محمد عابدینی نجف‌آبادی که در ایتالیا بازداشت بود پس از آزادی وارد تهران شد

ایران می‌گوید محمد عابدینی نجف‌آبادی که در ایتالیا به اتهام نقض تحریم‌های آمریکا بازداشت شده بود، «با پیگیری‌های مشترک وزارت امور خارجه و وزارت اطلاعات» آزاد و وارد تهران شده است.

پیش از این اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران هم از آزادی محمد عابدینی نجف‌آبادی و بازگشت او به کشور خبر داد. آقای عابدینی در میلان و به درخواست آمریکا بازداشت شده بود.

ساعاتی پیش از اعلام این خبر، دفتر وزیر دادگستری ایتالیا گفته بود که کارلو نوردیو به دنبال آن است تا حکم بازداشت و استرداد یک ایرانی به آمریکا لغو شود. آمریکا محمد عابدینی نجف‌آبادی را متهم کرده فناوری‌هایی با کاربرد نظامی را به ایران انتقال داده است.

این اقدام چند روز پس از آن انجام می‌شود که چچیلیا سالا، روزنامه‌نگار ایتالیایی، پس از مذاکرات دیپلماتیک «فشرده» از زندان اوین آزاد شد. بازداشت محمد عابدینی نجف‌آبادی در میلان سه روز پیش از بازداشت چچیلیا سالا در تهران بود.

بر اساس اعلام وزارت دادگستری ایتالیا، کارلو نوردیو با ارسال درخواستی به دادگاه تجدیدنظر میلان خواستار لغو حکم بازداشت محمد عابدینی نجف‌آبادی شده و گفته بود اتهاماتی که به او وارد شده است طبق قوانین ایتالیا جرم نیست یا سند و مدرکی برای آنها وجود ندارد.

استرداد آقای عابدینی عصر یکشنبه در رسانه‌های آمریکایی بازتاب داشت. واشنگتن پست در واکنش به آزادی آقای عابدینی با یکی از اعضای خانواده سربازان کشته شده در حمله پهپادی ژانویه سال گذشته در اردن گفتگو کرده است.

فرانسین مفیت که دختر ۲۳ ساله او، بریونا، یکی از سربازان کشته شده در جریان این حمله پهپادی بود گفته از شدت تعجب «واژه‌ای برای ابراز شگفتی خود پیدا» نمی‌کند: «واقعا نمی‌دانم چه باید بگویم».

واشنگتن پست می‌گوید برای گرفتن واکنش از وزارت خارجه آمریکا اقدام کرده اما پاسخی دریافت نکرده است.

همزمان مرکز رسانه‌ای قوه قضائیه ایران هم عصر یکشنبه اعلام کرده بود آقای عابدینی نجف‌آبادی «تا ساعاتی دیگر» به این کشور باز می‌گردد.

در پی انتشار این خبر در ایران، یک سخنگوی وزارت دادگستری ایتالیا به خبرگزاری رویترز گفت تا جایی که اطلاع دارد «آقای عابدینی هنوز از زندان خارج نشده است».

وزارت دادگستری ایتالیا امروز یکشنبه گفته بود که طبق قرارداد استرداد بین ایتالیا و آمریکا، استرداد متهمان تنها در مواردی می‌تواند انجام شود که اتهام طبق قوانین هر دو کشور جرم محسوب شود.

وزارت دادگستری ایتالیا در بیانیه خود توضیح داد که نقض تحریم‌های آمریکا طبق قوانین ایتالیا جرم نیست و برای دیگر اتهامات وارد شده به آقای عابدینی نجف‌آبادی، از قبیل «حمایت و کمک عملی به سازمان‌های تروریستی»، مدرکی ارائه نشده است.

وزارت دادگستری ایتالیا همچنین گفته بود تنها موضوع محرز در مورد آقای عابدینی فعالیت‌های تجاری او در زمینه ابزار اندازه‌گیری دقیق و پیشرفته با کشور محل تولدش بوده است که دارای کاربردهای دوگانه نظامی و غیرنظامی است.

آقای عابدینی نجف‌آبادی، ۳۸ ساله، ۲۶ آذر (۱۶ دسامبر ۲۰۲۴) به درخواست واشنگتن در ایتالیا بازداشت شد. آمریکا او را متهم می‌کند که در انتقال فناوری‌های حساس و پیچیده ناوبری پهپاد به ایران که مشمول تحریم‌های آمریکا است، دست داشته است.

وزارت دادگستری آمریکا می‌گوید از قطعات پهپادی که به این ترتیب به ایران ارسال شده بود، در حمله‌ای که ژانویه سال گذشته به یک پایگاه آمریکایی واقع در نزدیکی مرز سوریه در اردن انجام شد، استفاده شده است. در آن حمله، سه عضو ارتش آمریکا کشته شدند.

محمد عابدینی نجف‌آبادی از زمان بازداشت در زندانی در شهر میلان نگهداری می‌شد. ایران اتهام‌های او را تکذیب می‌کرد و بازداشت او را «غیرقانونی» می‌خواند و هشدار داده بود که این می‌تواند به روابط دو کشور آسیب بزند.

درخواست وزیر دادگستری ایتالیا چهار روز پس از آن مطرح شده است که چچیلیا سالا، روزنامه‌نگار ایتالیایی که به مدت سه هفته در زندان انفرادی در تهران نگهداری می‌شد، پس از آزادی به کشورش بازگشت.

دفتر جورجا ملونی، نخست‌وزیر ایتالیا، در آن زمان اعلام کرد که آزادی خانم سالا نتیجه «فعالیت‌های گسترده کانال‌های دیپلماتیک و اطلاعاتی» ایتالیا بوده است.

ایران تا این لحظه در خصوص آزادی این روزنامه‌نگار توضیحی ارائه نکرده است اما پیشتر گفته بود او به‌دلیل «نقض قوانین» بازداشت شده است و آن را با بازداشت محمد عابدینی نجف‌آبادی بی‌ارتباط دانسته بود.

خانم سالا ۲۹ آذر (۱۹ دسامبر ۲۰۲۴) در تهران بازداشت شد. این خبرنگار ۲۹ ساله ایتالیایی خبرهای ایران را پوشش می‌داد و پیشتر هم به ایران سفر کرده بود.

او برای روزنامه ایتالیایی «ایل فولیو» کار می‌کرد و همچنین یک پادکست پرطرفدار در موسسه «کورا مدیا» دارد.