تاثیر پیروزی ترامپ بر ایران چیست؟
- نویسنده, ژیار گل
- شغل, خبرنگار ارشد بیبیسی فارسی در امور بینالملل
در یکی از معدود موضعگیریهای مقامهای عالی ایران، سخنگوی دولت تاثیر انتخابات آمریکا بر ایران را کماهمیت جلوه داده است.
فاطمه مهاجرانی گفته است: «فرقی نمیکند چه کسی در ایالات متحده رئیسجمهور شود چون برنامهریزیهایمان از قبل انجام شده است.»
خانم مهاجرانی گفته ایران به واسطه تحریمهای طولانی «آبدیده» شده است.
او تاکید کرد: «نگران رای آوردن مجدد ترامپ نیستیم و اصلا بین این دو نفر تفاوتی نمیبینیم.»
در ایران شاید با تغییر رئیس جمهور سیاستهای کلان در قبال آمریکا چندان تغییر نکند، اما در آمریکا با تغییر رئیس جمهور ممکن است سیاست این کشور حتی در مورد متحدانش هم عوض شود.
امروز رئیس جمهور فرانسه و صدراعظم آلمان تلفنی درباره نتیجه انتخابات آمریکا صحبت کردند. این دو قدرت اروپایی نگران تاثیر سیاستهای دونالد ترامپ بر اتحادیه اروپا هستند.
اما مقامهای جمهوری اسلامی ایران تلاش کردهاند تاثیر نتیجه انتخابات آمریکا بر ایران را کم اهمیت جلوه دهند. فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، میگوید سیاستهای کلی ایالات متحده و جمهوری اسلامی ثابت است و با تغییر افراد تغییر نخواهد کرد.
در آمریکا رئیسجمهور تعیین کننده سیاستهای چهار سال آینده است و با تغییر رئیس جمهور ممکن است سیاستهای این کشور در قبال ایران تغییر کند. اما در ایران این رای آیتالله علی خامنهای رهبر حکومت است که سیاستهای کلان کشور را تعیین می کند، نه رای مردم.
یکی از نمونههای تغییر سیاست آمریکا توافق هستهای ایران و غرب، مشهور به «برجام»، در دوران ریاست جمهوری باراک اوباما در سال ۲۰۱۵ بود.
اما پس از آن که دونالد ترامپ در آمریکا به قدرت رسید این کشور را در سال ۲۰۱۸ از توافق برجام خارج کرد و شدیدترین تحریمها را علیه ایران وضع کرد، تحریمهایی که هم بر اقتصاد و هم بر معیشت مردم ایران تاثیر غیرقابلانکاری داشت. با دستور آقای ترامپ بود که قاسم سلیمانی فرمانده نیروی قدس سپاه در سال ۲۰۲۰ در بغداد کشته شد.
اکنون پیروزی دونالد ترامپ قطعا بر سیاستهای آمریکا در قبال ایران تاثیر خواهد داشت. به خصوص در حال حاضر که ایران درگیر رویارویی نظامی با اسرائیل است. در سالهای اخیر نخستوزیر اسرائیل و لابیهای طرفدار اسرائیل در آمریکا به جمهوری خواهان نزدیکتر بودهاند تا دموکراتها.
این آقای ترامپ بود که پایتختی بیتالمقدس به جای تلآویو را برای اسرائیلیها به رسمیت شناخت و همزمان تلاشهای گستردهای برای عادیسازی روابط کشورهای عربی با اسرائیل داشت.
در طول مبارزات انتخاباتی آقای ترامپ پیامهای دو پهلو درباره ایران داده است.
در ژوئیه امسال پس از گزارش درباره نقشه حکومت ایران برای ترور او، آقای ترامپ درباره پاسخ آمریکا به احتمال سوءقصد به او گفت: «امیدوارم آمریکا، ایران را نابود و از روی زمین محو کند. اگر اینطور نشود، رهبران آمریکا ترسوهایی بیدلوجرأت شناخته خواهند شد.»
اما دوهفته پیش در مصاحبه با پادکست پاتریک بت داوید گفت می خواهد ایران موفق باشد و نمی خواهد در أمور داخلی ایران درگیر شود. او همزمان گفت ایران به ساخت سلاح اتمی نزدیک است و او اجازه نخواهد داد ایران به این سلاح دست یابد.
در این مصاحبه آقای ترامپ از احتمال تحریمهای سنگین علیه ایران و آنان که از ایران نفت می خرند سخن گفت. او با یادآوری تحریمهای دوران ریاست جمهوریاش علیه ایران گفت در آن زمان به چینیها هشدار داده بود که اگر یک بشکه نفت از ایران بخرند دیگر چین نخواهند توانست در آمریکا کاسبی کند.
نمیتوان پیشاپیش سیاستهای آقای ترامپ در قبال ایران را حدس زد، چرا که او در گذشته هم ثابت کرده که میتواند تصمیمهای غیرمنتظره بگیرد؛ این غیرمنتظره بودن ساکن بعدی کاخ سفید باعث نگرانی رهبران حکومت در تهران خواهد بود.
