مسعود پزشکیان؛ نهمین رئیس‌جمهور ایران کیست و پیش از انتخابات چه گفت؟

مسعود پزشکیان با کسب بیش از ۵۳ درصد آرا از کل آراء ماخوذه در مرحله دوم انتخابات ریاست جمهوری، به عنوان پیروز چهاردهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری اعلام شد.

در این ویدیو ببینید او در تبلیغات انتخاباتی چه گفت و با چه پیشینه‌ای رئیس‌جمهور ایران شد.

وزارت کشور ایران اعلام کرد که در مرحله دوم انتخابات ۳۰ میلیون و ۵۳۰ هزار و ۱۵۷ نفر شرکت کرده‌اند که مسعود پزشکیان موفق به کسب ۱۶ میلیون و ۳۸۴ هزار و ۴۰۳ رای شده است.

سعید جلیلی، دیگر نامزد راه‌یافته به مرحله دوم انتخابات هم ۱۳ میلیون و ۵۳۸ هزار و ۱۷۹ رای، یعنی بیش از ۴۴ درصد آراء را کسب کرد.

همچنین در این مرحله ۶۰۷ هزار ۵۷۵ رای باطله ثبت شده است.

مسعود پزشکیان تنها نامزد خارج از حلقه‌های اصولگرا و محافظه‌کار بود که در انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۳ تایید صلاحیت شد. او در جریان تبلیغات انتخاباتی موفق شد پشتیبانی رهبران و گروه‌های اصلاح‌طلب و میانه‌رو،‌ از جمله محمد خاتمی را جلب کند. مهدی کروبی هم که سال‌ها در حبس خانگی بوده از او پیشتیبانی کرد.

مسعود پزشکیان در دولت دوم اصلاحات، وزیر بهداشت و درمان و آموزش پزشکی بود. او که از معترضان به نتایج انتخابات ۸۸ دفاع کرده بود پیش از این هم برای انتخابات ۱۴۰۰ نامزد شده بود که صلاحیتش رد شد. او نماینده پنج دوره مجلس ایران است و یک بار هم نایب رئیس آن بوده است.

وعده‌های انتخاباتی؛ از اصلاح فیلترینگ تا تعامل با جهان

مسعود پزشکیان در آخرین مناظره پیش از برگزاری دور دوم انتخابات گفت «برای کوتاه کردن دامنه‌های تحقیر و تبعیض و تحریم به میدان آمده‌» و می‌خواهد «حکومت صداهایی را که شنیده نشده، بشنود.» او گفت: «آمدم تا با تفاهم و وفاق ملی سخنگو و پیگیر خواست همه محرومان و طردشدگان باشم.»

وعده‌های مسعود پزشکیان در جریان مبارزات انتخاباتی بر عدالت اجتماعی، توسعه متوازن و اصلاحات ساختاری متمرکز بود.

آقای پزشکیان وعده داده است که با ایجاد نظام اقتصادی شفاف و مقابله با فساد، زمینه‌های رشد اقتصادی را فراهم می‌کند، و معتقد است که با اصلاح ساختارهای اقتصادی و ایجاد بستر مناسب برای سرمایه‌گذاری، می‌توان اشتغال‌زایی و کاهش نرخ بیکاری را محقق کرد. مشخص نیست که در شرایط فعلی اقتصادی او چگونه و با چه برنامه‌هایی قصد تحقق این وعده‌ها را دارد.

در حوزه سیاست خارجی، او خواهان کاهش تنش‌های بین‌المللی، بازگرداندن دیپلماسی فعال و تعامل سازنده با جهان شده است. رقبای اصولگرایش می‌گویند او می‌خواهد راه دولت حسن روحانی را ادامه دهد که از نظر آنها شکست خورده بود.

اصلاح نظام سلامت، بهبود کیفیت خدمات پزشکی و کاهش هزینه‌های درمانی از جمله وعده‌هایی است که در کنار بهبود شرایط آموزشی و افزایش کیفیت مدارس و دانشگاه‌ها مطرح کرده است.

او گفته «تمام تلاش خود را برای اصلاح نظام ناکارآمد فیلترینگ به کار می‌بندم تا هزاران کسب‌وکار فعال در فضای مجازی که میلیون‌ها ایرانی در آن مشغول به کار هستند را به چرخه‌ی اقتصاد باز گردانم.»

آقای پزشکیان می‌گوید به مسائل محیط‌ زیستی توجه ویژه‌ای دارد و وعده اجرای برنامه‌های جامع حفاظت از محیط زیست و توسعه پایدار را داده است.

او می‌گوید زنان باید بتوانند در تمام عرصه‌های اجتماعی، اقتصادی و سیاسی نقش فعال و برابر ایفا کنند. او درباره برخورد با کسانی که حجاب اجباری را رعایت نمی‌کنند، گفته است: «ما که نتوانستیم تا این سن آنها را هدایت کنیم و هزینه زیادی برای مراکز دینی و مذهبی کردیم، با این روش‌ها می‌توانیم درست‌شان کنیم؟»

جراح قلبی که سیاستمدار شد

مسعود پزشکیان ۷۰ ساله و متولد مهاباد است.

او پس از پایان تحصیلات مقدماتی در ارومیه، پیش از انقلاب وارد دانشگاه تبریز و در رشته پزشکی فارغ‌التحصیل شد. آقای پزشکیان پس از انقلاب در رشته جراحی عمومی و جراحی قلب تخصص گرفت و از سال ۱۳۷۳ تا ۱۳۷۹ رئیس دانشگاه علوم پزشکی تبریز بود.

در دولت اول محمد خاتمی، مسعود پزشکیان معاون وزیر بهداشت و درمان و آموزش پزشکی بود و در دولت دوم اصلاحات، جایگزین محمد فرهادی شد.

دو سال پس از رسیدن به پست وزارت، مجلس ششم مسعود پزشکیان را به دلیل انتصابات، مشکلات دارو، تعرفه‌های پزشکی و سفرهای خارجی استیضاح کرد.

در این جلسه استیضاح، بهزاد نبوی، نایب رئیس وقت مجلس ششم از کارنامه‌ آقای پزشکیان دفاع کرد و گفت مشکلات حوزه درمان و بهداشت ریشه‌دار است و ربطی به دو سال وزارت آقای پزشکیان ندارد.

در دوره وزارت او همچنین تعدادی از نمایندگان طرحی را برای واگذاری دانشگاه‌های علوم پزشکی به وزارت علوم ارائه دادند که به نتیجه‌ای نرسید.

نایب رئیسی مجلس و پیشنهاد «توزیع مواد مخدر از سوی دولت»

مسعود پزشکیان پس از دو سال دوری از مناصب دولتی در دوران ریاست جمهوری محمود احمدی نژاد، در سال ۱۳۸۶ برای نمایندگی از تبریز نامزد و راهی مجلس شد.

موفقیتی که در دوره‌های نهم، دهم، یازدهم و دوازدهم مجلس شورای اسلامی تکرار شد. او در دوره دهم مجلس به نمایندگی از فراکسیون امید که متشکل از اصلاح طلبان بود، با ۱۵۸ رای نایب اول رئیس مجلس شد، هر چند موضع گیری مشخصی به نمایندگی از اصلاح طلبان در مجادلات سیاسی کشور نداشت.

آقای پزشکیان درماه‌های ابتدایی مجلس هشتم از اعتبارنامه سلمان خدادادی، نماینده ملکان در مجلس دفاع کرد. اعتبارنامه آقای خدادادی به اتهام تجاوز و آزار جنسی در کمیسیون تحقیق رد شده بود.

در جریان جلسه غیرعلنی مجلس او شعر «واعظان کین جلوه در محراب و منبر می‌کنند، چون به خلوت می‌روند آن کار دیگر می‌کنند» را خواند که باعث دلخوری و بحث و جدل با روح‌الله حسینیان یکی از دو روحانی پیشنهاد دهنده رد اعتبار شد.

آقای پزشکیان در دوران نایب رئیسی‌اش در مجلس گفته بود: «تا زمانی که دولت عرضه کننده مواد نشود، در مقابل اعتیاد نمی‌توانیم بایستیم.»

به پیشنهاد او«اگر دولت بتواند عرضه مواد مخدر را بر عهده گیرد، اشخاص نیازمند به دارو را می‌توانیم به راحتی درمان کنیم.»

اما یک مقام عالی رتبه پلیس ایران با رد آن گفت «این مسئله شدنی نیست.»

در جلسه استیضاح علی ربیعی، وزیر کار و رفاه و تعاون، در تابستان ۹۷ در دفاع از او با اشاره به فضای اتهام زنی به مسئولان دولتی و اعضای خانواده‌های آنها گفته بود: «بنده وقتی وزیر بودم می‌گفتند که بچه‌های من در خارج هستند و دخترم بی‌ام‌و سوار می‌شود. حال که بچه‌های من روی خارج ندیده و آن زمان نه ماشین داشتند و نه از ماشین وزارتخانه استفاده می‌کردند.»

می‌توان گفت آقای پزشکیان و خانواده‌اش تاکنون کارنامه شفافی در مسائل اقتصادی داشته‌اند و از فساد و رانت فامیلی که دامن بسیاری از چهره‌های جمهوری اسلامی ایران را در برگرفته در امان مانده‌اند.

انتقاد از برخورد خشن با معترضان به نتایج انتخابات ۸۸

پس از انتخابات جنجالی ریاست جمهوری سال ۱۳۸۸ که با سرکوب خشن و خونین معترضان از سوی حکومت روبرو شد آقای پزشکیان که به صراحت لهجه معروف است در نطقی از نحوه برخورد با معترضان به شدت انتقاد کرد. انتقادی که با اعتراض نمایندگان محافظه کار مجلس روبرو شد.

نطق او درباره نحوه برخورد حکومت با معترضان به نتیجه انتخابات، برای دقایقی جلسه مجلس را ناآرام کرد.

آقای پزشکیان در نطق خود گفته‌های امام اول شیعیان خطاب به مالک اشتر را تکرار کرد که «مانند یک حیوان وحشی به جان مردم نیفت.»

او در ادامه سخنانش گفت: «وقتی می‌توانی مداخله تند نکنی، نزنی، نزن، نگو من امیرم، امر می‌کنم هر کسی صدایش در بیاید پدرش را در می‌آورم.»

غلامعلی حداد عادل، رئیس وقت مجلس به سخنان او انتقاد کرد و گفت که او «باید جانب انصاف را رعایت می‌کرد و در محکومیت معترضان به انتخابات هم سخن می‌گفت.»

از ثبت نام و انصراف تا رد و تایید صلاحیت

آقای پزشکیان در آخرین روز انتخابات ۱۳۹۲ خود را نامزد ریاست جمهوری کرد اما بعدا به علت ثبت نام اکبر هاشمی رفسنجانی انصراف داد.

او برای انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۰ هم نام نویسی کرد که شورای نگهبان صلاحیت او را تایید نکرد. اما در انتخابات زودهنگام ۱۴۰۳ که پس از مرگ ابراهیم رئیسی برگزار می‌شود صلاحیت او تایید شده است.

سال گذشته، صلاحیت این وزیر سابق برای انتخابات مجلس، ابتدا از سوی هیئت اجرایی وزارت کشور رد شد که بعدا از سوی شورای نگهبان تایید شد.

هیئت اجرایی انتخابات، صلاحیت آقای پزشکیان را بر اساس بند «عدم التزام به جمهوری اسلامی» رد کرده بود.

او در مصاحبه‌ای با انتقاد از نحوه برخورد هیئت اجرایی، تایید صلاحیت خود را به نوعی به رهبر ایران مرتبط دانست.

مسعود پزشکیان در آستانه انتخابات اخیر مجلس گفته بود: «من از جزئیات تصمیمات جبهه اصلاحات خبر ندارم، ولی بار‌ها این مسئله را گفته‌ام که وقتی بازیکنان اصلی یک تیم در میدان حضور دارند، ولی حتی بازیکنان ذخیره تیم دیگر در میدان نیستند، آیا اصلاً امکان رقابت بین این دو تیم وجود دارد؟ یک عده اصلاً در انتخابات این دوره شرکت نکردند، چون این پیش‌بینی را داشتند که هیچ شانسی برای تایید صلاحیت آن‌ها وجود ندارد.»

جبهه اصلاحات پیش از این برای انتخابات آتی ریاست جمهوری، عباس آخوندی، مسعود پزشکیان و اسحاق جهانگیری را نامزدهای مورد قبول اصلاح‌طلبان خوانده بود که با حذف آن دو، آقای پزشکیان به عنوان تنها گزینه اصلاح‌طلبان برای انتخابات مطرح شد.

هرچند مسعود پزشکیان در یک سخنرانی در جبهه اصلاحات، خود را یک اصولگرای اصلاح‌طلب خواند و گفت: «من اصولگرایم و این اصولی است که به خاطرش می‌خواهیم اصلاح کنیم.»

مسعود پزشکیان در یک نگاه