روند صلح افغانستان؛ در سه ماه مذاکرات دوحه چه گذشت؟

مذاکرات صلح افغانستان در دوحه قطر میان هیات‌های مذاکره کننده دولت افغانستان و گروه طالبان از ۱۲ سپتامبر در جریان است.

اعلام موافقت در مورد شیوه کار مذاکرات اصلی، موفقیت چشمگیری است اما اصل مذاکرات هنوز در راه است.

بی‌بی‌سی فارسی نگاهی کرده به بخشی از پیشرفت‌هایی که تا حال انجام شده است.

مذاکرات رسمی با دیدار دو گروه مذاکره کننده در حضور مایک پمپئو، وزیر خارجه آمریکا آغاز شد.

ابتدا، روی آیین‌نامه مذاکرات مانند اینکه نشست‌ها باید با آیات قرآن شروع شوند و وقفه‌های غذا چه زمانی باشد، موافقت شد. موضوعات مشکل‌تر به گروه تماس واگذار شد که از سوی دو گروه مذاکره کننده مشخص شده بود.

ده روز بعد از آن، زلمی خلیلزاد، فرستاده ویژه آمریکا برای صلح افغانستان در کنگره شهادت داد و گفت: "در حالی که ما دلایلی به امیدواری داریم، ولی در عین حال، هیچ شکی وجود ندارد که چالش‌هایی در برابر‌ ما قرار دارد."

او به نمایندگان کنگره آمریکا گفت که مذاکره‌کنندگان دولت و طالبان باید بر منافع فردی و اختلافات سیاسی خود فایق آیند، در صورت دست نیافتن به موافقتنامه صلح، مردم افغانستان متضرر اصلی خواهند بود.

گزارش‌ها می‌گویند که دو طرف روی تغییرات کوچک در کاربرد واژگان در مذاکرات موافقت کرده اند، مانند تغییر "قرآن و سنت" به "شریعت"، عدالت اجتماعی" به "عدالت اسلامی" و "جهاد" به "منازعه/درگیری".

با گذشت سه هفته جنجال روی واژه‌ها و مفاهیم، محمد اشرف غنی، رئیس جمهوری افغانستان به قطر سفر کرد. او با مقام‌های قطری و هیات مذاکره کننده دولت دیدار کرد.

بعد از حمله گروه طالبان به ولایت هلمند، زلمی خلیلزاد، فرستاده ویژه آمریکا برای صلح افغانستان همراه با ژنرال اسکات میلر، فرمانده آمریکایی نیروهای ناتو در افغانستان، با نمایندگان طالبان در مورد افزایش خشونت‌ها دیدار و بحث کردند.

آتش‌بس در جریان مذاکرات صلح، از جمله مفاد موافقتنامه آمریکا و طالبان نیست.

تنها چیزی که در موافقتنامه در مورد آتش‌بس ذکر شده این است که بحث روی آتش‌بس بخشی از گفت‌وگوها بین دولت افغانستان و گروه طالبان باشد.

گزارش‌ها می‌گویند که تیم‌های تماس مذاکره کننده در دوحه هر کدام به سه عضو تقلیل یافته اند: غلام فاروق مجروح، فاطمه گیلانی و رسول طالب تیم تماس هیات دولت و نبی عماری، قاری دین محمد و لطیف منصور عضو تیم تماس هیات طالبان انتخاب شده اند.

هنوز دو موضوع اصلی همچنان حل نشده باقی مانده است: مبنای حقوقی حل اختلافات و وضعیت توافقنامه ایالات متحده و طالبان.

مایک پمپئو ، وزیر امور خارجه آمریکا، برای دیدار با اعضای هر دو تیم مذاکره کننده وارد دوحه شد. ایالات متحده در حال برنامهر یزی برای خروج نیروهایش از افغانستان از ۵،۰۰۰ نفر به ۲۵۰۰ تا اواسط ژانویه/جنوری است.

اتحادیه اروپا، بریتانیا و سایر همکاران خارجی خواستار فعال شدن شورای عالی مصالحه شدند، این نهاد برای هدایت گفتگوها ایجاد شده است. اتحادیه اروپا گفته که "علاوه بر رهبران سیاسی، شورا باید شامل اعضایی به نمایندگی از گروه‌های زنان، قربانیان جنگ، اقلیت‌های مذهبی، جوانان و سازمانهای جامعه مدنی باشد.

نمایندگان دولت افغانستان و گروه طالبان می‌گویند که آنها به توافق ابتدایی برای پیشبرد مذاکرات صلح دست یافته اند.

موافقت روی شیوه‌ کار، موفقیت بزرگی در روند گفت‌وگوهای صلحی پنداشته می‌شود که به حمایت آمریکا از ماه سپتامبر تا به حال در دوحه، پایتخت قطر در جریان است.

زلمی خلیلزاد، نماینده ویژه آمریکا برای صلح افغانستان، موافقتنامه سه صفحه‌ را موفقیت قابل ملاحظه‌ای در رابطه به مذاکرات در مورد نقشه راه سیاسی و آتش‌بس سراسری دانست.

یکی از اعضای تیم مذاکره کنند دولت گفت که قدم بعدی ترتیب برنامه /اجندای مذاکرات خواهد بود.