علی لاریجانی، معمار دستگاه‌های ایدئولوژیک و امنیتی جمهوری اسلامی، که بود؟

    • نویسنده, حسام محبوبی
    • شغل, روزنامه‌نگار
  • زمان مطالعه: ۱۴ دقیقه

شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران، سه‌شنبه شب، ۲۶ اسفند ۱۴۰۴ (۱۷ مارس ۲۰۲۶‌) خبر کشته شدن علی لاریجانی، دبیر این شورا را در حمله اسرائیل تایید کرد.

آقای لاریجانی که دیشب در شصت و هشت سالگی، به همراه پسرش، مرتضی و عده‌ای دیگر، در حمله هدفمند اسرائیل کشته شد، سیاستمداری کهنه‌کار و از نمادهای مهم «الیگارشی» در ایران پس از انقلاب بود.

ریاست او بر مجلس طولانی‌تر از همه روسای دیگر قوه مقننه بود. بارها تلاش کرد به ریاست‌جمهوری برسد و مقام دوم اجرایی کشور شود، اما هر بار به گونه‌ای ناکام ماند.

با این حال، گفته می‌شد آقای لاریجانی، پس از کشته شدن علی خامنه‌ای و پیش از تعیین رهبر جدید، در عمل نقش تعیین‌کننده در اداره امور دارد.

معمار دستگاه‌های ایدئولوژیک و امنیتی جمهوری اسلامی

با مرگ علی لاریجانی، جمهوری اسلامی کسی را از دست داد که در شکل دادن رویه‌های ظاهری و همچنین سازوکار هسته درونی حکومت نقش مهمی داشت.

علی لاریجانی، به‌ویژه در سال‌های آخر عمرش، در میان چهره‌های اصلی باقیمانده جمهوری اسلامی، به «عملگرا بودن» مشهور شد. اما او این «عملگرایی» را همواره در شکل دادن به جنبه‌های عینی ایدئولوژی جمهوری اسلامی، شامل پروپاگاندای حکومتی، سرکوب‌ اندیشه‌های مخالف و حتی اعتراضات مردمی، و همچنین دفاع تمام‌عیار از سیاست‌های اصولی جمهوری اسلامی نشان می‌داد.

نقش موثر او در مجموعه‌ای از امور استراتژیک، از پرونده هسته‌ای تهران، روابط با چین و روسیه و مدیریت گروه‌های مسلح تحت حمایت جمهوری اسلامی در منطقه، تا تدوین قوانین و اعمال محدودیت‌های داخلی دیده می‌شد.

آقای لاریجانی که در ابتدا با قدم گذاشتن در نهادهای حساسی چون صداوسیما و سپاه پاسداران وارد بدنه سخت و غیرانتخابی حکومت شده بود، در شرایطی که مخالفان و منتقدان جمهوری اسلامی یکی‌یکی سرکوب و حذف شدند، به نهاد انتخابی مجلس هم راه یافت.

در مجموع، با وجود بعضی مانع‌تراشی‌ها برای او، روند اعتماد شخص علی خامنه‌ای به آقای لاریجانی در سراسر عمر حرفه‌ای‌اش به گونه‌ای افزایشی بود و به مرور مناصب حساس و مهمتری به او واگذار می‌شد.

در هفته‌های پایانی عمرش، در زمان بحرانی حملات آمریکا و اسرائیل، سیاست‌های رهبر پیشین را با شدت تمام ادامه داد؛ آمریکا و اسرائیل را به تلاش برای «غارت و فروپاشی» ایران متهم کرد و گفت که تهران با واشنگتن مذاکره نخواهد کرد.

علی لاریجانی همچنین به گروه‌هایی که آنها را «تجزیه‌طلب» خواند، هشدار داد که اگر اقدام کنند با واکنش سخت جمهوری اسلامی مواجه خواهند شد و همچنین در یکی از آخرین پیام‌های خود، از کشورهای اسلامی انتقاد کرد و گفت این کشورها «جز در موارد نادر» از ایران حمایت نکرده‌اند.

از تولد در خانواده‌ای پرنفوذ تا ورود به سپاه پاسداران

علی لاریجانی، متولد ۱۳۳۶ در نجف، پرورش‌یافته در خانواده‌ میرزا جواد هاشمی آملی، از خانواده‌های پرنفوذ پس از انقلاب و همچنین داماد مرتضی مطهری، نظریه‌پرداز مهم جمهوری اسلامی، بود.

او در میان برادرانی رشد کرد که هر کدامشان بعدا سهمی ویژه‌ در جمهوری اسلامی پیدا کردند: محمدجواد لاریجانی، معاون وزیر خارجه و بعدتر رئیس ستاد حقوق بشر قوه قضائیه؛ صادق آملی لاریجانی، عضو پیشین شورای نگهبان، رئیس پیشین قوه قضاییه و رئیس فعلی مجمع تشخیص مصحلت نظام؛ باقر لاریجانی معاون پیشین وزارت بهداشت و فاضل لاریجانی، معاون پیشین رئیس دانشگاه آزاد اسلامی.

علی لاریجانی پس از دریافت مدرک دیپلم متوسطه در شهر قم، در سال ۱۳۵۸ مدرک کارشناسی ارشد را در رشته علوم رایانه از دانشگاه صنعتی شریف دریافت کرد. سپس دوره دکترا را در رشته فلسفه در دانشگاه تهران گذراند و پایان‌نامه‌اش درباره «روش ریاضی در فلسفه کانت» بود.

او از شاگردان احمد فردید بود؛ چهره‌ای که نظریه «غربزدگی» در ایران را ترویج می‌کرد. علی لاریجانی همچنین تحت تاثیر مرتضی مطهری بود؛ روحانی انقلابی که سال‌ها تلاش کرده بود با کمک گرفتن از متون دینی و علوم حوزوی در برابر اندیشه سیاسی غرب و به‌ویژه مارکسیسم سدی ایجاد کند.

آقای لاریجانی بلافاصله پس از انقلاب، به توصیه آقای مطهری به رادیو و تلویزیون رفت که در آن موقع هنوز سازمان صداوسیما نام نداشت. کارش را به عنوان مدیر کل برون مرزی و واحد مرکزی خبر آغاز کرد و از ۱۳۶۰ تا ۱۳۶۱ رئیس واحد مرکزی خبر صدا و سیما بود.

در معرفی علی لاریجانی در رسانه‌های حکومتی آمده که او در این دوره در زمینه مقابله با مخالفانی چون سازمان مجاهدین خلق و ابوالحسن بنی‌صدر، اولین رئیس‌جمهور ایران، «نقش بسیار محوری و تعیین‌کننده» داشت.

از ۱۳۶۱ به عضویت سپاه درآمد و همزمان وارد کارهای دولتی شد. تا ۱۳۶۲ معاون پارلمانی وزیر کار و امور اجتماعی و مدتی معاون حقوقی و امور مجلس وزیر پست، تلگراف و تلفن بود.

در سال‌های ۱۳۶۵ تا ۱۳۶۸ معاونت حقوقی و امور مجلس وزارت سپاه پاسداران را برعهده داشت و از ۱۳۶۸ تا ۱۳۷۱ نیز جانشین رئیس ستاد مشترک سپاه پاسداران شد.‌

چهره موثر در پروپاگاندای جمهوری اسلامی

علی لاریجانی در دولت اکبر هاشمی رفسنجانی، از ۱۳۷۱ تا ۱۳۷۲ وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی بود. او جایگزین محمد خاتمی، وزیر مستعفی ارشاد، شده بود. بعدها مشخص شد این جایگزینی، به اصرار علی خامنه‌ای و به هدف بستن فضای نسبتا باز فرهنگی بود.

در روز ۲۳ تیر ۱۳۷۱، کمی پیش از کناره‌گیری محمد خاتمی، آقای خامنه‌ای، در جمع بسیجیان با ابراز نگرانی از وضعیت فرهنگی کشور، خواستار حضور آنان در میدان و تلاش برای «امر به معروف، نهی از منکر و حفظ فضیلت‌های اصلی انقلاب» شد. پس از این سخنرانی بود که روزنامه‌هایی چون رسالت و کیهان در سلسله گزارش‌هایی هشدارهای رهبر درباره فضای فرهنگی کشور را مستمسکی برای حمله به دولت هاشمی رفسنجانی قرار دادند.

علی لاریجانی سپس در فاصله سال‌های ۱۳۷۲ تا ۱۳۸۳ ریاست سازمان صداوسیما را برای مدت بیش از یک دهه برعهده گرفت و در این مدت، این سازمان را به تشکیلاتی بسیار عظیم تبدیل کرد.

پیش از آقای لاریجانی، صداوسیما تنها دو شبکه تلویزیونی و ۲ شبکه رادیویی داشت، اما در دوره او، این سازمان دارای ۷ شبکه تلویزیونی و ۸ شبکه رادیویی ملی و سراسری، ۳۰ شبکه رادیویی استانی و ۲۴ شبکه تلویزیونی استانی شد.

علی لاریجانی همچنین چندین شبکه بین‌المللی از جمله شبکه‌های جام ‌جم یک، دو و سه را برای ایرانیان خارج‌نشین و شبکه‌های متعدد برون مرزی از جمله شبکه سحر و نیز شبکه بین‌المللی العالم را بنیان گذاشت که وظیفه‌شان ترویج تبلیغات سیاسی و مذهبی حکومت ایران برای خارجی‌ها بود.

او در این دوره، که نویسندگان و روشنفکران تحت شدیدترین و مخوف‌ترین فشارهای امنیتی بودند، اجازه داد تا نیروهای امنیتی در پروژه‌ای تبلیغاتی، که برنامه «هویت» نام گرفت، از تریبون صداوسیما علیه بسیاری از نویسندگان و روشنفکران منتقد و دگراندیش ایرانی اتهاماتی مطرح کنند.

در برنامه هویت، از روشنفکران و نویسندگان و پژوهشگران سرشناس، به عنوان تئوریسین‌ها و مجریان «تهاجم فرهنگی» و «شبیخون فرهنگی» یاد شده بود.

علی لاریجانی در آبان ۱۳۷۵، در یک سخنرانی در مسجد الجواد تهران در دفاع از برنامه هویت، به چنین نویسندگان و پژوهشگرانی حمله و آنان را به ارتباط با کشورهای خارجی متهم کرد و گفت: «یعنی این حضرات فکر می‌کنند ما اطلاع نداریم که از کدام سفارتخانه پول به اینها می‌دهند که فلان مقاله را بنویسند. یعنی ما بدانیم و هیچ چیز هم نگوییم؟ البته ما هم کاری نکردیم و سکوت کردیم. منتها تجری را به جایی رساندند که ما مجبور شدیم بگوییم.»

سال‌ها بعد احمد پورنجاتی، معاون وقت سازمان صدا و سیما افشا کرد که این برنامه «بازار مشترک» وزارت اطلاعات و سازمان صداوسیما بوده که با «اصرار» علی لاریجانی پخش شد.

آقای پورنجاتی که سابقه حضور در وزارت اطلاعات را هم در کارنامه‌اش دارد، فاش کرد که علی لاریجانی و سعید امامی، معاون وقت وزیر اطلاعات، برای ساخت برنامه «هویت» با هم دیدار کرده بودند.

علی لاریجانی بعدا در سال ۱۴۰۰ که داوطلب نامزدی در انتخابات ریاست جمهوری شد، با حضور در شبکه اجتماعی کلاب‌هاوس در پاسخ به سوال بی‌بی‌سی فارسی در مورد برنامه هویت گفت: «من دیر متوجه این برنامه شدم و می‌پذیرم اشتباه بوده است.»

در جریان برگزاری کنفرانس برلین در سال ۱۳۷۹ نیز که گروهی از فعالان و روشنفکران ایران در نشستی فرهنگی در آلمان شرکت کردند، صداوسیما متهم شد که با گزارش‌های تحریف‌شده و تحریک‌آمیز، افکار عمومی، به‌ویژه هواداران حکومت، را علیه شرکت‌کنندگان تحریک کرد.

ورود به سطح عالی امنیتی با تاکید بر «عملگرایی»

علی لاریجانی در خردادماه ۱۳۸۳ با حکم دیگری از علی خامنه‌ای، نماینده رهبر در شورای عالی امنیت ملی و سپس دبیر این شورا شد. از این پس، نقش او از شکل دادن به بخش‌های تبلیغاتی حکومت، به سامان دادن امور راهبردی تغییر یافت.

علی لاریجانی زمانی به دبیری شورای عالی امنیت ملی ایران رسید که دو سال قبل از آن، جمهوری اسلامی در دوران ریاست جمهوری محمد خاتمی، با امضای «بیانیه سعدآباد» اولین تعهدات هسته‌ای ایران در سال‌های پس از انقلاب را امضا کرده بود.

تن دادن ایران به تعلیق داوطلبانه همه فعالیت‌های غنی‌سازی اورانیوم، در فضای سیاسی که با رفتن محمد خاتمی در حال شکل‌گیری بود، سیاستی نادرست تلقی می‌شد. در چنین شرایطی، علی لاریجانی تلاش کرد با انتقاد از این توافق، خود را چهره‌ معتمد رهبر نشان دهد.

آقای لاریجانی در سال ۱۳۸۴ نامزد انتخابات ریاست جمهوری شد. در خرداد همان سال، در تبلیغات انتخاباتی، درباره توافق سعدآباد گفت که جمهوری اسلامی «مروارید غلتان» داد و «آب‌نبات» گرفت.

او با این حال بر سیاست «عملگرایانه» تاکید کرد و به رسانه‌ها درباره دولت آینده احتمالی خود گفت: «آن چيزی كه ما دنبال می‌‌كنيم اين است كه یک مبنای واقع‌گرايی و عملگرايی را به عنوان روش مطلوب اداره جامعه درست می‌كنيم.»

علی لاریجانی که منتقد دولت محمد خاتمی بود، اصلاح‌طلبان را به نداشتن «عملگرایی» متهم می‌کرد. اما برنامه‌های او مورد استقبال مردم واقع نشد و در انتخابات آن سال، در میان ۷ نامزد، ششم شد.

با شروع‌ ریاست جمهوری محمود احمدی‌نژاد، علی لاریجانی تاکید ‌کرد که خروج ایران از ان‌پی‌تی به صلاح نیست، اما سرانجام در مهرماه ۱۳۸۶ به دلیل اختلافاتش با آقای احمدی‌نژاد، از شورای عالی امنیت ملی کناره‌گیری کرد.

سه دوره ریاست مجلس، مواجهه با دو دولت

علی لاریجانی در سال ۱۳۸۷ بار دیگر در یک انتخابات شرکت کرد؛ این بار در انتخابات مجلس و برای تضمین موفقیتش نامزد شهر تهران نشد بلکه به شهر قم رفت که پایگاه خانوادگی‌اش به شمار می‌رفت.

او توانست در انتخابات مجلس هشتم، به‌عنوان نماینده قم وارد مجلس شود و به مقام ریاست آن هم برسد. او در مجموع، سه دوره پیاپی از حوزه انتخابیه قم وارد مجلس شد و در هر سه دوره هم ریاست آن را برعهده داشت.

در سال‌های آغازین ریاست علی لاریجانی بر مجلس که همزمان با اواخر دوره اول و سال‌های دوره دوم ریاست‌جمهوری احمدی‌نژاد بود، رئیس‌جمهور از یک سو و صادق و علی لاریجانی، روسای قوه قضائیه و مجلس از سوی دیگر با یکدیگر اختلاف پیدا کردند. رهبر جمهوری اسلامی مجبور شد برای حل اختلاف آن‌ها «هیئت عالی حل اختلاف و تنظیم روابط قوای سه‌گانه» را تشکیل دهد اما چندان موثر نبود.

اختلافات محمود احمدی‌نژاد و برادران لاریجانی وقتی به اوج رسید که رئیس‌جمهور وقت در جریان استیضاح یکی از وزیرانش فیلمی را پخش کرد که مخفیانه از گفت‌وگوی سعید مرتضوی، رئیس وقت سازمان تامین اجتماعی، با فاضل لاریجانی ضبط شده بود که از آقای مرتضوی می‌خواست واسطه شود و رابطه‌اش را با بابک زنجانی، سرمایه‌دار سرشناس برقرار کند.

فاضل لاریجانی در آن نوار می‌گفت که می‌تواند با استفاده از نفوذ برادرانش، مشکلات حقوقی و قانونی پیش پای آقای زنجانی را برطرف کند.

علی لاریجانی در دوره ریاست‌جمهوری حسن روحانی، روابط بهتری با قوه مجریه داشت. اوج این هماهنگی، در جریان تصویب «بیست دقیقه‌ای» توافق هسته‌ای جمهوری اسلامی و قدرت‌های جهانی (برجام) در مجلس در مهر ۱۳۹۴ بود که خود علی لاریجانی به عنوان یکی از موافقان اجرای برجام سخنرانی کرد.

با وجود تایید برجام از طرف رهبر، بسیاری در داخل ایران گفته‌اند که تلاش آقای لاریجانی برای تصویب هر چه زودتر این توافق در مجلس، جایگاه او را نزد اصول‌گرایان تندرو بسیار تضعیف کرد.

در سال ۱۳۹۹، وقتی ریاست علی لاریجانی در مجلس به پایان رسید، او در آخرین جلسه علنی خود از «ظلم و جفا» در حق این مجلس یا در واقع شخص خودش سخن گفت.

این زمان مصادف با اواخر دوران ریاست‌جمهوری روحانی بود و علی لاریجانی علاوه بر مشاغلی که همچنان داشت، در دفتری در مرکز مطالعات وزارت خارجه، پیگیر امور قرارداد راهبردی ۲۵ ساله ایران و چین شد.

منصور حقیقت‌پور، مشاور وقت علی لاریجانی، گفته بود که او برای هدایت این مذاکرات و به سامان رساندن آن، از رهبر جمهوری اسلامی حکم دریافت کرده است. بعضی از ناظران گفتند که ماموریت آقای لاریجانی در این زمینه، در واقع دور زدن دولت حسن روحانی از طرف علی خامنه‌ای بود که چندان در زمینه آن چه سیاست «نزدیکی به شرق» می‌خواند، به او اعتمادی نداشت.

افول لاریجانی و تحقیر شدن از سوی شورای نگهبان

علی لاریجانی در دوران پس از ریاستش در مجلس، به عنوان مشاور رهبر جمهوری اسلامی، عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام و عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی به فعالیت ادامه داد اما تقریبا به حاشیه سیاست رانده شده بود.

این کنار زدن به‌ویژه با رد صلاحیتش برای نامزدی در انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۰ برای همگان عیان شد.

پس از ماه‌ها کشمکش علی لاریجانی با شورای نگهبان برسر انتشار علنی دلایل عدم احراز صلاحیت او، نامه‌ای از طرف این شورا منتشر شد که بر اساس آن، علی لاریجانی به دلایل خانوادگی و مواضع سیاسی احراز صلاحیت نشده بود.

در این نامه به مواضع سیاسی و اظهارات علی لاریجانی در موضوعات و مقاطع مختلف از جمله ناآرامی‌های سال ۱۳۸۸و حمایت او از افراد ردصلاحیت شده، دفاع از عملکرد آن‌ها و استفاده برخی از آنان در مشاغل تحت امرش اشاره شد.

سفرهای اعضای خانواده آقای لاریجانی به خارج، از جمله به آمریکا و کشورهای اروپایی، اقامت یکی از فرزندانش در آمریکا و ادامه تحصیل و اقامت خویشاوندان درجه یک او در بریتانیا، از جمله دلایل رد صلاحیتش اعلام شد.

در این نامه همچنین «مداخله یکی از فرزندان در قرارداد‌های خدماتی و ساختمانی مجلس شورای اسلامی در زمان ریاست بر مجلس شورای اسلامی»، از دلایل ردصلاحیت علی لاریجانی اعلام شد.

با برآمدن دولت ابراهیم رئیسی، مسئولیتی در دولت به لاریجانی واگذار نشد. با مرگ آقای رئیسی، علی لاریجانی بار دیگر بخت خود را برای دستیابی به کرسی ریاست‌جمهوری آزمود اما او در جریان انتخابات سال ۱۴۰۳ بار دیگر از طرف شورای نگهبان رد صلاحیت شد.

او این بار جدال دوره پیشین با شورای نگهبان را به راه‌نینداخت و در بیانیه کوتاهی صرفا اتهامات گذشته علیه خود را که ظاهرا موجب ردصلاحیتش در دوره پیشین شده بود، رد و بر «سازوکار غیرشفاف» شورای نگهبان که «مانع» از نامزدی او شد، تاکید کرد.

در دوره ریاست‌جمهوری ابراهیم رئیسی، زمانی که سرکوب اعتراضات «زن، زندگی، آزادی» رخ داد، کانادا علی لاریجانی را نیز همراه با شمار دیگری از مقامات جمهوری اسلامی تحریم کرد. همچنین دو سال بعد، دولت کانادا حکم اخراج باقر اردشیر لاریجانی، از برادران لاریجانی، را از این کشور صادر کرد.

افزایش تنش‌ها و صعود دوباره لاریجانی

شروع دولت مسعود پزشکیان با افزایش تنش‌های بین‌المللی جمهوری اسلامی همراه بود و این تنش‌ها نیاز جمهوری اسلامی به ایفای نقش علی لاریجانی را برجسته کرد و موجب شد که از حاشیه سیاست، بار دیگر به متن بیاید.

علی لاریجانی آبان ۱۴۰۳، به‌عنوان فرستاده ویژه علی خامنه‌ای به سوریه و لبنان رفت و در گفت‌وگو با وب‌سایت رسمی رهبر وقت ایران، با شرط اینکه «ما به سمت بمب نمی‌رویم، شما هم شروط ما را بپذیرید» از دولت دونالد ترامپ خواست که بر سر برنامه هسته‌ای با ایران توافق کند.

اما این تلاش‌ها نتیجه نداد و جنگ دوازده روزه میان اسرائیل و جمهوری اسلامی در ۱۴۰۴ به وقوع پیوست. کمی پس از این جنگ، در اواخر تیرماه، علی لاریجانی در دیداری اعلام‌نشده به مسکو رفت و با ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، دیدار کرد.

کمتر از یک ماه بعد و پس از چند سال قرار گرفتن در حاشیه سیاست، در مرداد ۱۴۰۴ به دبیری شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی منصوب شد و بار دیگر نفوذ خود را در هسته سخت قدرت نشان داد.

علی لاریجانی در اولین سفر رسمی خارجی‌اش به عنوان دبیر شورای عالی امنیت ملی، به عراق و لبنان رفت و اما این سفر در شرایطی انجام شد که توافق دولت لبنان برای خلع سلاح حزب‌الله و موضع‌گیری مقامات جمهوری اسلامی علیه این تصمیم به جدال لفظی تهران و بیروت انجامید.

در آن زمان، دولت لبنان جمهوری اسلامی را به «دخالت آشکار و غیرقابل قبول در امور داخلی»‌ خود متهم کرد.

روزنامه الاخبار لبنان، نزدیک به حزب‌الله، به نقل از منابع خود نوشته بود که آقای لاریجانی در سفرش به عراق و‌ لبنان دنبال «متحدتر کردن جبهه شیعه» بوده است و پیام اصلی‌اش هم‌ این بوده که «محور مقاومت» باید پابرجا بماند.

در جریان اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴، آقای لاریجانی در مقام دبیری شورای عالی امنیت ملی، نقش مهمی در ایجاد محدودیت‌هایی مثل قطع سراسری اینترنت و همچنین استفاده از زور و خشونت علیه معترضان داشت. مخالفان حکومت می‌گویند دستور تیراندازی مستقیم به معترضان و کشتن و زخمی کردن ده‌ها هزار نفر با موافقت او به عنوان دبیری این نهاد امنیتی بوده است.

آمریکا، روز ۲۵ دی‌ماه، یک هفته بعد از آغاز سرکوب اعتراض‌ها، علی لاریجانی را به دلیل «هماهنگی سرکوب اعتراضات و صدور دستور استفاده از زور علیه معترضان» تحریم کرد.

آقای لاریجانی قبل از آن واشنگتن را تهدید کرده بود که در صورت مداخله نظامی در ایران، باید منتظر واکنش نظامی جمهوری اسلامی علیه نیروهای آمریکا در منطقه باشد.

سکانس آخر، «رهبر غیررسمی» دوران جنگ

تنها دو هفته پیش از آغاز جنگ فعلی آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی، علی لاریجانی برای دیدار با میانجی‌های مذاکرات آمریکا و ایران به عمان سفر کرد.

اما با آغاز دور دیگری از حملات در نهم اسفند و کشته شدن رهبر جمهوری اسلامی در همان لحظات اولیه جنگ، آخرین و حساس‌ترین دوره از زندگی سیاسی علی لاریجانی هم آغاز شد.

به ویژه رسانه‌های خارجی او را به عنوان چهره اصلی حکومت ایران معرفی کردند که عملا زمام امور را در دست گرفته است.

علی لاریجانی در این دوره تلاش کرد نشان دهد که با وجود کشته شدن رهبر، تغییری در سیاست‌ها رخ نداده است.

او پیوسته تهدیدهای مکرری را علیه نیروهای آمریکا مطرح می‌کرد. به عنوان نمونه، در پستی که به زبان عربی در شبکه اجتماعی ایکس منتشر کرد، نوشت در صورت آسیب به شبکه برق ایران «ظرف نیم ساعت کل منطقه دچار خاموشی خواهد شد و تاریکی برای شکار نظامیان فراری امریکا در منطقه فرصت خوبی را فراهم می‌کند.»

یک هفته پیش از کشته شدنش هم، پس از آنکه دونالد ترامپ تهدید کرد اگر تهران جریان نفت از تنگه هرمز را متوقف کند «بیست برابر شدیدتر» به ایران حمله خواهد کرد، علی لاریجانی پاسخ داد: «مراقب باشید که خودتان از میان نروید.»

در جریان جنگ جاری آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی آمریکا برای ارائه اطلاعات درباره شماری از مقامات جمهوری اسلامی از جمله علی لاریجانی تا ۱۰ میلیون دلار پاداش تعیین کرد.

اما گیدون سعار، وزیر خارجه اسرائیل، پس از اعلام خبر کشتن علی لاریجانی و با اشاره به جایزه تعیین‌شده از طرف آمریکا گفت: «ما این کار را رایگان انجام دادیم.»