شما در حال مشاهده نسخه متنی وبسایت بیبیسی هستید که از داده کمتری استفاده میکند. نسخه اصلی وبسایت را که شامل تمام تصاویر و ویدیوهاست، مشاهده کنید.
بازگشت به وبسایت یا نسخه اصلی
اطلاعات بیشتر درباره نسخه لایت که برای مصرف کمتر حجم دادههاست
خامنهای: توصیه مذاکره مستقیم با آمریکا ظاهربینانه است، مسائل ما حل نشدنی است
آیتالله علی خامنهای، رهبر ایران، میگوید توصیه مذاکره مستقیم با آمریکا از سوی افراد «ظاهربین» مطرح میشود و «و در سایه هدف واقعی آمریکا از دشمنی با ایران، این مسائل حل نشدنی است.» آقای خامنهای در سخنانش از مسعود پزشکیان و دولت او حمایت کرده است.
او که در مراسم سوگواری امام هشتم شیعیان صحبت میکرد، گفت که آمریکا به دنبال «گوش بهفرمان کردن ملت ایران» بوده است و دلیل تنشها و از جمله حمایت آمریکا از اسرائیل در جنگ ۱۲ روزه همین بوده است.
پایگاه اطلاعرسانی رهبر ایران میگوید سخنرانی او در حضور «اقشار مختلف مردم»، یکشنبه دوم شهریور ۱۴۰۴ در «حسینیه امام خمینی بیت رهبری» انجام شده است. آیتالله خامنهای از زمان جنگ کمتر حضور عمومی داشته است.
رهبر جمهوری اسلامی «متحد» بودن مردم ایران در دوره جنگ ۱۲ روزه را ستایش کرده و گفته است: «دشمن هم دریافته است که راه عقب راندن جمهوری اسلامی، بکارگیری ابزار و وسایل خشن نیست بلکه باید در داخل کشور اختلاف و نفاق ایجاد کند.»
این اظهارات آیتالله خامنهای در حالی بیان میشود که ضربالاجل بریتانیا، فرانسه و آلمان به ایران برای یک توافق جدید هستهای رو به پایان است.
این سه کشور اروپایی تا پایان ماه اوت (حدود یک هفته دیگر) به ایران مهلت دادند تا وارد یک توافق هستهای جدید، برای نظارت بر برنامه اتمی این کشور شود و تهدید کردند که در غیر این صورت، با فعال کردن «مکانیسم ماشه» که در توافق هستهای برجام پیشبینی شده است، زمینه بازگشت قطعنامههای شورای امنیت و تحریمهای سازمان ملل متحد را فراهم خواهند کرد.
بر اساس قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت، در صورتی که یکی از طرفهای توافق هستهای برجام که در سال ۱۳۹۴ / ۲۰۱۵میلادی بهدست آمد از عملکرد ایران در این توافق ناراضی باشد، قادر است زمینه بازگشت خودکار تحریمهای شورای امنیت را فراهم کند، روندی که به «مکانیسم ماشه» موسوم است.
آیتالله خامنهای در بخش دیگری از سخنرانی امروز خود به ایرانیانی که در جریان جنگ اخیر از موضع دولتهای آمریکا و اسرائیل حمایت کردهاند تاخته و گفته است: «روز بیست و سوم خرداد به ایران حمله شد، یک روز بعد، یعنی روز بیست و چهارم خرداد، یک عده از عوامل آمریکا در یک پایتخت اروپایی نشستند و شروع کردند بحث کردن بر روی جایگزین جمهوری اسلامی.»
او گفت: «اینقدر متوهم و از تحقق اهداف سخیفشان خاطرجمع بودند که یک روز پس از شروع حمله برای تعیین حکومت بعدی جلسه گذاشتند و پادشاه هم تعیین کردند.»
آیتالله خامنهای همچنین با انتقاد تند از اسرائیل در جنگ غزه گفت باید «راههای کمکرسانی» به اسرائیل «از همه طرف» بسته شود.
او گفت جمهوری اسلامی در این زمینه «آمادگی کامل» دارد تا «هر کاری که ممکن باشد» انجام دهد.
او بار دیگر اسرائیل را «سرطان» خواند و ابراز امیدواری کرد که «ریشه آن کنده شود.»
دفاع خامنهای از دولت پزشکیان
علی خامنهای در صحبتهای امروزش با قاطعیت خواهان حمایت از مسعود پزشکیان شد و گفت: «رئیسجمهور را حمایت کنند. رئیسجمهور پرکار و پرتلاش و پیگیر است.»
او خواستار «اتحاد بین دولت و ملت» شد و گفت توصیه قطعیاش این است که «اتحاد بین ملت و دولت، بین آحاد مسئولین گوناگون نظام، بین نیروهای مسلح و مردم، بین آحاد مردم، این چیزی است که بایستی حفظ بشود با همه وجود.»
او درباره آقای پزشکیان و دیگر کارگزاران حکومت گفت: «عناصری اینجور که پرکار باشند، پرتلاش باشند، پیگیر باشند، اینها را باید قدرشناسی کرد.»
رهبر حکومت در شرایطی از آقای پزشکیان پشتیبانی کرده که انتقاد برخی از اصولگرایان از رئیسجمهور اصلاحطلب بالا گرفته است.
مسعود پزشکیان اخیرا در نهاد ریاستجمهوری و در جمع مدیران رسانههاخطاب به مخالفان مذاکرات گفت: «گفتگو به معنای تسلیم نیست. گفتگو نکنیم میخواهید بجنگید؟ خب آمد زد، دوباره درست کنیم باز هم میآید میزند. نباید احساسی برخورد کرد. دولت بدون رضایت و هماهنگی با رهبری هیچکاری نمیکند حتی اگر مخالف نظر خودم باشد.»
پس از این اظهارات آقای پزشکیان دور جدیدی از انتقادها علیه سخنان و عملکرد او به راهافتاد. منتقدان آقای پزشکیان در مجلس خواهان تصویب «عدم کفایت سیاسی» او شدند و او را با ابوالحسن بنیصدر مقایسه کردند، نخستین رئیسجمهور ایران که مجلس به عدم کفایت سیاسی او رأی داده و آیتالله خمینی برکنارش کرده بود.
آیتالله خامنهای همچنین در بخش دیگری از صحبتهایش خطاب به «اهل فکر و اهل قلم» و «کسانی که توئیت میزنند» گفت «ارائه یک فکر نو» نباید «مبانی جمهوری اسلامی را تخریب» کند.
او گفت «[اگر] این مبانی را میخواهند تکمیل کنند، اضافه کنند، اصلاح کنند، اشکالی ندارد، لکن تخریب نباید کرد؛ تخریب، خواست دشمن است. و این همکاری قوای سهگانه، همکاری مجلس و دولت و قوّهی قضائیّه و نیروهای مسلّح و دیگران، باید ادامه پیدا کند.»
در هفتههای پس از جنگ اسرائیل و ایران، بسیاری از فعالان و گروههای سیاسی و اجتماعی پیشنهادهایی برای تغییر رویکرد و بعضا ساختار حکومت ایران ارائه داده بودند. در این میان، بعضی خواهان رفراندوم شدهاند، از جمله میرحسین موسوی که در حبس خانگی است و در بیانیهای خواهان برگزاری همهپرسی درباره تغییر قانون اساسی و تشکیل مجلس موسسان شد.
انتقاد زندانیان سیاسی از خامنهای؛ از «خشت کج غنیسازی» تا «میراث شوم خمینی»
امید منتظری، بیبیسی
با پایان جنگ ۱۲ روزه، بسیاری این امید را در سر میپروراندند که با ستایشهای رسمی از عدم همراهی مردم و حتی بخشی از منتقدان حکومت با اسرائیل، مقامهای جمهوری اسلامی به تغییراتی از جمله ایجاد فضای باز سیاسی تن میدهند.
حالا هر چه از آن روزها میگذرد، حکومت نشانههای کمتری از تغییر رفتار بروز میدهد و آتشبس هم هر چه بیشتر شکننده به نظر میرسد.
آینده نامطمئن و فضای سیاسی ملتهب، لحن منتقدان را تندتر کرده است. شرایطی که مسئولان حکومتی به عنوانی همدلی و اتحاد در داخل به آن میبالیدند جای خود را به فضای اجتماعی قطبیشدهتر میدهد.
در سیاست خارجی ایران، وضعیت نه جنگ و نه صلح حاکم است. در سیاست داخلی هم نه تغییری در راه است و ثباتی در کار. این تعلیق، کاسه صبر بسیاری را سرریز کرده است.
هرچند به باور برخی، این تعلیق، همواره بخشی از دکترین هستهای جمهوری اسلامی بوده است: ایستادن در مرز باریک میان تکنولوژی صلحآمیز و تکنولوژی نظامی هستهای، قرار گرفتن در یک وضعیت آستانهای که خود میتوانست بازدارندگی به دنبال داشته باشد. اما به نظر این وضعیت، برای بسیاری غیرقابل تحمل شده است.
ابوالفضل قدیانی، زندانی سیاسی، نوشته است: «آنچه اهمیت دارد، عبور از خمینی و میراث شومش، خامنهای در ساختن آینده ایران است.» آقای قدیانی در سالهای اخیر به صراحت از حکومت انتقاد میکرد، اما چنین لحن تندی نداشت.
او در این نامه نوشته است: «میراث سیاسی خمینی باید به بایگانی تاریخ سپرده شده و نقد منصفانه و عالمانه و در عین حال رادیکال آن، پشتوانه بهبود اوضاع کشور و بازدارندگی در برابر استبداد و تکرار خطاهای گذشته شود.»
آقای قدیانی گفته است «که انحراف ولایت فقیه را به دوره مستبد امروز ایران، "علی خامنهای" نسبت میدهند. این درست است که در دوره خامنهای مصیبتها و بحرانهای بزرگی بر کشور تحمیل شده است، اما ریشه همه این مصائب را باید در استبدادی جستوجو کرد که خمینی نظریهپردازی و اجرا کرد.»
در متنی دیگر سعید مدنی، جامعهشناس و زندانی سیاسی غنیسازی اورانیوم در ایران را به یک «خشت کج» تشبیه کرده که نهتنها فاقد توجیه اقتصادی و فنی، بلکه مغایر منافع ملی و توسعه پایدار ایران است. غنیسازی اورانیوم سیاستی بوده که آقای خامنهای آن را عملا به یک خط قرمز برای جمهوری اسلامی تبدیل کرده است.
آقای مدنی اگرچه تاکید کرده که استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای، بهویژه برای تولید برق، تنها گزینهای است که میتواند با اهداف توسعه متوازن و پایدار کشور همسو باشد اما در عین حال نوشته است «غنیسازی اورانیوم در شرایط فعلی، هیچگونه بازدارندگی واقعی در برابر تهاجم دشمنان ایجاد نمیکند.»
او علت نگارش این متن را فرونشستن «گرد و غبار تهاجم ۱۲ روزه اسرائیل و آمریکا به ایران» و «برگشت به امور روزمره و گرفتاریهای اقتصاد» خوانده است.
آقای مدنی با هشدار درباره سرنوشت پرونده هستهای گفته که بدون چرخش جدی درباره غنیسازی، نه تنها سایه جنگ دوباره بر سر ایرانیان میافتد، که خسارات اقتصادی و اجتماعی بیشتر و درازمدت تری هم در راه خواهد بود.
سعید مدنی و ابوالفضل قدیانی از جمله ۱۷ فعال سیاسی و مدنی ایرانی هستند که در بیانیهای خواستار یافتن راهی برای «نجات ایران» شده و هشدار دادهاند که ایران در «تقاطع بحرانیترین لحظات تاریخ معاصر» خود ایستاده است.
در چنین تقاطعی، که لحن منتقدان داخلی تند شده و مهلت طرفهای اروپایی برجام حدود یک هفته دیگر به پایان میرسد، رهبر حکومت ایران میگوید مشکل ایران با آمریکا لاینحل است و به منتقدان داخلی هم یادآوردی میکند حتی اگر تغییری ممکن باشد، این تغییرات بنیادین نخواهد بود.
