BBCPersian.com

درحالی که سردی هوا و وزيدن باد دست و روی مهشيد را سرد کرده، و بر قهرش افزوده است، به پرده دار برمی خورد.

پرده دار دريافته که مهشيد از شدت سرما شکايت دارد، بنابر اين از وی می خواهد تا دستکش ها و دستمال گردنش را بپوشد. اما مهشيد که خيلی قهر (ناراحت) است می گويد اگر باد نمی بود، اينقدر مشکل برايش ايجاد نمی شد.

پرده دار می گويد که باد در اثر حرکت هوا بوجود می آيد و اگر هوا نباشد پس تنفس کردن دشوار می شود.

مهشيد که از اين گفته ها چيزی نمی داند می پرسد: "پس باد چگونه به وجود می آيد"؟

پرده دار برای اثبات گفته هايش و خوبترفهميدن مهشيد، شعر پرده را می خواند: "ای پرده اسرار از پشت تو صد راز پديدار- يکبار دگر پرده ز راز دگه (ديگر) بردار".

پرده جادويی اسرار کنار می رود و مهشيد و پرده دار از عقب پرده بچه های قد و نيم قد را تماشا می کنند که با لباسهای سبز و سرخ و زرد پشمی، مصروف کاغذ پران (کاغذباد) بازی هستند.

آسمان پر از کاغذ پران های رنگارنگ و کوچک و بزرگ است.

يکی از بچه ها با صدای بلند شعری می خواند: "حيدرک جيلانی بادا را تورانی (به حرکت آوری)......".

(اين شعر بيشتر در ميان اطفال هنگام کاغذ پران بازی معمول است. اطفال معتقدند که با خواندن اين شعر، وزش باد بيشتر و بيشتر می شود).

همه اطفال سر و صدا و شادمانی عجيبی از وزش باد و بيشتر شدن آن بر پا کرده اند.

يکی، تار (نخ) های کاغذ پران را می بندد ديگری درگوشه گرفتن کاغذ پرانش برای بلند کردن در هوا، از همبازيش کمک می خواهد، پسری از کاغذپران های ماهی، پتنگک، نيم تخته ای، سه پارچه، ۵ ، ۷ و ۱۰ پارچه ای نام می گيرد و يکايک آنها را در آسمان می شمارد و آرزوی آزادی (کنده شدن نخ) و بدست آوردن آنها را می کند.

کاغذپران ها به تناسب کاغذ به اين نام ها نام مسمی شده اند.

در همين حال مهشيد می گويد اکنون در يافته که باد در اثر خواندن همين شعر (حيدرک جيلانی.....) بوجود می آيد و او خوب می داند که برای خاموش کردن باد، شعر ديگری را بخوان: "حيدرک خسته گک بادا ره (را) بسته گک".

کاکا پرده دار می خندد و پندار او را از خواندن شعر و تاثير آن بر وزش باد رد می کند.

مهشيد تعجب می کند و کاکا پرده دار ادامه می دهد که همانگونه که قبلا توضيح داد، وزش باد در اثر حرکت هوا بوجود می آيد، و اين موضوع را، تجربه بلند رفتن کاغذپران ها هنگام وزيدن باد به اثبات رساند.

اما او در برابر پرسش مهشيد در باره اينکه حرکت هوا چگونه صورت می گيرد، از قصه کريمه به او می گويد.

هر گاه مسله ای، پرسشهايی در ذهنش ايجاد می کرد، پيوسته دنبال دريافتش می بود.

در يکی از روزهای آفتابی و گرم زمستان، کريمه به همراه مادرش برای سبزی چينی به زمينهايشان می رود.

جريان کار و تابش آفتاب او را خسته می کند تا حدی که عرق از سر و رويش می ريزد.

باد

ما همين هوايی هستيم که در اطراف شما قرار داريم، اگر حرکت کنيم به باد تبديل می شويم. ولی شما نمی توانيد ما را به چشم ديده ببينيد. بادها به دليل حرکت هوا از مناطق پر فشار به مناطق کم فشار ايجاد می شوند. اختلاف فشار، روی سرعت باد تاثير می گذارد. در صورتی که اختلاف کم باشد، باد خفيف است ، اما در صورتی که اختلاف زياد باشد ، باد شديد است. ما بيشتر در جاهای سرد هستيم و اصلا آفتاب در سنگينی و سبکی ما نقش مهمی دارد.

از گفته های باد

در همين حال صدای مادر، رشته تفکرش را برهم می زند، مادر برايش توصيه می کند که تا لحظه ای آرام بگيرد.

کريمه هم زير درخت روی گليمچه جا ی گرفته آرام، آرام خواب می رود.

او در خواب موجود عجيبی را می نگرد که کله و نيم تنه اش پرنده است و نيمه ديگرش شبيه انسان و با بالهای گشاده و طويل به طرفش به پرواز در آمده است.

کريمه فرياد می زند و مادرش را صدا می کند، ولی انگار کسی صدای او را نمی شنود.

وقتی موجود نزديک می رسد خودش را باد معرفی می کند و می افزايد: "من شنيدم که قبلا تو آرزوی پيدا شدنم را داشتی، اکنون حاضر هستم به هر گفته تو جواب بدهم".

در حالی که کريمه هنوز هم می هراسد به باد می گويد که او از کجا پيدا می شود؟

باد قهقه می زند و می گويد: "همين حالا برايت می گويم ولی اول بيا بر پشت بالهايم بنشين"

کريمه در اثر اصرار باد بر پشتش سوار می شود و باد با شدت می پرد، کريمه فرياد می زند و جيغ می کشد.

باد باز هم می خندد و می گويد: "نترس، ما همين هوايی هستيم که در اطراف شما قرار داريم، اگر حرکت کنيم به باد تبديل می شويم. ولی شما ما را به چشم ديده نمی توانيد. بادها به دليل حرکت هوا از مناطق پر فشار به مناطق کم فشار ايجاد می شوند. اختلاف فشار، روی سرعت باد تاثير می گذارد. در صورتی که اختلاف کم باشد، باد خفيف است، اما در صورتی که اختلاف زياد باشد، باد شديد است. ما بيشتر در جاهای سرد هستيم و اصلا آفتاب در سنگينی و سبکی ما نقش به سزايی دارد".

کريمه از باد می خواهد تا از سرعتش بکاهد و او را به جای گرمی ببرد و بعد می پرسد مگر آفتاب چه ربطی به پيدايش يا عدم پيدايش باد دارد؟

باد می گويد: " اصلا ما بادها از گرمی بدمان می آيد چون در جاهايی که گرمی و تابش آفتاب بيشتر باشد اين کار باعث سبک شدن وزن ما می شود و ما بالا می رويم ولی اگر هوای سرد به کمک ما بشتابد آنگاه قوت گرفته دو باره سنگين می شويم يعنی وقتی هوای سرد ما با هوای گرم ما يکجا شوند ما به حرکت در می آييم".

کريمه به باد می گويد که بعضی از بادها خوشايند و بعضا بسيار بد آيند و خيلی خطرناک هم هستند.

باد می پذيرد و همين که بالهايش را برهم زده چرخ می زند، کريمه تکان خورده از خواب می پرد.

ديدن باد در خواب و حرف زدن با او سرگشتگی های کريمه را دو چندان می سازد، زيرا قصه کردن چنين گفته ها به همبازيهايش غيرقابل قبول می نمايد.

ديری نمی گذرد که زهره دوستش می آيد و کريمه با آنکه متردد است ولی با آن هم از گفته های باد به خواهرخوانده اش می گويد.

زهره با تائيد گفته های کريمه اضافه می کند که او همين معلومات را در کتاب درسی اش خوانده است. زهره برای معلومات بيشتر، کريمه را نزد ماردش می برد که معلم است.

مادر زهره علاوه می کند به همين ترتيب وقتی حرارت آفتاب بر زمين می تابد هوا گرم می شود و وزنش سبک شده از طرف زمين به طرف بالا می رود.

کريمه می پرسد پس در اثر آميختن هوای سرد و گرم حرکت يا وزش باد به وجود می آيد؟

مادر زهره ضمن تائيد گفته او ادامه می دهد که همين اختلاف فشار هوا باعث ايجاد حرکت باد می شود.

کريمه می گويد که در برخی موارد شمالک(نسيم) برايش خوشگوار تمام می شود اما از وزش باد های سنگين می هراسد.

مادر زهره می گويد که سرعت فشار بر شدت وزش باد می افزايد و روی همين ملحوظ بادها به نيروهای مختلف تقسيم شده اند.

شنيدن اين مساله برای اطفال خيلی جالب می نمايد بنا بر اين هر دو در مورد انواع باد هم می پرسند.

سرعت باد تا ۱۱ کيلومتر (صفر تا ۷ مايل) در ساعت، هوای آرام يا دارای حرکت آهسته بوده و همراه با غبار و حرکت آهسته برگها می باشد.

سرعت باد از ۱۲ کيلومتر (۸ مايل) در ساعت تا ۲۹ کيلومتر (۱۸ مايل) در ساعت می باشد. نسيم يا باد متوسط وجود دارد که پرچمها را به هم ميزند ، کاغذ ها را به هوا بلند می کند و به اطراف می برد و برگها و شاخه های کوچک درختان را حرکت می دهد.

سرعت باد از ۳۰ کيلومتر (۱۹ مايل) در ساعت تا ۵۰ کيلومتر (۳۱ مايل) در ساعت است. باد نيمه قوی يا قوی وجود دارد و درختان کوچک و شاخه های بزرگ به حرکت در می آيند و اشياء سبک در سطح زمين به اطراف پرتاب می شوند.

سرعت باد از ۵۱ کيلومتر (۳۹ مايل) تا ۸۷ کيلومتر (۵۴ مايل)در ساعت است. تند باد يا طوفان شديد وجود دارد. تمام درختان تکان می خورند ، شاخه ها می شکنند و دودکشها و سقفهای خانه ها از جا کنده می شوند.

سرعت باد از ۸۸ کيلومتر (۵۵ مايل) در ساعت تا بيش از ۱۱۸ کيلومتر (۷۴ مايل) در ساعت می باشد . طوفان يا طوفان شديد وجود دارد. درختها از ريشه کنده می شوند و خرابی های گسترده ايجاد می شود."

درهمين هنگام مهشيد جلو گفته های پرده را می گيرد که قصه کريمه برايشان می گويد و خود اضافه می کند که او در قريه شان شاهد ازبين رفتن درختان تنومند دراثر شدت باد بوده است.

پرده داربا تائيد می گويد بادها برعلاوه اينکه در بسياری موارد فايده دارند در برخی موارد خطر و خساراتی شديدی هم در قبال داشته می تواند.

درهمين حال باد تندی می وزد و پرده دار می داند که وقت صحبتهايشان سر رسيده با مهشيد خدا حافظی کرده با عجله می رود تا پرده را در کشد.

خدمات