فوتبال ایران و آمریکا؛ «باید تیم ملی را پس گرفت یا تمرکز باید روی اعتراضات باشد؟»

تماشاگر زن فوتبال ایران

منبع تصویر، Getty Images

    • نویسنده, پویا قربانی
    • شغل, بی‌بی‌سی

پس از برد تیم ملی فوتبال ایران مقابل ولز در دومین بازی مرحله گروهی جام جهانی ۲۰۲۲ قطر و در آستانه بازی سرنوشت‌ساز مقابل آمریکا، شواهدی از یک تغییر انگاره‌های ذهنی و به دنبال آن تغییر در فضای نگرشی و واکنشی در میان معترضان به چشم می‌خورد.

حالا به نظر می‌رسد که گروهی از هواداران فوتبال ایران می‌گویند: «باید تیم ملی را پس گرفت و از فرصت‌های آن در خیابان بهره جست» و گروهی دیگر که کماکان می‌گویند «فوتبال فاقد اهمیت است و تمرکز اصلی باید بر اعتراضات باشد.»

به نظر می‌رسد پس از انتشار تصاویر شادی ماموران امنیتی، ضدشورش و حامیان حکومت، اقدامات نمادین ملی‌پوشان در حمایت از اعتراضات، درز فایل صوتی جلسه «قاسم قریشی، جانشین فرماندهی سازمان بسیج» مبنی بر برنامه‌ریزی برای کنترل فضا در قطر و ایران و همچنین گزارش سی‌ان‌ان به نقل از یک منبع آگاه مبنی بر تهدید خانواده‌های ملی‌پوشان برای جلوگیری از هرگونه اقدام اعتراضی آنها؛ گروهی از معترضان یا کسانی که تا کنون درباره تیم ملی سکوت کرده بودند با کنار هم قرار دادن این موضوعات به این نتیجه رسیده‌اند که رویگردانی پیشین آنها از تیم ملی «اشتباه» بوده و حالا در شبکه‌های اجتماعی می‌گویند که «باید از فرصت بازی‌های ایران در جام جهانی برای حضور چشمگیر در خیابان بهره برد.»

این مواضع پیشتر در میان معترضان کمتر در فضای توییتر و اینستاگرام به چشم می‌خورد اما بررسی پرتعدادترین جستجوهای گوگل نشان می‌دهد که بسیاری به دنبال ساعت بازی‌های ایران در جام‌جهانی و مسائل مربوط به جام جهانی و تیم ملی ایران را جستجو کرده‌اند؛ مثلا «جیمی جامپ»، «بازی‌های امروز» و «فوتبال ایران و آمریکا» و «تعطیلی فردا» امروز در میان بیشترین عبارات جستجو شده کاربران است.

تصاویر خوشحالی نیروهای امنیتی ایران روی ماشین‌های آب‌پاش پس از برد ایران مقابل ولز با واکنش‌های گسترده روبرو شد

منبع تصویر، Getty Images

توضیح تصویر، تصاویر خوشحالی نیروهای امنیتی ایران روی ماشین‌های آب‌پاش پس از برد ایران مقابل ولز با واکنش‌های گسترده روبرو شد

دسته‌ای که شاید لزوما ترجیحی برای اعلام موضع در توییتر و اینستاگرام نداشته باشند و یا در بحبوحه اعتراضات چندان طرفدار سفت و سخت تیم ملی نیستند اما از برد آن استقبال می‌کنند.

با این حال گروهی از معترضان بر این موضع ثابت‌قدم مانده‌اند که در اوضاع کنونی «فوتبال موضوعیت ندارد.» آنها می‌گویند حکومت از فوتبال برای به حاشیه بردن اعتراضات استفاده می‌کند.

بعضی با اشاره به مواضع بازیکنان تیم ملی در اینستاگرام و حضور در مراسم بدرقه ابراهیم رئیسی، رئیس‌‌جمهوری ایران‌ می‌گویند که اصولا انتظار حمایت و همراهی از تیم ملی اشتباه است. آنها تیم ملی را «تیم ملا» می‌خوانند و می‌گویند در حالی که چند صد نفر در اعتراضات کشته شده‌اند، فوتبال و مسائل مرتبط با آن «فاقد اهمیت» است.

در مقابل آنها گروهی بر حمایت از تیم ملی فارغ از سوگیری‌های سیاسی تاکید دارند و گروهی از حامیان حکومت هم حالا صدای حمایت خود را از این تیم بلند کرده‌اند.

گروه جدید با اشاره به حلقه نمادین بازیکنان تیم ملی ایران با مچ‌بندهای سیاه، سخنان احسان حاج‌صفی پیش از بازی با انگلیس که با عبارت «به نام خدای رنگین کمان» شروع شد، نخواندن دسته جمعی سرود جمهوری اسلامی؛ می‌گویند که به رغم آنکه شاید انتظار گروهی از مردم از بازیکنان تیم ملی برآورده نشده، نباید گذاشت جمهوری اسلامی آن را تصاحب کند و «باید تیم ملی را پس گرفت.»

آنها با اشاره به آنچه «طرح‌های نهادهای امنیتی برای کمرنگ کردن تجمعات در دوره جام جهانی» می‌دانند، فراخوان‌هایی را برای تجمع خیابانی منتشر می‌کنند و به جذب حداکثری و فرصت قطر برای انتشار پیام مقاومت، همبستگی و اعتراض اشاره می‌کنند.

شبکه سی‌ان‌ان به نقل از یک منبع مطلع گزارش داده است که حکومت ایران پس از بازی با انگلیس بازیکنان تیم ملی را با تهدید خانواده‌هایشان تحت فشار قرار داده تا رفتاری اعتراضی از آنها سر نزند. در فایل صوتی افشاشده از جلسه «قاسم قریشی، جانشین فرماندهی سازمان بسیج» با بعضی مدیران رسانه‌های حکومتی، او توضیح می‌دهد حکومت برای کنترل فضای درون و بیرون ورزشگاه برنامه‌ریزی کرده و در حال اعزام افراد وابسته به جمهوری اسلامی است.