ارتباط خط آهن جدید کشمیر می‌تواند تاثیر مهمی بر توانایی هند داشته باشد

قرار است مرتفع‌ترین پل تک قوسی راه‌آهن جهان برای اولین بار منطقه دره کشمیر تحت کنترل هند را با قطار به سایر نقاط این کشور وصل کند.

بیش از ۲۰ سال طول کشید تا شرکت راه آهن هند ساخت این پل را روی رودخانه چناب در منطقه ریسی در جامو به پایان برساند.

ارتفاع این سازه زیربنایی چشمگیر، ۳۵ متر از برج ایفل بیشتر است و به زودی اولین قطار بین مناطق باکال و کائوری از روی پل عبور خواهد کرد.

این پل بخشی از طرح احداث یک خط راه آهن به طول ۲۷۲ کیلومتر است که از جامو عبور می‌کند و در نهایت به دره کشمیر می‌رسد (البته هنوز جدول زمانی مشخصی برای تکمیل آن تعیین نشده است).

در حال حاضر، راه ارتباطی دره کشمیر غالبا در طول ماه‌های زمستانی و بارش برف سنگین ومسدود شدن بزرگراه جامو، قطع می‌شود.

کارشناسان می‌گویند خط آهن جدید درامتداد این منطقه ناآرام مرزی یک مزیت استراتژیک به هند می‌دهد.

منطقه کشمیر واقع در منطقه کوهستانی هیمالیا برای چندین دهه نقطه تنش بین هند و پاکستان بوده است. این دو همسایه مجهز به سلاح‌های هسته‌ای از زمان استقلال خود در سال ۱۹۴۷ تاکنون بر سر این منطقه دو بار درگیر جنگ شده‌اند.

شورش مسلحانه علیه حکومت هند بر منطقه تحت کنترل این کشور از سال ۱۹۸۹ تاکنون هزاران کشته بر جای گذاشته است و منطقه شاهد حضور سنگین نظامی است.

کیریدهار راجاگوپاییان، معاون مدیر عامل شرکت زیربنایی افکونز که پیمانکار شرکت راه‌آهن هند در احداث این پل بوده است، گفته است که «احداث این پل ریلی امکان انتقال پرسنل و تجهیزات نظامی به مناطق مرزی در تمامی طول سال را فراهم می‌کند.»

شروتی پاندالای، کارشناس امور استراتژیک، گفته است: «این پل به هند کمک می‌کند تا به هدف استراتژیک مدیریت هرگونه ماجراجویی توسط پاکستان و چین [که با آنها روابط پر تنشی در مرزهای غربی و شمالی دارد] دست یابد.»

در محل، نظر مردم در مورد این طرح لطیف‌تر است.

چند تن از مردم محل که نخواستند نامشان فاش شود، گفتند که این اقدام قطعا به بهبود ارتباطات و حمل و نقل کمک خواهد کرد که به نفع مردم خواهد بود.

آنها در عین حال نگرانند که این طرح به دولت هند امکان می‌دهد تا کنترل بیشتری بر دره اعمال کند.

این خط راه آهن بخشی از یک برنامه توسعه زیرساختی بزرگتر - همراه با بیش از ۵۰ طرح برای احداث بزرگراه، راه آهن و نیروگاه برق - توسط دولت نخست وزیر هند، نارندرا مودی، است که در سال ۲۰۱۹ جامو و کشمیر را از موقعیت ویژه آن محروم واین ایالت را به دو منطقه تحت اداره دولت فدرال تقسیم کرد.

این اقدام بحث برانگیز با سرکوب امنیتی چند ماهه همراه شد که خشم گسترده مردم منطقه را به همراه داشت.

از آن زمان، دولت دست به تغییرات اداری متعددی زده است که اقداماتی برای ادغام بیشتر کشمیر در بقیه هند تلقی می‌شود.

خانم پاندالای می‌افزاید که اگرچه طبیعی است که برنامه‌های هند برای منطقه را اساسا «اهداف استراتژیک» دولت تعیین می‌کند، اما هند باید «نیازها و زمینه‌های محلی» را نیز در نظر بگیرد.

طرح ساخت پل چناب در سال ۲۰۰۳ تصویب شد، اما به دلیل توپوگرافی دشوار منطقه، نگرانی‌های امنیتی و پرونده‌های قضایی متعدد با تاخیر و ضرب‌الاجل‌های گوناگون همراه شد.

مهندسانی که روی این طرح کار می‌کردند در مراحل اولیه ساخت و ساز مجبور بودند پای پیاده یا با قاطر به نقاط دور دست بروند.

سلسله جبال هیمالیا یک رشته کوه جوان است و ویژگی‌های ژئوتکنیکی آن هنوز به طور کامل شناخته نشده است.

این پل در منطقه‌ای ساخته شده که به شدت زلزله خیز است و راه آهن هند مجبور شد مطالعات گسترده‌ای انجام دهد، شکل و قوس‌های پل را اصلاح کند تا اطمینان حاصل شود که پل می‌تواند سرعت باد تا ۲۶۶ کیلومتر در ساعت را تحمل کند.

آقای راجاگوپالان گفت که «با توجه به غیرقابل دسترس بودن مکان و جاده‌های باریک، تدارکات یکی دیگر از چالش‌های مهم طرح بوده است و بسیاری از اجزای پل در محل ساخته شد.»

علاوه بر پیچیدگی‌های مهندسی، لازم بود راه آهن به صورت یک سازه مقاوم در برابر انفجار طراحی شود.

افکونز ادعا می‌کند که پل می‌تواند در برابر «انفجار شدید تا معادل ۴۰ کیلوگرم تی‌ان‌تی» مقاومت کند و در صورت چنین انفجاری باز هم قطارها می‌توانند به حرکت خود ادامه دهند، البته با سرعت کمتر حتی اگر آسیبی به پل برسد یا یکی از ستون‌های آن منهدم شود.

کارشناسان می‌گویند که فعال کردن برقراری ارتباط برای دره کشمیر در همه شرایط آب و هوایی می‌تواند به اقتصاد منطقه، که نیازمند رشد است، رونق بسیار بدهد.

ارتباط ضعیف در ماه‌های زمستان یک مشکل بزرگ برای فعالیت اقتصادی منطقه بوده که عمدتا وابسته به کشاورزی در دره است.

بر اساس گزارش بنیاد تحقیقاتی آبزرور، از هر ده نفر کشمیری هفت نفر از طریق کشت میوه امرار معاش می‌کنند که اگر به موقع به بازار نرسد، فاسد می‌شود.

اوبیر شاه که صاحب یکی از بزرگترین سردخانه‌های کشمیر در منطقه پولواما در جنوب کشمیر است، می‌گوید اثر احداث این راه آهن می‌تواند «عظیم باشد.»

در حال حاضر، بیشتر محصول آلو و سیب که در مرکز سردخانه او انبار می‌شود به بازارهای ایالت های شمالی مانند هاریانا، پنجاب و دهلی راه پیدا می‌کند. او می‌گوید که خط آهن جدید به کشاورزان امکان دسترسی به بازارهای جنوب هند را می‌دهد که در نهایت می‌تواند به افزایش درآمد آنها کمک کند.

با این حال، بدون ارتباط بهتر در آخرین مرحله، او انتظار یک تغییر سریع در ارسال محموله توسط راه آهن را ندارد.

آقای شاه می‌گوید: «نزدیکترین ایستگاه در فاصله ۵۰ کیلومتری واقع است. ابتدا باید محصول را به ایستگاه بفرستیم، سپس آن را تخلیه کرده و دوباره در قطار بارگیری کنیم. بار بیش از حد دست به دست می‌شود و با مواد فاسد شدنی باید تلاش کنید و زمان نقل و انتقال را به حداقل برسانید.»

همچنین انتظار می‌رود این پروژه درآمد گردشگری منطقه را افزایش دهد.

با وجود دورافتادگی کشمیر، نقاط توریستی دیدنی منطقه اخیرا شاهد افزایش سفر گردشگران بوده است. ارتباط مستقیم راه آهن بین جامو و سرینگر کشمیر نه تنها ارزان‌تر است، بلکه زمان سفر را به نصف کاهش می‌دهد و این می‌تواند به گردشگری کمک کند.

چندین چالش مهم نیز وجود خواهد داشت.

کشمیر همچنان درگیر تحولات خشونت آمیز است.

افزایش اخیر در فعالیت شبه‌نظامیان - که به نظر می‌رسد از دره کشمیر به منطقه نسبتا آرام‌تر جامو نقل مکان کرده‌اند – به ویژه عامل نگرانی است.

در ماه ژوئن، در یکی از مرگبارترین حملات ستیزه‌جویان در سال‌های اخیر بر اثر تیراندازی به یک اتوبوس مسافربری در ریسی – محل احداث پل – ۹ زائر هندی کشته و ده‌ها نفر زخمی شدند. همچنین حملات دیگری به ارتش و غیرنظامیان صورت گرفته است.

کارشناسان می‌گویند که چنین حوادثی یادآور صلح شکننده در این منطقه است و بدون برخورداری از ثبات و امنیت، پروژه‌های ارتباطی تنها تاثیر محدودی در رونق اقتصادی منطقه دارد.