تغییرات اقلیمی؛ اروپا و مناطق قطبی بیشترین گرمایش را در سال ۲۰۲۲ داشتند

بر اساس یک گزارش تحلیلی جدید، مناطق قطبی و اروپا در سال ۲۰۲۲ بیشترین آسیب را از گرمایش جهانی دیدند.

داده‌های موسسه کوپرنیک، سرویس نظارت بر اقلیم اتحادیه اروپا، می‌گوید سال ۲۰۲۲ از لحاظ میانگین دما رتبه پنجم گرمترین سال را برای جهان داشته است.

اروپا با افزایش دمایی بیش از دو برابر میانگین جهانی در سه دهه گذشته گرمترین تابستان خود را تجربه کرد، این افزایش سریعتر از هر قاره دیگری بوده است.

هشت سال گذشته هم در حال حاضر گرمترین هشت سال ثبت شده است.

دانشمندان موسسه کوپرنیک می‌گویند که سال گذشته شاهد ادامه الگوی افزایش گرمای جهانی بودیم، روندی که اکنون به یک امر عادی تبدیل شده است.

در حالی که پدیده آب‌وهوایی لانینیا برای سومین سال متوالی به خنک شدن اقیانوس‌ها کمک کرده است، دمای جهانی همچنان در سال ۲۰۲۲ تقریبا ۰/۳ درجه سانتیگراد بیشتر از دوره مرجع ۱۹۹۱-۲۰۲۰ بود.

پژوهشگران می‌گویند این یعنی که سال گذشته نزدیک به ۱/۲ درجه سانتیگراد بالاتر از دوره ۱۸۵۰-۱۹۰۰ بود، دوره‌ای که به عنوان نقطه شروع صنعتی شدن جهانی در نظر گرفته شده است.

اروپا و مناطق قطبی در بالاترین رتبه این گرمای شدید قرار داشتند.

رکوردهای دما در بسیاری از کشورهای اروپای غربی از جمله بریتانیا شکسته شد، به طوری که موج گرمای تابستان و خشکسالی‌های شدید بسیاری از مناطق را دربرگرفت.

حتی ماه اکتبر که معمولا در اروپا خنکتر است، حدود ۲ درجه سانتیگراد بالاتر از میانگین سال گذشته بود.

اگرچه غرب قاره اروپا بسیار گرم بود، هوای در کشورهای شمالی و شرقی این قاره سردتر بود، به همین دلیل میانگین دما در کل سال از لحاظ رتبه دوم شد.

سامانتا برگس، قائم‌مقام موسسه کوپرنیک گفت: «آنچه ما هم‌اکنون از سر می‌گذرانیم در واقع تغییر اقلیم است.»

خانم برگس گفت: «موج گرمایی که در تابستان در اروپا دیدیم، بلکه همچنین در بهار و پاییز... بسیاری از مردم موج گرمایی را که در طول سال نو هم داشتیم فراموش نخواهند کرد. بنابراین ما نه تنها در تابستان، بلکه همچنین در بقیه فصول شاهد موج گرما هستیم.»

در طول ۳۰ سال گذشته، دما در کشورهای اروپایی بیش از دو برابر میانگین جهانی افزایش یافته است.

طبق گزارش موسسه کوپرنیک، اروپا بالاترین نرخ افزایش دما را در بین قاره‌های جهان داشته است.

پژوهشگران می‌گویند، چندین عامل در این پدیده در اروپا دخیل هستند. مناطق خشکی سریعتر از دریاها گرم می‌شوند، بنابراین این امر منجر به گرمتر شدن قاره اروپا می‌شود.

عامل دیگر نزدیکی این قاره به قطب شمال است که گرمایش آن تقریبا چهار برابر میانگین گرمایش جهانی است.

سرعت گرمایش مناطق قطبی، بخشی به این دلیل است که یخ نور خورشید را بیشتر بازتاب می‌دهد و کمتر جذب می‌کند. هنگامی که یخ ذوب می‌شود، نواحی تیره‌تری از خشکی یا دریا نمایان می‌شود، و این منجر به افزایش جذب نور خورشید و در نتیجه گرم شدن آن می‌شود.

علاوه بر اروپا، دوره‌های گرمایی چشمگیری هم در خاورمیانه و آسیای مرکزی و چین داشته‌ایم، همچنین شاهد بروز امواج گرمایی در پاکستان و بخش‌هایی از هند بوده‌ایم.

دو منطقه قطبی بار دیگر در سال ۲۰۲۲ شاهد گرمای بی‌سابقه با افزایش دمای بیش از ۲ درجه سانتیگراد در برخی مناطق بود، که بالاتر از میانگین سال‌های ۱۹۹۱-۲۰۲۰ بود.

در شمال‌غربی سیبری، دمای هوا به ۳ درجه سانتیگراد بالاتر از میانگین رسید.

در وستوک در قطب جنوب، یخچال طبیعی مرکوری به منفی ۱۷/۷ درجه سانتیگراد رسید که گرمترین در تاریخ ۶۵ ساله ایستگاه هواشناسی است.

مرکز گرینلند نیز دمایی را در ماه سپتامبر ثبت کرد که ۸ درجه سانتیگراد بالاتر از میانگین بود.

با نگاهی به نقشه جهانی، هشت سال گذشته دما در همه نقاط بیش از ۱ درجه سانتیگراد بالاتر از میانگین بلندمدت بوده است.

این رقم در حال نزدیک شدن به عبور از آستانه ۱/۵ درجه سانتیگراد است، مرزی کلیدی که در توافقنامه اقلیمی پاریس تعیین شده است.

سامانتا برگس می‌گوید: «اگر یک تجزیه و تحلیل خطی نسبتا ساده از داده‌های گذشته انجام دهیم، و اگر به سطح فعلی انتشار گازهای گلخانه‌ای و سطح فعلی گرم شدن نگاه کنیم، در اوایل سال ۲۰۳۰ به آستانه ۱/۵ درجه سانتی‌گراد خواهیم رسید.»

خانم برگس می‌گوید: «بنابراین ما زمان خیلی کم و محدودی داریم، همچنین میزان مجاز انتشار گازهای گلخانه‌ای هم بسیار کم و محدود است.»

سال گذشته همچنین شاهد تاثیر چند رویدادهای شدید مرتبط با تغییر اقلیم بودیم؛ سیل در پاکستان احتمالا مخرب‌ترین آن و با تلفات جانی زیادی بود.

در سراسر جهان، سطح گازهای گرم‌کننده نیز بالا رفته، از جمله متان که بیش از میانگین سال‌های اخیر افزایش داشته است.

یکی دیگر از دلایل نگرانی، تولید کربن ناشی از آتش‌سوزی‌های جنگلی است؛ فرانسه، آلمان، اسپانیا و اسلوونی همگی بالاترین میزان انتشار کربن ناشی از آتش‌سوزی‌های تابستانی خود را در ۲۰ سال گذشته تجربه کرده‌اند.

اطلاعات و بینش بیشتر در مورد وضعیت اقلیمی در سال ۲۰۲۲ در اواخر این هفته ارائه خواهد شد، پس از آن که شمار دیگری از موسسات هواشناسی داده‌های خود را گزارش بدهند.