مرکز خبرنگاران افغانستان: در دو دهه گذشته بیش از صد خبرنگار کشته شده‌اند

مرکز خبرنگاران افغانستان در تازه ترین گزارش خود به مناسبت روز جهانی "پایان دادن به معافیت از مجازات جرایم علیه خبرنگاران" نوشته که در دو دهه گذشته بیشتر از ۱۰۹ خبرنگار و کارمند رسانه‌ای در افغانستان کشته شده‌اند که ۱۵ نفر آنان زنان هستند.

این نهاد افزوده که علاوه براین تعداد دو خبرنگار افغان در پاکستان نیز کشته شده‌اند. براساس این گزارش از این تعداد فقط در مورد شش نفر آنان عدالت به طور کامل و نسبی تامین شده است.

در گزارش مرکز خبرنگاران افغانستان آمده که از این تعداد خبرنگار و کارمند رسانه که در افغانستان به علاوه دو نفری که در پاکستان کشته شده‌اند، ۹۴ نفر آنان شهروند افغان و ۱۷ نفر شهروند کشورهای خارجی هستند.

مرکز خبرنگاران افغانستان درباره عاملان این قتل‌ها گفته که طالبان عامل کشتن ۵۰ نفر، گروه موسوم به دولت اسلامی (داعش) عامل کشتن ۲۹ نفر، افراد مسلح غیرمسئول عامل قتل ۲۵نفر، نیروهای ناتوی مستقر در افغانستان عامل قتل سه خبرنگار، اعضای خانواده یا بستگان خبرنگاران نیز باعث کشته شدن سه تن و پلیس ملی افغانستان نیز به کشتن یک تن مظنون و متهم است.

۱۰۹ مورد خشونت علیه خبرنگاران در ۲۰۱۹

نی، نهاد حامی رسانه‌های آزاد در افغانستان می‌گوید از شروع سال ۲۰۱۹ میلادی ۱۰۵ مورد خشونت علیه خبرنگاران را ثبت کرده که در این خشونت‌ها هشت خبرنگار جان داده‌ و هفت نفر آنان در زمان کار کشته شده‌اند.

مجیب خلوتگر، رئیس اجرایی نی به بی‌بی‌سی گفت که به استثنای موارد قتل که عامل آن بیشتر طالبان، گروه موسوم به دولت اسلامی(داعش) یا سایر گروه‌های شناخته شده‌اند، بیشتر خشونت‌های دیگر توسط افراد وابسته به دولت انجام شده است.

او گفت این خشونت‌ها شامل ضرب و شتم، زندانی کردن خبرنگاران، ربودن آنان، خشونت لفظی و حتی تهدید به مرگ بوده است.

سازمان عفو بین‌الملل نیز خبرنگاران افغان را از جمله شجاع‌ترین خبرنگاران دانسته که به دلیل انجام وظیفه با خطر مواجه هستند.

این نهاد از دولت افغانستان خواسته که از خبرنگاران حمایت کرده و حمله کنندگان به خبرنگاران را محاکمه کند.

در گزارش مرکز خبرنگاران افغانستان نیز آمده که در مدت دو دهه گذشته یک هزار خشونت علیه خبرنگاران ثبت شده ولی تاکنون فقط به ۱۰۰ مورد رسیدگی شده است.

جمشید رسولی، سخنگوی دادستانی کل افغانستان به مرکز خبرنگاران افغانستان گفته که این اداره تا اکنون ۶۰ قضیه مرتبط با خشونت علیه خبرنگاران را پیگیری کرده که پرونده شش مورد نهایی و حکم دادگاه در مورد آنان صادرشده است.

او گفته است که به دلیل قتل پلوشه توخی، همکار رادیو بیان یک نفر به اعدام محکوم شده است. در رابطه به قتل حامد نوری، گوینده تلویزیون ملی افغانستان یک نفر به اعدام، دو نفر دیگر هر کدام به ۲۰ سال زندان و یک نفر دیگر به ۱۲ سال زندان محکوم شده‌اند.

او افزوده که به دلیل قتل شکیبا سانگه آماج، مجری تلویزیون شمشاد یک نفر به یک سال حبس تنفیذی و فرد دیگر به ۱۶ سال حبس تنفیذی محکوم شده که فراری است. به گفته او در رابطه به قتل زبیرخاکسار، خبرنگار رادیو و تلویزیون ملی دو تن، هر کدام به ۱۶ سال زندان محکوم شده‌اند. به دلیل قتل امان‌الله عطایی، رئیس تلویزیون آسیا نیز یک نفر به ۱۹ سال و شش ماه و فرد دیگری به ۱۰ سال و شش ماه زندان محکوم شده‌اند. او گفته که به دلیل قتل عبدالمنان ارغند، خبرنگار تلویزیون کابل نیوز نیز دوتن به زندان محکوم شده‌اند.

احمد قریشی رئیس اجرایی مرکز خبرنگاران افغانستان گفته که:"با وجود تلاش‌های صورت گرفته از سوی کمیته مشترک، هنوز معافیت از جرایم علیه خبرنگاران در سطح بالایی قرار دارد و عدالت در مورد اکثر عاملان و یا سازمان دهندگان این گونه جرایم عملی نشده است."

در سال ۱۳۹۲، کشورهای عضو سازمان ملل متحد در واکنش به افزایش خشونت علیه خبرنگاران در جهان روز دوم نوامبر را به عنوان روز بین‌المللی پایان دادن به معافیت از مجازات جرایم علیه خبرنگاران اعلام کردند. این سازمان از کشورهای عضو خواسته که در زمینه تامین و مصونیت خبرنگاران اقدام کنند.