روز جهانی آزادی مطبوعات؛ عفو بین‌الملل: افغانستان برای مصونیت خبرنگاران اقدام فوری کند

سازمان عفو بین‌الملل از مقام‌ها در افغانستان خواسته که باید از روزنامه‌نگاران و روزنامه‌نگاری در مقابل خشونت‌های گسترده در این کشور محافظت کنند.

این نهاد با نشر اعلامیه‌ای به مناسبت سوم مه، روز جهانی آزادی مطبوعات نوشته که پس از یک سال تهدیدهای گسترده، ارعاب، آزار و اذیت و حملات خشونت آمیز علیه کارمندان رسانه‌ها در این کشور، باید مسئولان افغان، اقدام‌های فوری برای محافظت بیشتر از روزنامه‌نگاران انجام دهند.

در همین حال کمیته مصونیت خبرنگاران افغانستان گفته که در ۶ ماه گذشته نزدیک به یک هزار کارمند رسانه که ۳۰۰ نفر آنان زنان هستند به دلیل نگرانی امنیتی ترک وظیفه کرده‌اند.

این نهاد مدعی است که خودسانسوری در میان خبرنگاران افغان به اوج خود رسیده است.

سازمان ملل، اتحادیه اروپا و شماری از کشورهای دیگر نیز با نشر اعلامیه مشترک حمایت خود را از رسانه‌های افغانستان اعلام کرده و گفته که برای حقوق آنها ایستادگی و با اعمال محدودیت‌های بیجا و غیر موجه در کار آنها مخالفت می‌کند.

در سال ۲۰۲۰ میلادی دستکم ۱۱ خبرنگار در افغانستان در حملات هدفمند کشته شدند. در سال جاری میلادی نیز چهار خبرنگار افغان به قتل رسیدند. عفو بین‌الملل گفته که تمام این قتل‌ها توسط افراد مسلح ناشناس انجام شده و تحقیق لازم نیز درباره این قتل‌ها نشده است.

به گفته عفو بین‌الملل با ادامه این روند پرونده شماری از خبرنگاران در گردش و شمار زیادی از خبرنگاران مجبور به ترک این کشور شده اند.

این نهاد از کمیته مشترک حمایت از خبرنگاران که در سال ۲۰۱۶ ایجاد شده انتقاد کرده و گفته که برای کاهش خشونت علیه خبرنگاران این نهاد کاری را انجام نداده است.

سمیرا حمیدی از اعضای عفو بین الملل در جنوب آسیا گفته: "روزنامه نگاران افغانستان برای انجام کار ساده خود را هر روز در معرض خطر جدی قرار می‌دهند. چرخه خشونت‌آمیز کشتار، آزار و اذیت و ارعاب در حال افزایش است، اما پاسخ قدرتمند متقابل از طرف مقام‌ها دیده نشده است، میزان حمایتی که برای خبرنگاران فراهم می‌شود ناخوشایند و نا کافی است."

در ماه‌های اخیر فعالین حقوق بشر و کارمندان رسانه‌ها با حمله‌های هدفمند مواجه شده‌اند. خونین‌ترین حمله‌ها در ماه‌های اخیر در ننگرهار انجام شده که با کشته شدن چهار کارمند زن تلویزیون خصوصی انعکاس در این ولایت، پخش برنامه‌های این تلویزیون متوقف شده است.

مجیب خلوتگر، رئیس دیدبان حمایت از رسانه‌های آزاد افغانستان یا نی می‌گوید در روند مذاکرات صلح هم اهمیت آزادی بیان و ادامه فعالیت رسانه‌های آزاد مورد توجه قرار نمی‌گیرد.

شاه حسین مرتضوی، مشاور رئیس جمهوری افغانستان در صفحه رسمی فیسبوک خود از حمایت دولت از خبرنگاران حمایت کرده و نوشته که "پس از توافق بُن در عرصه آزادی بیان، فعالیت آزاد مطبوعات و دسترس به معلومات وارد یک فصل جدیدشد."

او افزوده "اکنون قانون اساسی کشور آزادی بیان را تضمین کرده است. قانون دسترسی به معلومات کشور یکی از بهترین قوانین در سطح کشورها است. افغانستان سانسور قبل و بعد از نشر ندارد. خبر نگار زندانی ندارد. در رده‌بندی‌های آزادی جهانی از همه کشورهای منطقه در موقعیت بهتر قرار دارد."

راس ویلسون، کاردار سفارت آمریکا در افغانستان در صفحه توییترش از کاری که خبرنگاران افغان انجام داده تقدیر کرده و گفته که این کشور از سال ۲۰۰۱ میلادی تاکنون ۱۵۰ میلیون دلار را برای رسانه ها و آموزش خبرنگاران هزینه کرده است.