انتخابات ریاست جمهوری ایران؛ پزشکیان و جلیلی در انتخاباتی با کمترین مشارکت به دور دوم رفتند

بر اساس نتایج اعلام شده وزارت کشور ایران، مسعود پزشکیان و سعید جلیلی به دور دوم انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۳ راه یافتند. دور دوم انتخابات جمعه آینده، ۱۵ تیرماه، ۵ ژوئیه‌، برگزار می‌شود.

بر اساس آمار رسمی وزارت کشور ایران، میزان مشارکت مردم در انتخابات ریاست جمهوری در مقایسه با تمام دوره‌های قبل به پایین‌ترین سطح خود رسیده است.

وزارت کشور ایران اعلام کرد آمار مشارکت در انتخابات امسال ۴۰ درصد است.

پیش از این آمار پایین‌ترین میزان مشارکت مربوط به انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۰ بود که گفته شد در آن حدود ۴۹ درصد واجدان شرایط شرکت کردند.

سخنگوی وزارت کشور صبح شنبه نهم تیر، ۲۹ ژوئن، اعلام کرد که «تعداد کل رای‌های ماخوذه شمارش‌شده (صحیح و باطله) در سراسر ایران ۲۴ میلیون و ۵۳۵ هزار و ۱۸۵ رأی است.»

نتایج انتخابات به ترتیب میزان رای:

مسعود پزشکیان: ۱۰ میلیون و ۴۱۵ هزار و ۹۹۱ رای

سعید جلیلی: ۹ میلیون و ۴۷۳ هزار و ۲۹۸ رای

محمدباقر قالیباف: ۳ میلیون و ۳۸۳ هزار و ۳۴۰ رای

مصطفی پورمحمدی: ۲۰۶ هزار و ۳۹۷ رای

گروهی از مخالفان جمهوی اسلامی،‌ خانواده‌های دادخواه و همچنین زندانیان سیاسی سابق و کنونی شرکت در این انتخابات را تحریم کرده بودند.

در پی کشته شدن ابراهیم رئیسی،‌ رئیس جمهور سابق ایران و هیات همراهش در اثر سقوط بالگرد، انتخابات ریاست جمهوری زودتر از موعد خود روز جمعه هشتم تیرماه، ۲۸ ژوئن، برگزار شد.

شورای نگهبان صلاحیت شش نامزد را تایید کرد، اما با انصراف علیرضا زاکانی و امیرحسین قاضی‌زاده هاشمی، چهار نامزد دیگر یعنی مسعود پزشکیان، مصطفی پورمحمدی، سعید جلیلی و محمدباقر قالیباف با هم رقابت کردند.

همزمان با اعلام نتایج دور اول انتخابات ریاست جمهوری بحث‌هایی میان اصولگرایان در باره دلایل کاهش مشارکت مردم و آنچه که «ریزش» رای اصولگرایان در مقایسه با رای ابراهیم رئیسی بود،‌ درگرفت.

مصطفی پورمحمدی نامزد انتخابات ریاست جمهوری، که به مرحله دوم راه نیافت، «آمدن و نیامدن» مردم پای صندوق‌های رای را «سرشار از پیام» خواند و گفت که این پیام «صریح و بی‌ابهام» است و امیدوار است که این پیام شنیده شود.

او بدون نام بردن از دو نامزدی که به دور دوم راه یافتند از مردم خواست که جمعه آینده «با تصمیم درست، راه را برای کارآمدی و عقلانیت»، هموار کنند.

نامزد شکست‌خورده این دور از انتخابات ریاست جمهوری گفت «نیک می‌دانستم که در این شرایط تبدیل مهر به رای امری است ناشدنی. با این حال و بی‌توجه به نتیجۀ آرا، از سر صدق و وفا برسر قرار خویش با شما ماندم.»

اما محمدباقر قالیباف، که در مرحله اول انتخابات بیش از ۱۳ درصد آرا را به دست آورد، در بیانیه‌ای از سعید جلیلی در مرحله دوم انتخابات حمایت کرد.

علیرضا زاکانی، از نیروهای تندروی اصولگرا و نامزد انصرافی هم با اشاره به اختلافات اصولگرایان با هم، خواهان حمایت همه آنان از سعید جلیلی شد.

او که شهردار تهران است در شبکه ایکس نوشت که اگر در دور اول در میان اصولگرایان که خود را نیروهای انقلابی می‌نامند «اختلاف نظر» وجود داشت «اما دیگر در دور دوم اختلاف نظری نیست.»

شورای ائتلاف نیروهای انقلاب اسلامی هم که از چند گروه اصولگرا تشکیل شده است با صدور بیانیه‌ای از حضور مردم در چهاردهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری «تقدیر» و حمایت خود را از سعید جلیلی اعلام کرد.

عصر شنبه هم محسن منصوری، رئیس ستاد سعید جلیلی، از برگزاری جلسه مشترک با روسای ستادهای انتخاباتی محمدباقر قالیباف، علیرضا زاکانی و امیر حسین قاضی‌زاده هاشمی خبر داد.

سایه سنگین سیاست خارجی بر دور دوم انتخابات ریاست‌جمهوری

کیوان حسینی،‌ بی‌بی‌سی

حضور سعید جلیلی و مسعود پزشکیان در دور دوم به این معناست که مساله سیاست خارجی و تفاوت این دو درباره شکل و سطح روابط با روسیه و چین در مقابل کشورهای غربی، یکی از تعیین‌کننده‌ترین مسایل در مبارزه انتخاباتی یک هفته پیش رو خواهد بود.

جلیلی خود را سیاستمدار برخاسته از وزارت خارجه می‌داند که همین حالا هم در عالی‌ترین سطوح تصمیم‌گیری درباره سیاست خارجی مانند شورای عالی امنیت ملی، به عنوان نماینده علی خامنه‌ای حضور دارد. ضمن این‌که مهم‌ترین بخش از کارنامه سیاسی او، اداره مذاکرات هسته‌ای در فاصله سال‌های ۸۷ تا ۹۲ است.

او در این انتخابات، اصلی‌ترین نامزد طرفدار سیاست خارجی تهاجمی و غرب‌ستیزانه فعلی بود که خامنه‌ای نیز به شکل علنی از آن حمایت می‌کند. او در این یک هفته نیز تلاش خواهد کرد تا از همین ویژگی خود برای جلب آرای کسانی تلاش کند که حامی این روش و به ویژه فعالیت‌های منطقه‌ای ایران در چارچوب گفتمان محور مقاومت هستند.

در مقابل این دیدگاه، مسعود پزشکیان نامزدی است که از غرب‌ستیزی و نزدیکی روزافزون ایران به دو قدرت چین و روسیه انتقاد کرده است. او می‌گوید که دست برداشتن از سیاست خارجی خصمانه در برابر غرب برای حل مشکلات عمیق اقتصادی و کاهش بار سنگین تحریم‌ها، ضروری است.

حتی برای مخالفان جمهوری اسلامی که به عنوان سومین جبهه اصلی در جدال انتخاباتی پیش‌رو، تحریم انتخابات را تبلیغ می‌کنند نیز، یکی از استدلال‌های جدی برای تشویق دیگر مخالفان به تحریم و مقابله با تلاش‌های اصلاح‌طلبان برای کسب آرای اکثریت بزرگ خاکستری، اصرار بر ناتوانی رئیس‌جمهور برای پایان دادن به سیاست خارجی تهاجمی ایران در منطقه و کم اثر بودن او برای ایجاد تغییرات معنادار در سیاست خارجی خواهد بود.

چشم‌انداز جلیلی در پاستور: انگشت‌ کدام طرف زودتر روی «ماشه‌» خواهد رفت؟

شبنم شعبانی، بی‌بی‌سی

سعید جلیلی، سیاستمدار اصول‌گرای ایرانی با پایان شمارش آرا به دور دوم انتخابات ریاست جمهوری ایران رفت.

با وجود حضور محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس فعلی ایران و یک اصولگرای شناخته‌شده پرنفوذ در انتخابات، شاید اقبالی که به سعید جلیلی در دور اول انتخابات نشان داده شد، تا این اندازه پیش‌بینی نمی‌شد. محمدباقر قالیباف حالا از هوادارانش خواسته در دور دوم رای خود را به سود سعید جلیلی به صندوق بیندازند.

آقای جلیلی را بیرون از ایران به سابقه او به عنوان مذاکره‌کننده ارشد هسته‌ای پیشین ایران می‌شناسند. سابقه‌ای که چندان مثبت نیست. در طول دوران تصدی‌گری شش ساله او بر مسند مذاکره‌کننده ارشد هسته‌ای، نه تنها گره‌های پرونده گشوده نشد، بلکه با توسعه برنامه هسته‌ای، پای ایران به شورای امنیت سازمان ملل باز شد: نتیجه‌اش صدور چندین قطعنامه تنبیهی علیه تهران که تحریم‌های سفت و سخت بین‌المللی علیه ایران را رقم زد، شریان صادرات نفت ایران را فشرد، اقتصاد ایران را به شدت تحت تاثیر قرار داد و به تفسیر بسیاری، ایران را حتی تا چند قدمی رویارویی با یک اقدام نظامی کشاند.

اقداماتی که رئیس جمهوری وقت، محمود احمدی‌نژاد که مرد منصوبش، سعید جلیلی سکان مذاکرات را در دست داشت، آن را بی‌اهمیت خوانده و گفته بود، آن قدر قطعنامه صادر کنند تا «قطعنامه‌دان‌شان پاره شود» و در سیاست ایران تغییری نداده بود.

سعید جلیلی را همتایان غربی مذاکره‌کننده‌اش، مردی بی‌کفایت، چه در اصول و چه در نحوه مذاکرات توصیف کرده‌اند. او مدت‌ها بر سر محل مذاکرات وین، استانبول یا هر نقطه دیگری در جهان چانه‌زنی کرد و فرصت مذاکره را گویی بی‌نهایت می‌دانست.

ویلیام برنز، معاون وزیرخارجه وقت آمریکا، در خاطرات سیاسی خود نوشته است که او در سال ۲۰۰۸ در سوئیس با حضور دیگر همتایان اروپایی ملاقاتی بدون گفت‌وگو با سعید جلیلی در راستای حل و فصل پرونده هسته‌ای ایران داشته اما طرف ایرانی دقایقی طولانی درباره ایدئولوژی و فرهنگ و مسائل نامرتبط و پراکنده دیگر صحبت می‌کند و از پرداختن به اصل موضوع طفره می‌رود و در آخر هم پوشه‌ای حاوی نظرات ایران به جمع ارائه می‌کند که به جای عبارت سند غیررسمی Non paper به اشتباه رویش نوشته شده بود، سند سراپا هیچ None paper... سندی که هم غلط املایی روی آن و هم محتوای آن طرف‌ها را از پیش رفتن مذاکره با ایران ناامید کرده بود.

حالا یک هفته مانده تا روشن شود آیا مرد مذاکرات بی‌ثمر هسته‌ای، طرفدار غنی‌سازی نود درصدی و مخالف سفت و سخت برجام به پاستور می‌رود. آن هم در هنگامه اختلافات بزرگ ایران و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی که انگشت طرف‌های اروپایی برجام را روی «ماشه» برده است.