حسین امیرعبداللهیان، وزیر خارجه‌ای که به سپاه نزدیک بود و «معتمد نظام»

حسین امیرعبداللهیان وزیر امور خارجه ایران که روز یکشنبه (۳۰ اردیبهشت) به همراه ابراهیم رئیسی برای افتتاح سد مشترک قیزقلعه سی با جمهوری آذربایجان بر روی رودخانه مرزی ارس به استان آذربایجان شرقی سفر کرده بود، در حادثه سقوط بالگرد کشته شد.

او که سکان وزارت امور خارجه را در دولت ابراهیم رئیسی در دست داشت، از چهره‌های «معتمد نظام» به شمار می‌رفت.

میزان اعتماد رهبر جمهوری اسلامی ایران به او را می‌توان در این جمله خلاصه کرد که او از نخستین مقام‌های ایران بود که پیش از مذاکرات هسته‌ای ایران و آمریکا، در مذاکرات سه جانبه ایران، آمریکا و عراق، به طور علنی با آمریکایی‌ها مذاکره کرد.

او همچنین اولین مقام رسمی بود که پس از بازگشایی سفارت بریتانیا در تهران درزمان دولت اول حسن روحانی به لندن سفر کرد و با فیلیپ هموند وزیر خارجه وقت آن کشور دیدار کرد.

آقای امیرعبداللهیان در این سال‌ها، در سمت‌های مختلف وزارت امور خارجه حضور داشته و مشاور علی لاریجانی و محمدباقر قالیباف، روسای پیشین و فعلی مجلس شورای اسلامی بود.

حسین امیرعبداللهیان از جمله سیاستمداران جمهوری اسلامی ایران است که از «جبهه مقاومت» و نقش آن در منطقه سخن گفته است.

آقای عبداللهیان در طول دوران فعالیتش، به سپاه پاسداران و قاسم سلیمانی نزدیک بود و با گروه‌های نیابتی ایران در منطقه خاورمیانه ارتباط داشت.

آقای امیرعبداللهیان، که از چهره‌های نزدیک به نیروی قدس شاخه برون مرزی سپاه پاسداران به شمار می‌رفت، زمانی که برای دریافت رای اعتماد در مجلس شورای اسلامی حاضر شد، بر «نهادینه‌سازی دستاوردهای میدانی مقاومت» تاکید کرد و افزود «تقویت جبهه مقاومت در دستور کار دولت جدید خواهد بود».

آقای امیرعبداللهیان متولد اردیبهشت ۱۳۴۳ در دامغان و دانش‌آموختهٔ کارشناسی روابط دیپلماتیک از دانشکده وزارت امور خارجه، کارشناسی ارشد بین‌الملل از دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران در سال ۱۳۷۵ و دکترای روابط بین‌الملل از دانشگاه تهران بود.

سابقه دیپلماتیک او به نوشته سایت وزارت خارجه ایران به سال ۱۳۷۶ بر می‌گردد که کارشناس و معاون سفارت جمهوری اسلامی ایران در بغداد بود. ۴ سال بعد در زمان حضور کمال خرازی در وزارت خارجه و در دولت دوم محمد خاتمی به عنوان معاون اداره اول سیاسی خلیج فارس وزارت امور خارجه فعالیت کرد و از آن زمان در سمت‌های مختلفی حضور داشت.

در دولت محمود احمدی نژاد توسط منوچهر متکی سفیر ایران در بحرین شد و در زمان وزارت علی اکبر صالحی به عنوان معاون عربی و آفریقایی، وزارت امورخارجه منصوب شد، پستی که تا سال ۱۳۹۵ بر عهده داشت. او از سوی محمدجواد ظریف، وزیر خارجه دولت حسن روحانی برکنار شد، اقدامی که با واکنش تند جناج رقیب مواجه شد.

او دبیرکل دبیرخانه دائمی کنفرانس بین‌المللی حمایت از انتفاضه فلسطین و مدیر مسئول فصلنامه گفتمان راهبردی فلسطین هم بود.

از فرجام تا برجام و رویارویی ایران با اسرائیل

از مهمترین اتفاقات دوران وزارت خارجه آقای عبداللهیان می‌توان به آغاز دور جدیدی از مذاکرات هسته‌ای برای احیای برجام با دولت بایدن اشاره کرد که بدون رسیدن به نتیجه‌ ناتمام ماند.

همچنین از دیگر تحولات مهم این دوره می‌توان به جنگ غزه و حمله حماس به اسرائیل اشاره کرد.

پس از حمله متقابل اسرائیل به غزه، حملات متعدد اسرائیل به نیروهای ایرانی و متحدانش در سوریه و لبنان در نهایت به حمله به کنسولگری ایران در دمشق منجر شد که باعث کشته شدن چند نفر از فرماندهان سپاه شد.

در پی این اقدام ایران حملات تلافی‌جویانه‌ پهپادی - موشکی علیه اسرائیل انجام داد و در مقابل اسرائیل هم به نقطه‌ای در اصفهان حمله کرد.

در این مدت آقای عبداللهیان در سفر به کشورهای مختلف یا در دیدار با مقامات خارجی در تهران برای رایزنی و جلوگیری از گسترش جنگ در منطقه بود.