وجيهه سيار از برنامه های آموزشی بی بی سی برای کودکان افغانستان

عابد وقتی به خانه برمی گردد، شتابان نزد گلدان کوچکش می رود، ولی همين که چشمش به گل پژمرده می افتد خيلی دلگير می شود.

برنامه راديويی از حسام الدين همدرد

او در گلدانش آب می ريزد، اما هرچند منتظر می ماند اثری در بهتر شدن گل پژمرده اش نمی بيند.

عابد پيوسته خودش را ملامت می کند که ای کاش در مواظبت گل لحظه ای غفلت نمی کرد.

انگيزه پژمرد شدن گل سوالی است که پيوسته ذهن عابد را می کاود اما نمی داند چرا و سرانجام به ياد کاکا پرده دار می افتد که هميشه برای حل مشکل اطفال سر می رسد.

عابد با عجله ترم (ترومپت) جادويی را می نوازد و با ظاهر شدن کاکا پرده دار، مشکلش را با او درميان می گذارد و اضافه می کند ظرف چند روزی به گلش آب نداده و اين کار باعث پژمردن آن شده است.

پرده دار از عابد می پرسد که اگر ظرف چند روز او آب ننوشد چه اتفاقی می افتد؟ عابد پاسخ می دهد واضح است که باعث تشنگی و کسالتش می شود و بعد هم می پرسد که چه سری در اين راز نهفته است؟

پرده دار شعر پرده را می خواند تا پرده کنار رود و راز فاش شود: " ای پرده اسرار، ازپشت تو صد راز پديدار، يکبار دگر پرده ز راز دگر بردار".

باد تندی می وزد و پرده را کنار می زند. در پس پرده، عابد و کاکاپرده دار، مکی را می بينند که در فضای آزاد دورتر ازبقيه اطفال ريسمان بازی می کند. مکی درحاليکه با خودش نفس زنان جست و خيزش را می شمارد خيلی احساس تشنگی و خستگی می کند.

عابد حين نزديک شدن، کاکاپرده دار را به مکی معرفی می کند. کاکاپرده دار گيلاس پراز آبی را به مکی تعارف می کند تا تشنگی اش را برطرف کند، مکی آب می نوشد واظهار تسکين می کند چون از يک طرف عرق کرده بود واز جانبی هم تشنه شده بود.

مکی از قول برادرش می گويد که عرق و تشنگی باعث تقليل آب دروجود می شود. اواضافه می کند که: "روزی زيرآفتاب داغ تابستان مصروف شستن لباسهای گدی (عروسک) ام بودم که برادرم از مکتب آمد و يک جک (پارچ) پراز آب را نوشيد، من پرسيدم که چرا اينقدر آب می نوشد، او گفت تو هم بايد آب بنوشی چون درگرمی تابستان زير تابش آفتاب کار می کنی".

نياز به نوشيدن آب  دکتر می گويد که در هر يک کيلو وزن بدن ۵۰ تا۶۰ ملی ليتر يا سی سی آب يا مايعات ضرورت دارند

عابد در همين حال جلو حرفهای مکی را می گيرد و درمورد اينکه آيا نوشيدن ۶ گيلاس در بهار و زمستان همسان است يا نه از او می پرسد. مکی باز هم از قول برادرش اضافه می کند که: "نوشيدن آب در هر وقت وزمان ضرورت بدن است ولی در فصل گرما، نياز به نوشيدن آب بيشتر از زمستان احساس می شود".

مکی و عابد هردو در مورد نوشيدن آب، پرسش های بيشتر وبيشتری از کاکاپرده دار می کنند، درحاليکه پرده دار به پرسش های اطفال گوش می دهد و سرانجام توافق براين می شود که نزد دکتر محمد اصغرامين بروند.

عابد از دکترمی پرسد که در وجود ما چه مقدار آب وجود دارد؟ داکتر در پاسخ می گويد که: "تقريبا ۶۰ درصد وزن مردان و ۵۰ درصد وزن وجود زنان را آب تشکيل می دهد.

مکی از دکترمی پرسد که روزانه به چه مقدار آب بايد بخوريم؟

دکتر در پاسخ می گويد: روزانه يک شخص جوان بايد به مقدار ۲ يا ۳ ليتر آب ظرف ۲۴ ساعت بنوشد.

عابد که درمورد ليتر نمی داند، که يک ليتر آب معادل چند گيلاس می شود دو باره سوال می کند و دکتر می گويد ۲ يا ۳ ليترآب معادل ۸ تا ۱۰ گيلاس می شود. کاکا پرده دار از دکترمی پرسد که اطفال به چه مقدار آب نياز دارند؟

دکتر اضافه می کند که در هر يک کيلو وزن بدن ۵۰ تا۶۰ ملی ليتر يا سی سی آب يا مايعات ضرورت دارند.

عابد با خنده می گويد که چون فربه است و۴۰ کيلو وزن دارد چه مقدار آب بايد بنوشد؟ دکترخاطرنشان می کند نظر به محاسبه قبلی برای ۴۰ کيلو وزن درحدود ۲ ليتر آب که معادل ۸ گيلاس می شود دريک شبانه روز بايد مصرف شود.

دکتر در برابر سوال مکی که در چه وقت هايی مصرف آب بالا می رود، می افزايد: "وقتی که اشخاص کارهای فيزيکی می کنند، وقتی که عرق می کنند، وقتی که ورزش می کنند يا احساس کسالت می کنند، زمانيکه تب بلند می رود و يا هنگام اسهال شدن که بيشتر آب وجود ضايع می شود و در هنگام بلند رفتن درجه حرارت".

مکی از دکتر می پرسد: اگر زياد آب بنوشيم چه می شود؟

دکتر پاسخ می دهد که شخص عادی نظر به ضرورت وجودش آب يا مايعات می نوشد و رفع تشنگی می کند ولی اشخاصی که تکليف های قلبی و گرده (کليه) دارند وجودشان پنديدگی (تورم) پيدا می کند آب وجودشان از حالت عادی اضافه می شود به همين دليل به آنها توصيه می کنيم که در۲۴ ساعت کمتر آب يا مايعات بنوشند.

درحاليکه عابد و مکی با کاکاپرده دار به راه افتاده اند و درمورد گفته های دکتر باهم حرف می زنند، يکباره باد تندی وزيدن می گيرد و پرده دار می رود تا پرده را درکشد و اطفال با خداحافظی به راه شان ادامه می دهند.

بازگشت به صفحه افغانستان