اسد هموار شد. رویدادی به گواه خود فرماندهان هیات تحریر شام تحولات پس از هفتم اکتبر ۲۰۲۳ در آن نقش بسزائی داشتند.
هرچند در آنطرف جنگ، دولت اسرائیل و شخص آقای نتانیاهو هم به همه خواستهها و اهدافی که برای جنگ گذاشتهبودند نرسیدند، از جمله از بین بردن کامل حماس و بازگرداندن زنده و سلامت همه گروگانها. دست آخر برغم همه ضربه هایی که این گروه خورد، یک سمت میز مذاکره برای این آتش بس همچنان حماس بود و اسرائیل به دریافت گروگانها چه زنده و چه مرده تن داد.
حالا هر دو طرف این جنگ با سوالهای بسیاری از سوی افکار عمومی جوامع خود مواجهند. «محور مقاومت» و تهران با این سوال که چطور با اشتباههای بزرگ محاسباتی از پیشبینی آنچه ممکن است بر سرش بیاید غافل ماند و دولت اسرائیل و آقای نتانیاهو با این سوال که «اگر دست آخر باز قرار بود با حماس به مذاکره بنشینند چرا زودتر و زمانی که تعداد بیشتری از گروگان زنده بود این کار را نکردند؟»
شاید هر دو طرف جنگ با توجیه و تفسیر خود را پیروز میدان بخوانند اما هیچ کدام نتوانستند پیروز مطلق میدان باشند. هرچند به نظر هزینهای که تهران و گروههای هوادارش دادند به مراتب سنگین تر و دور از انتظار بود.
رهبران جهان و نهادهای بینالمللی به توافق آتش بس میان اسرائیل و حماس واکنش نشان داده و از آن استقبال کردهاند:
دقایقی پیش جو بایدن پس از اعلام جزییات آتشبس در غزه در پاسخ به خبرنگاری که پرسید «چه کسی سبب این آتشبس شد، شما یا ترامپ؟» گفت: «این شوخی بود؟»
صرفنظر از این که رئیس جمهور آمریکا در واپسین روزهای حضورش در قدرت تا چه حد چنین پرسشی را توهینآمیز بداند و معتقد باشد که این توافق نتیجه ماهها تلاش دیپلماتیک او و تیمش است، فضای سیاسی در واشنگتن و در منطقه این است که بسیاری باور دارند پیروزی ترامپ بر نهاییشدن چهارچوب آتشبسی که بایدن میگوید از بهار گذشته روی میز گذاشته بود، موثر بوده است.
شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخست وزیر قطر و جو بایدن، رئیس جمهور آمریکا، تقریبا همزمان در کنفرانس های خبری جداگانه در دوحه و واشنگتن، امضای توافق میان اسرائیل و حماس را تایید کردند و از جزییات مفاد آن سخن گفتند. رهبران قطر و آمریکا که به همراه مصر میانجی گران اصلی شکلگیری این توافق بودند دقایقی پیش ابراز امیدواری کردند که آتش بس شش هفته ای میان اسرائیل و حماس که قرار است از روز یکشنبه ۱۹ ژانویه آغاز شود، پایانی باشد بر درگیریهای ویرانکننده ۱۵ ماه گذشته در غزه که با حمله خونین هفتم اکتبر حماس به خاک اسرائیل آغاز شد پایان دهد.
مفادی که آقایان بایدن و آل ثانی هر دو به آنها اشاره کردند عبارتند از:
با انتشار خبر توافق میان اسرائیل و حماس بر سر آتشبس در غزه و آزادی گروگانها بسیاری در اسرائیل به خیابانها آمدند و شادی کردند. آنها خواهان بازگشت گروگانهای اسرائیلی از غزه هستند.
جو بایدن، رئیسجمهور آمریکا در بخشی از صحبتهایش درباره این توافقنامه به مفاد آن درباره آزادی گروگانها اشاره کرد. او گفت در فاز اول این توافقنامه بخشی از گروگانها، چون مجروحان، سالخوردگان و زنان و همچنین چند گروگان آمریکایی، آزاد خواهند شد.او گفت که در فاز سوم توافق آخرین گروگانها آزاد خواهند شد و طرح بازسازی غزه آغاز خواهد شد.
بنابر آماری که بخش راستی آزمایی بیبیسی - بیبیسی وریفای - استخراج کرده از ۲۵۱ گروگانی که حماس در روز هفتم اکتبر سال ۲۰۲۳ گرفته بود، هنوز ۹۴ نفر در غزهاند و گمان میرود از میان آنها ۶۰ گروگان زنده و احتمالا ۳۴ نفر دیگر جان باختهاند.عکسهایی که از تلآویو به دست میرسیده است را ببینید.

منبع تصویر، Reuters

منبع تصویر، شادی خانوادههای گروگانها در تلآویو

منبع تصویر، Reuters

منبع تصویر، Reuters

منبع تصویر، .
جو بایدن در کنفرانس خبری که به همراه معاون خود، کامالا هریس و وزیرخارجه، آنتونی بلینکن برگزار کرد، گفت که پس از ۱۵ ماه جنگ رهبران حماس در کنار هزاران پیکارجو حماس کشته شدند و قدرت عملیاتی این گروه تضعیف شده است.
آقای بایدن گفت که از آنچه امروز روی داد «بسیار خوشحال و راضی است» چرا که مردم اسرائیل میتوانند عزیزان خود را دوباره ببینند و مردم غزه هم بعد از این همه مصیبت غیرقابل تصور شاهد پایان جنگ خواهند بود.
او گفت در جریان جنگ غزه افراد بیگناه بسیاری جان باختند و اکنون با شکلگیری این توافق فلسطینیان میتوانند غزه را بدون حضور حماس از نو بسازند.
آقای بایدن گفت در فاز سوم توافق آخرین گروگانها آزاد خواهند شد و طرح بازسازی غزه آغاز خواهد شد.
رئیس جمهور آمریکا که احتمالا این بزرگترین دستاورد روزهای پایانی کار او و بلکه دوران ریاست جمهوریاش خواهد بود در کنفرانس خبری امروز گفت: «ایران اکنون در ضعیفترین وضعیت خود طی چند دهه گذشته قرار گرفته، حزبالله به سختی تضعیف شده» و همه اینها نشان از آینده بهتر در خاورمیانه است.
آقای بایدن ابراز امیدواری کرد دستاوردهای دولت او توسط دولت دونالد ترامپ که از ۵ روز دیگر بر سر کار خواهد آمد حفظ و ادامه یابد.

منبع تصویر، .
همزمان با کنفرانس خبری نخست وزیر قطر، جو بایدن، رئیس جمهور آمریکا هم ضمن تایید آتشبس میان اسرائیل و حماس گفت که زمینه اصلی مفاد این توافق از ماه مه سال گذشته تدوین شده بود.
آقای بایدن میگوید در فاز اول بخشی گروگانها، چون مجروحان، سالخوردگان و زنان و همچنین چند گروگان آمریکایی، آزاد خواهند شد.
رئیسجمهور آمریکا میگوید این همان مفادی است که بهار گذشته او به دو سوی مخاصمه پیشنهاد کرده بود.
آقای بایدن گفته اگر مذاکرات میان حماس و اسرائیل طی شش هفته آتشبس به سرانجام نرسد قرار است زمان آتشبس تمدید شود.
رئیسجمهور آمریکا که هفته آینده باید کاخسفید را به دونالد ترامپ تحویل دهد میگوید تلاشهای کاخسفید در ۱۵ ماه گذشته به تضعیف دشمنان اسرائیل و آمریکا چون ایران و گروههای نیابتی او چون حزب الله، حماس و حوثیها کمک کرده است.
آقای بایدن گفت که ایران در این مدت در «ضعیفترین وضعیت خود» قرار گرفته و گروههای نیابتی این کشور با کمک آمریکا به اسرائیل شکست خوردهاند.
او به حملات مقطعی میان اسرائیل و ایران هم اشاره کرد و گفت که چه طور نیروهای نظامی تحت فرماندهی او به اسرائیل کمک کردند حملات موشکی و پهپادی ایران خنثی شود و همزمان مانع از شکلگیری یک جنگ بزرگتر در منطقه شدند.
آقای بایدن در پاسخ به خبرنگاری گفت که این توافق همان مفادی را شامل می شود که او بهار گذشته - مه ۲۰۲۳ - طرح کرده بود اما دو طرف تا امروز بر سر آن به توافق نرسیده بودند. با این پاسخ، آقای بایدن به نوعی اعتبار دست یابی به این توافق را به دولت خود و تلاش کابینه خود اختصاص داد و اظهارات دونالد ترامپ مبنی بر نقش محوری او در این آتش بس را رد کرد.
آقای بایدن حتی در جمله آخر کنفرانس خبری خود به خبرنگاری که از او پرسید «اعتبار این توافق مال شماست یا ترامپ؟» گفت: «داری شوخی میکنی؟»

منبع تصویر، .
شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخست وزیر قطر که در کنفرانس خبری با خبرنگاران حاضر شده ضمن تایید توافق میان اسرائیل و حماس میگوید آتش بس از روز ۱۹ ژانویه (چهار روز دیگر) آغاز خواهد شد.
آقای آل ثانی میگوید قطر، مصر و آمریکا بر حسن اجرای آتش بس نظارت خواهند کرد و او امیدوار است که این آتشبس پایانی بر درگیریهای ۱۵ ماه گذشته باشد.
انتظار فلسطینیها در غزه که از دیروز منتظر شنیدن خبر به نتیجه رسیدن توافق حماس و اسرائیل بر سر آتشبس بودند، به سر رسید. آنها از ساعاتی پیش در خیابانهای نوار غزه جشن گرفتهاند.
در اینجا تصاویری را که از دیرالبلح و خان یونس در غزه دریافت کردهایم، مشاهده میکنید:

منبع تصویر، Reuters

منبع تصویر، Reuters

منبع تصویر، Reuters

منبع تصویر، Reuters

منبع تصویر، Reuters

منبع تصویر، Reuters
بنابر آماری که بخش راستی آزمایی بیبیسی - بیبیسی وریفای - استخراج کرده از ۲۵۱ گروگانی که حماس در روز هفتم اکتبر سال ۲۰۲۳ گرفته بود، هنوز ۹۴ نفر در غزهاند و گمان میرود از میان آنها ۶۰ گروگان زنده و احتمالا ۳۴ نفر دیگر جان باختهاند.
حماس همچنین چهار اسرائیلی دیگر که در خلال سالهای ۲۰۱۴ و ۲۰۱۵ گروگان گرفته را آزاد نکرده و گمان میرود دو نفر از آنها طی ده سال گذشته در اسارت جان باخته باشند.
آمار ۳۴ گروگان جان باخته هفتم اکتبر هم بر مبنای گزارشی است که ارتش اسرائیل گفته پس از بررسی و تحقیق در این باره به دست آورده است و همچنین آماری که کیبوتصها و انجمنهایی که خانوادههای گروگانها را نمایندگی میکنند، اعلام کردهاند.
از میان ۲۵۱ گروگان هفتم اکتبر، ۱۰۹ نفر هم در هفته آخر نوامبر ۲۰۲۳ که یک آتشبس یک هفتهای میان اسرائیل و حماس در غزه شکل گرفت در برابر آزادی چند صد فلسطینی زندانی در اسرائیل آزاد شدند.
ارتش اسرائیل هم توانست هشت گروگان را طی عملیاتهای مختلف نجات دهد و اجساد ۴۰ گروگان دیگر را هم در داخل غزه شناسایی و به اسرائیل بازگرداند؛ این شامل اجساد گروگانهایی بود که به طور اشتباهی توسط ارتش اسرائیل در ۱۵ دسامبر ۲۰۲۳ کشته شدند.
این امیدواری وجود دارد که توافق آتشبس، پایان جنگ را در غزه ممکن سازد.
انتظار میرود که حماس و اسرائیل بر اساس این توافق گروگانهای اسرائیلی و اسرای فلسطینی را با هم مبادله کنند.
حماس در ۷ اکتبر سال ۲۰۲۳ در حمله به خاک اسرائیل ۲۵۱ نفر را گروگان گرفت. شماری از این گروگانها پیشتر آزاد شدهاند اما ۹۴ نفر از آنها همچنان در اسارت هستند. اسرائیل میگوید از این ۹۴ نفر ۶۴ نفر هنوز زنده هستند.
در مقابل انتظار میرود که اسرائیل هزار زندانی فلسطینی را که شماری از آنها سالها است در زندانهای اسرائیل محبوس هستند، در مقابل رها شدن گروگانها، آزاد کند.