شما در حال مشاهده نسخه متنی وبسایت بیبیسی هستید که از داده کمتری استفاده میکند. نسخه اصلی وبسایت را که شامل تمام تصاویر و ویدیوهاست، مشاهده کنید.
بازگشت به وبسایت یا نسخه اصلی
اطلاعات بیشتر درباره نسخه لایت که برای مصرف کمتر حجم دادههاست
دغدغههای اصلی رایدهندهها چیست؟ انتخابات ۹۷ افغانستان
- نویسنده, سحر رحیمی
- شغل, خبرنگار آزاد
این روزها فضای شهر با تصاویر خوش رنگ و روی نامزدان و شعارهای خوشچاشنی انتخاباتی مزین شده است. مردم هم مانند مشتریانِ رستورانها که غذاها را در منو مرور میکنند، شعارها و برنامههای نامزدان را از نظر میگذرانند.
نامزدان با پس زمینههای متفاوت، شعارهای متنوعی سر دادهاند. از "مبارزه با فساد و تامین صلح سراسری" گرفته تا "پیکار با پیروان قابیل" و "زدن پل بین دو کوه" معروف کابل در بین شعارهای این نامزدان دیده میشود.
مردم به چه کسانی رای میدهند؟
قدم به "شهر نو"، یکی از مناطق مجلل کابل میگذارم. در روزی بارانی، زنی در گوشهای از پیاده رو، روی زمین خیس نشسته است؛ با چند کتاب در دست برای فروش. او مادر چند فرزند است.
بعد از احوال پرسی، از او میپرسم به چه کسی رای میدهد. دستهای درشتش را از زیر چادر/روسری بیرون میکشد و با نگاهی پر از تعجب، از من میپرسد، " به کی رای بدهم دخترم؟"
گل افروز، اگاهی کافی درباره انتخابات و نامزدهای آن ندارد و دغدغهاش خرج و خوراک خانواده است. او اما یکبار در اولین دوره انتخابات ریاست جمهوری افغانستان رای داده و با خوشی از حاصل رای خود به نفع رئیس جمهور سابق (حامد کرزی) حرف میزند.
او میگوید: "در دوره اول رئیسجمهور برای مان پتو و نان داد. ما زیر خیمه/چادر زندگی میکنیم، پس به کسی رای میدهم که برای ما کمک کند."
جادههای شهرنو نیز مثل سایر نقاط کابل پر شده از عکسهای نامزدان حوزه کابل؛ حوزهای که ۸۰۴ نامزد برای ۳۳ کرسی رقابت میکنند.
الیاس، دانشجوی رشته حقوق است. او درست زیر سایه یکی از این پوسترها ایستاده و حضور پر رنگ نامزدهای جوان در انتخابات پارلمانی را به فال نیک میگیرد.
الیاس تاکید میکند که با درک ضرورت گذار از سیاستهای سنتی و نسلی از سیاستمداران سنتی که در جنگهای چهار دهه اخیر افغانستان در نقض حقوق بشری شهروندان و نابودی زیربناهای این کشور سهم داشتهاند به یک نامزد جوان رای میدهد.
"به جوانی رای میدهم که به حاکمیت قانون، دموکراسی و حقوق بشر احترام داشته باشد. نه جوانی که از متحدان استراتیژیک سیاستمداران سنتی باشد."
حبیب که حدود ۴۰ سال دارد، از شهر دیگری به کابل آمده است. او در بیرون کافهای کنار یکی از جادهها زیر باران کز کرده است. او با دلسردی میگوید شناسنامهاش را برچسب نزده و رای نمیدهد.
"من یک آدم سیار هستم. گاهی اوقات کابل، گاهی هم ولسوالیهای ناامن و دوردست. شناسنامه/تذکره نداشته باشم دولت بازخواست میکند که چرا شناسنامه نداری، تذکره داشته باشم و آن هم برچسب خورده باشد طالبان اسیرمان میکنند یا ممکن است، بکشند. پس بهتر است رای ندهم."
در محلهای دورتر از مرکز کابل، در ساحه "پل سرخ" مریم متاهل و شاغل مشغول خرید کتاب است؛ زنی شادمان از حضور پر رنگ زنان در بین نامزدها.
میگوید به یک زن رای خواهد داد.
"زنان همانطور که در هیچ یک از جنگها مشارکت نداشتند، حضورشان در عرصه سیاست به زودی تاثیرات مثبت خود را نشان خواهد داد."
غم نان، ترس از مرگ، مشکل بیکاری، عدالت و دموکراسیخواهی، از مشغولیتهای ذهنی مردم شهر است. دغدغههایی که بنابر گفتههای خودشان به نظر میرسد برمبنای آن پای صندوق رایدهی بروند و رایشان را به نفع نامزدها واریز کنند.
نتایج ابتدایی نظر سنجیها
یافتههای ابتدایی یک نظرسنجی که از سوی بنیاد انتخابات شفاف افغانستان (تیفا) انجام شده است نشان میدهد که مردم در چند دسته معیارهای مختلفی برای انتخاب نمایندگان مجلس در افغانستان دارند.
نعیم ایوبزاده، رئیس این نهاد میگوید در این نظرسنجی از مردم پرسیده شده است به چه کسانی رای خواهند داد.
به گفته آقای ایوبزاده، این نظرسنجی در ۲۵ ولایت صورت گرفته است و نسخه نهایی آن تا یک هفته بعد اعلام خواهد شد.
بر اساس این نظرسنجی:
- قومیت و همسمتوسویی، از اولین معیارهای مردم برای انتخاب نماینده است.
- 'طبقه روشنفکر ' صرف نظر از قومیت، بیشتر تمایل به دادن رای به افرادی دارند که برنامههای مشخصی داشته باشند.
- تعدادی هم میگویند به کسانی رای میدهند که پیشینه کار در پارلمان نداشته باشند.
- در این میان تعدادی مایل هستند به جوانان رای دهند.
- تعدادی دیگر در پاسخ گفتهاند که اصلا رای نمیدهند و دلیل آن را بی اعتمادی به عملکرد مستقل و شفاف کمیسیون انتخابات عنوان کردهاند.
- عدهای هم معتقدند رایشان نمیتواند سرنوشتساز باشد.
- تعداد اندکی هم با توجه به عدم آگاهی از روند انتخابات و رایدهی خیلی ساده گفتهاند: "به هر که خوشمان آمد رای میدهیم".
'انتخاب معیاری'
حدود ۹ میلیون نفر برای شرکت در انتخابات پارلمانی ثبت نام کردهاند، ۶۴ درصد آنها مردان و ۳۴ درصد دیگر زنان هستند.
مشارکت مردم در انتخابات ممکن است گسترده باشد اما با توجه به عدم آگاهی مناسب از ساختار سیاسی، معیارهای مردم برای رایدهی چقدر متناسب با دموکراسی خواهد بود؟
آنچه به باور کارشناسان اصلیترین معیار در انتخاب نمایندگان پارلمان پنداشته میشود، آگاهی و تخصص یک نامزد در امور حکومتداری و قانونگذاری است.
به باور فرامرز تمنا، رئیس مرکز مطالعات استراتژیک وزارت امور خارجه افغانستان، نمایندگان مردم اصولا باید بر مبنای دانش و آگاهی انتخاب شوند. او تعهد و استفاده از دانش و درایت با برنامهریزی مشخص برای منفعت مردم در کنار مطالعات علمی را از مهمترین اصلها برای انتخاب نمایندگان پارلمان میداند.
آقای تمنا نگاهی مبتنی بر قوم و سمت و سو گرایی مردم در انتخاب نمایندگان را در تضاد با ارزشهای دموکراسی میداند و با تاکید به دیگرپذیریری و تفکرات تکثرگرایانه در اصل دموکراسی و برای معیاری ساختن انتخابهای مردم، برای ترویج فرهنگ دموکراتیک این راهکار را پیشنهاد میکند:
"در نظر گرفتن برنامههای مشخص برای آگاهیدهی از طریق سیستم آموزشی افغانستان، برخورد دموکراتیک کاندیداها برای ورود به پارلمان و عدم نفوذ و تحت تاثیر قرار دادن مردم با پول و ریاکاری و نظارت دولت بر عملکرد کاندیداها جهت جلوگیری از جلب هوادار بر مبنای مسائل قومی و سمتی."
قربانعلی حکمت، جامعهشناس، معتقد است پایگاه اجتماعی و اعتبار کاندیداها در بین مردم در انتخاب فرد مناسب تاثیر زیادی دارد.
به باور آقای حکمت در سه دوره گذشته مردم با نگرش دموکراتیک سمت صندوق رایدهی نرفتهاند.
آقای حکمت تبلیغات در شبکههای اجتماعی و دعوت کارشناسان در رسانهها را در آگاهسازی مردم برای انتخاب دقیق، موثر میداند. او تاکید میکند اگر به مردم اطلاعات داده شود، مطمئنا به برنامه و عملکرد نامزدان رای خواهند داد نه به دلیل قومیت و محله.
بیش از ۲۵۰۰ نفر از جمله ۴۱۷ زن برای انتخابات پارلمانی نامزد شدهاند. نزدیک به ۹ میلیون نفر هم ثبت نام کردهاند تا ۲۵۰ نماینده را به مجلس بفرستند.
