 | | | | | | | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
يک قصر و هزار دريچه: از کبوتر نامه رسان تا پست | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
سبزه های تازه صحن قصر، بوته های قد و نيم قد پر از گلهای مرسل و گلاب، چه چه پرندگان، حوض آب با فواره های قشنگ، همه و همه در دور و بر قصر با برج های آسمان خراشش نمای عجيب و منظره دلکشی ايجاد کرده است. لالو ماما روی سبزه های چمن، ميان گلهای رنگارنگ در زير نور زرين آفتاب لميده و انبوهی از نامه را در جعبه با خود آورده است. محمود و فوزيه (دو مهمان نوجوان) که از بلندی های تپه به سوی صحن قصر روانند، در طول راه با هم در مورد زيبايی های قصر حرف می زنند که يکباره چشمشان به لالو می افتد. مهمانان حدس می زنند که لالو دارد برای کسی نامه می فرستد. وقنی محمود و فوزيه نزديک لالو می رسند با او احوال پرسی می کنند و لالو هم بعد از پذيرايی زياد از مهمانانش آنها را به داخل دهليزهای قصر رهنمايی می کند. در دهليزهای قصر، مهمانان، چيزهای عجيب و غريبی را که در آنجا به چشم می خورد به هم نشان می دهند که يک باره چشم فوزيه به کبوترسپيد و زيبايی می افتد که پاکت نامه ای به نول (نوک) دارد و از بلندای روشندانهای قصر پرواز کرده می آيد و برشانه لالو می نشيند. فوزيه و محمود هردو بهت زده و حيران می پرسند که اين کبوتر چطور نامه آورد؟ چگونه راه را اشتباه نکرد؟ چطور تو را پيدا کرد؟ لالو با مهربانی تمام می گويد که از گذشته های دور، کبوترهايی تربيت شده اند که نامه رسان پادشاه قصرند.
سرانجام در برابر پرسشهای زياد مهمانان در مورد سير تکاملی پست در افغانستان، لالو ماما دريچه ای درهمين رابطه برای آنها می گشايد. محمود و فوزيه از دريچه قصر، هوسی (Hosai) و ملالی را نگاه می کنند که به منظور پست کردن نامه هايشان به پستخانه رفته اند. در اداره پست ملالی و هوسی به پستخانه مرکزی کابل آمده اند. جايی که تعداد زيادی از مراجعين در سالن بزرگی در حال رفت و آمد هستند. مراجعين در مراحل مختلف، مصروف پی گيری کارشان در مقابل غرفه های شيشه ای ايستاده اند. هرغرفه برای اجرای کارمشخصی تعيين شده است، عده ای برای تاپه (مهر) کردن نامه هايشان صف بسته اند، جمع ديگری نامه هايشان را تکت (تمبر) پستی می زنند و تعدادی هم برای نوشتن نامه جلو ميزی ايستاده اند. هوسی و ملالی که از مراحل کاری پست چيز زيادی نمی دانند، به اتفاق هم از شخصی جويای معلومات می شوند. اين شخص يکی از موظفين (کارمندان) پستخانه است. اين مسوول درمورد اينکه پستخانه مرکزی مشتمل بر چه بخشهایی است و چه کارهايی در آن اجرا می شود، می گويد: "پستخانه مرکزی مشتمل برغرفه های پست خارجی، پست داخلی، مراسلات رسمی، تلگراف، پست پارسل (بسته های پستی) و امثال آن است". او درمورد اينکه پست نامه طی چه مراحلی اجرا می شود، قدم قدم با آنها راه افتاده توضيح می دهد: "در مرحله نخست، نامه وزن و تاپه می شود، بعدا تکت پستی افعانستان در آن چسپانده می شود تا فهميده شود از افعانستان آمده است. سپس در صندوقهای مربوطه آن انداخته می شود تا موظفين حين تفکيک نامه ها در پروازهای معين، نامه ها را تسليم نمايند".
مسوول با تائيد گفته های هوسی علاوه می کند که حالا سهولت بيشتری در عرصه خدمات پستی بوجود آمده است. پست قديم ملالی می پرسد که پس چگونه نامه فرستادن رايج شد؟ مسوول خاطرنشان می کند که برای اولين بار سيستم پستی در امپراطوری فارس (که دربرگيرنده ايران قديم، عراق، ترکيه و افغانستان بود) رواج يافت. قديم ترين اسناد پستی آن زمان درموزيم (موزه) برلين در يکی از شهرهای آلمان موجود است. هوسی در مورد فعال شدن سيستم پستی در افغانستان می پرسد و مسوول می گويد: "برای اولين بار سيستم پستی در افغانستان درزمان اميرشيرعلی خان پادشاه وقت درحدود ۱۸۷ سال قبل بوجود آمد". با اين گفته مسوول، دريچه بسته می شود. |
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
برنامه راديويی از رشيده يزدان پناه
بازگشت به صفحه افغانستان
