آمریکا می‌گوید روسیه برای استفاده از پهپادهای ساخت ایران «با مشکل مواجه شده» است

روزنامه واشنگتن پست به نقل از مقامات دولت جو بایدن، رئیس جمهوری آمریکا، در مطلبی نوشته است که روسیه برای استفاده از پهپادهای ساخت ایران که این ماه از تهران برای استفاده در جنگ با اوکراین «تحویل گرفته»، با «مشکلات فنی» مواجه شده است. این مقامات که به شرط ناشناس ماندن در مورد ارزیابی اطلاعاتی ایالات متحده آمریکا صحبت کردند، جزئیاتی درباره "نقص‌های متعدد" تکنیکی در استفاده از این پهبادها ارائه نکردند.

در همین حال آنها افزود‌ه‌اند که ایالات متحده ارزیابی می‌کند که تحویل هواپیماهای بدون سرنشین ایرانی «مهاجر-۶ و شاهد» طی چند روز و در ماه جاری میلادی احتمالاً بخشی از برنامه روسیه برای دستیابی به صدها پهپاد ایرانی است. به گفته مقامات آمریکایی، اپراتورهای روسی همچنان در ایران در مورد نحوه استفاده از این سیستم‌ها که می‌توانند حملات هوا به زمین، جنگ الکترونیک و هدف‌گیری را در میدان نبرد در اوکراین انجام دهند، آموزش می‌بینند.

آسوشیتدپرس هفته گذشته گزارش داد که روسیه اخیراً صدها پهپاد ایرانی بدست آورده است که می‌توانند در جنگ این کشورعلیه اوکراین مورد استفاده قرار گیرند. این خبرگزاری افزود که این پهبادها به رغم هشدارهای آمریکا به تهران مبنی بر عدم ارسال آنها، از سوی ایران به روسیه تحویل داده شده است.

دولت بایدن ماه گذشته تصاویر ماهواره‌ای منتشر کرد که نشان می‌داد مقامات روسی در هشتم ژوئن و پنجم ژوئیه از فرودگاه کاشان برای بررسی پهپادهای ایرانی دیدار کردند.

در آن زمان، جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی کاخ سفید تاکید کرد که دولت آمریکا «اطلاعاتی دارد مبنی بر اینکه دولت ایران در حال آماده‌سازی چند صد پهپاد برای تحویل به روسیه است».

پیش از این هم مقام‌های نظامی آمریکا درباره چنین کاری به ایران هشدار دادند. لوید آستین، وزیر دفاع ایالات متحده گفته بود «این واقعا فکر بدی است و اگر من جای آنها بودم، آن را کنار می‌گذاشتم.»

روسیه که با تحریم‌های اقتصادی و محدودیت‌های زنجیره تامین منابع خود به دلیل تهاجم به اوکراین مواجه است، به ایران به عنوان شریک اصلی و تامین‌کننده تسلیحات روی آورده است.

به گفته مقامات آمریکایی، در ماه جاری یک هواپیمای روسی طی چند روز، تجهیزات پهپادی را در فرودگاهی در ایران بارگیری کرده بود.

واکنش ایران

بعد از انتشار گزارش‌هایی در مورد قصد ایران برای تحویل پهبادهای ساخت این کشور به روسیه حسین امیر عبداللهیان، وزیر امور خارجه ایران، ماه گذشته گفت که تهران «انواع مختلفی از همکاری با روسیه از جمله در بخش دفاعی دارد» و افزود: «اما ما به هیچ یک از طرف‌های درگیر در این جنگ کمک نمی‌کنیم، زیرا معتقدیم که (جنگ) باید متوقف شود.»

در آن زمان آقای عبداللهیان، همچنین در تماسی تلفنی با دمیترو کولبا، همتای اوکراینی‌اش ارسال پهپاد به روسیه را رد کرد و گفت که جمهوری اسلامی به هیچ یک از طرف‌های درگیر جنگ کمک نمی‌کند. اما ناظران می‌گویند که ایران به رغم اظهارات مقاماتش در مورد بی طرفی در جنگ اوکراین از روسیه حمایت می‌کند.

آنها به دیدار آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر ایران، در دیدار با ولادیمیر پوتین، رئیس جمهوری روسیه، اشاره می‌کنند که در تهران، سازمان ناتو را «موجودی خطرناک» خواند و گفت که اگر روسیه در اوکراین «ابتکار عمل» را در دست نمی‌گرفت «طرف مقابل به ابتکار خود موجب وقوع جنگ می‌شد».

پیش از این سخنگوی وزارت خارجه آمریکا هم در واکنش به این اظهارات آقای خامنه‌ای گفت که این اظهارات نشان می‌دهد ایران صرفا به بی‌طرفی در جنگ اوکراین تظاهر می‌کرد اما حامی روسیه است. به گفته منابع غربی، ادامه جنگ اوکراین باعث شده است تا روسیه در تامین برخی تسلیحات و تجهیزات برای نیروهای خود با دشواری مواجه شود و اگرچه پهپادهای ساخت ایران کارآیی انواع پیشرفته این هواپیماهای بدون سرنشین را ندارد اما می‌تواند بخشی از کمبود تسلیحاتی روسیه را جبران کند.

ارسال پهبادها و مذاکرات از سرگیری برجام

مقامات دولت آمریکا جزئیات ارسال پهپادهای ایران به روسیه را در زمانی اعلام کرده‌اند که آمریکا و ایران در حال رایزنی بر سر نهایی کردن پیشنهاد اتحادیه اروپا برای احیای برجام هستند.

این توافق در دوران ریاست جمهوری باراک اوباما انجام شد اما در سال ۲۰۱۸ توسط دونالد ترامپ، رئیس جمهوری وقت آمریکا لغو شد. گزارش‌ها به نقل از مقام‌های مطلع حاکی است که آمریکا و ایران همچنان بر سر جزئیات کلیدی برای احیای برجام اختلاف نظر دارند و ممکن است حل و فصل این موارد زمان ببرد. طی روزهای اخیر، خوش‌بینی‌ها برای به سرانجام رسیدن مذاکرات هسته‌ای برای احیای توافق برجام افزایش یافته است.