رویکرد جدید سیاست خارجی ترکیه زیر سئوال می‌رود

    • نویسنده, بخش مانیتورینگ
    • شغل, بی‌بی‌سی

شماری از مفسران ترکیه به واکنش ملایم دولت این کشور به مسائل منطقه‌ای و جهانی اخیر، در بحبوحه تلاش آشکار برای کاهش تنش‌های قبلی با رقبا و شرکای این کشور، اشاره کرده‌اند.

ترکیه در ماه‌های اخیر مواضع ملایم‌تری در روابط خارجی اخذ کرده که انگیزه آن تا حدی تلاش برای کاهش مشکلات اقتصادی بوده است.

با این حال، برخی از ناظران پایداری این تغییر را با افزایش مسائل بین‌المللی برای آنکارا زیر سوال برده‌اند.

یکی از مفسران گفت هاکان فیدان وزیر امور خارجه اخیرا از انتقاد از آمریکا و روسیه برای جلوگیری از به وجود آمدن «مشکلات» اجتناب کرده است.

کارشناس دیگری گفت که تحولات قبرس شمالی و رزمایش‌های اخیر ایالات متحده با گروه‌های کرد سوریه آزمونی برای این سیاست خارجی جدید ترکیه است.

مورات یتکین، روزنامه‌نگار باسابقه، در وب‌سایت خبری مستقل یتکین ریپورت، به عدم واکنش قابل توجه ترکیه به تعدادی از تحولات کلیدی اخیر اشاره کرد.

او بر عدم انتشار بیانیه قابل توجه از جانب ترکیه در مورد حمله روسیه به یک کشتی متعلق به ترکیه در دریای سیاه، توافقنامه مهاجرت با انگلستان و گزارش‌های تأیید نشده مبنی بر در دست گرفتن بندر خمس در لیبی توسط ترکیه تاکید کرد.

یتکین گفت، آنکارا در زمان مولود چاووش‌اوغلو، وزیر امور خارجه قبلی، «در مورد همه چیز در سراسر جهان، صرف نظر از اینکه به ما مربوط می‌شد یا نه، اظهار نظر می‌کرد». او افزود، با این حال، هاکان فیدان، وزیر امور خارجه جدید، «در مورد موضوعاتی که بسیار به ما مرتبط است» اظهارات نسبتاً کمتری بیان کرده است.

یتکین استدلال کرد که فشار برای کاهش آشفتگی سیاست خارجی ناشی از مشکلات اقتصادی ترکیه است، زیرا مهمت شیمشک، وزیر دارایی «در جستجوی پول» است تا ترکیه را از بوته مشکلات عبور دهد.

ایلهان اوزگل، مفسر وب‌سایت خبری مستقل کیسا دالگا نیز خاطرنشان کرده که فیدان اخیراً از انتقاد از ایالات متحده و روسیه در کنفرانس‌های خبری اجتناب کرده است، زیرا این کار «ممکن است مشکلاتی ایجاد کند».

نامیک تان، نماینده اپوزیسیون اصلی حزب جمهوری خلق و سفیر سابق، نیز به وب‌سایت خبری مستقل T24 گفت که ترکیه از انتقاد از روسیه در پی حمله به کشتی ترکیه «بسیار می‌ترسد».

تان خاطرنشان کرد که آنکارا به حمله روسیه در ۱۳ اوت به یک کشتی ترکیه با پرچم پالائو واکنشی کم‌صدا نشان داد و رسانه‌های طرفدار دولت نیز خط مشی محتاطانه‌ای را در پیش گرفتند.

افزایش فشارها و به خطر افتادن رویکرد جدید در سیاست خارجی

با این حال، مفسران گفته‌اند که فشارها در برخی از نقاط بحرانی سیاست خارجی در حال افزایش است و میانه‌روی اخیر ترکیه را به خطر می‌اندازد.

در مقاله دیگری، یتکین در ۲۱ اوت نوشت تنش اخیر در جمهوری خودخوانده ترک قبرس شمالی، به دنبال آنچه آنکارا آن را به عنوان «مداخله فیزیکی» سازمان ملل متحد علیه پروژه جاده جمهوری ترک قبرس شمالی محکوم کرد، «یک شکست بالقوه است».

یتکین همچنین به مانورهای نظامی اخیر ایالات متحده با نیروهای کرد سوری اشاره کرد، که عمدتاً از یگان‌های مدافع خلق (ی‌پ‌گ) هستند، که ترکیه آن‌ها را یک گروه تروریستی مرتبط با حزب غیرقانونی کارگران کردستان (پ ک ک) می‌داند.

او گفت ایالات متحده به این گروه‌ها نشان می‌دهد که در کنار آنها ایستاده است، در حالی که آنکارا به دنبال تهیه جت‌های جنگنده اف-۱۶ و کیت‌های مدرن‌سازی از واشنگتن است.

یتکین همچنین گفت با وجود درخواست‌های مداوم آنکارا از استکهلم برای برداشتن گام‌های بیشتر و جلوگیری از حوادث قرآن‌سوزی، احتمالاً فشار ایالات متحده بر ترکیه برای تصویب نهایی درخواست سوئد برای عضویت در ناتو، در هفته‌های آینده افزایش خواهد یافت.

به طور مشابه، زینب گورجانلی، ستون‌نویس نشریه اقتصادی اکونومیم استدلال کرد که تحولات اخیر بر گام‌های «عادی‌سازی روابط» منطقه‌ای ترکیه سایه انداخته است.

گورجانلی گفت در زمانی که آنکارا به دنبال بهبود روابط با قاهره بود، اجاره بندر خمس توسط ترکیه عامل تنش با مصر شد.

او افزود که عدم حمایت سازمان ملل، اتحادیه اروپا یا سازمان‌های کمک‌رسان بین‌المللی از پروژه‌های مسکنی که دولت ترکیه در شمال سوریه راه‌اندازی کرده است، «آنکارا را در روابط با ایالات متحده به دردسر می‌اندازد».