خیبر دره؛ د خلکو، سوداګرو او لښکرو تاریخي لار

له دوو ملګرو سره په ګډه مې له اسلام اباد تر خیبر دروازې د چکر پرېکړه وکړه.

خو د نصیب خبره وه چې تر تورخم یې ورسولو او ټوله خیبر دره یې را باندې ولیده

مګر پرېکړه مې له ځان سره څو ورځې مخکې هغه وخت کړې وه چې دغه ملګري ویل یو خوا چکر وهو اوما خیبر دروازه غوره کړه او وجه یې هم له چپلي کباب سره مینه وه.

د مارچ په ۲۴ سهار نهه بجې له ملګري او د هغه له مېرمنې سره له اسلام اباد روان او پښتونخوا ته تر اوښتو وروسته په اکوړه خټک تېرېدو او بیا تاروجبه کې سپېشل کباب ته ګونډې وهل و.

موږ تېرو کلونو کې بیا بیا پېښور ته تللي وو، خو خیبر دروازه مو په لسګون نوټ کې لیدلې وه، نه په سترګو.

خیبر دروازه خیبر درې ته د تللو پیل ده، یوناني بلوڅګر سیکندر اعظم هم کارولې.

د سلیمان غرونو لړۍ کې دا تاریخي سیمه د ورېښو لار مهمه برخه وه، له زرګونو کلونو راهیسې د خلکو، سوداګرو او جنګي لښکرو لار ده.

د پاکستان تر جوړېدو وروسته پوځي مشر ایوب خان خیبر درې ته لاړ او هلته چارواکو ورته وویل، چې د جمرود کلا سره خیبر ته تللې لار باندې باب خیبر جوړ کړي.

خو موږ چې له اسلام اباد تر دوه سوه کیلومتره سفر وروسته خیبر دروازې ته ورسېدو، ورځ ښایسته وه، ځای ځای ورېځې او ووره، ځکه مې کمرې ته لاس کړ.

د لیوي(ملېشه) په اجازه جمرود کلا ته لاړو چې ۱۹ پېړۍ کې جوړه شوې ده.

هلته پوځیانو تر لسو دقیقو ودرولو له چا یې په ټلېفون پوښتنه وکړه بیا یې موږ کلا ته د ننه پرېښودو.

کلا کې ګرځېدو سره مو هغه خونه هم ولیده چې سیک جنرال هري سینګ نالوا پکې وفات شوی و.

د کلا بام ته ختلو سره مو د پېښور ښار د ټولې سویلي برخې منظره او شمال لور ته مو د خیبر ایجنسي او خیبرپاس پورې تللي سړک ننداره وکړه.

هسې خو دا سړک تر کابل رسېږي، خو موږ تر تورخم تللی شو.

له جمرود کلا په وتلو سره موږ د یوې ګړۍ کې څلوېښت کیلومتره لار لنډه کړه.

په لار ډبرین غرونه او په مختلفو سیمو کوچنۍ کوچنۍ پوځي کلاوې هم وې چې انګریزانو جوړې کړې دي.

هم مو د ورانې پټلۍ لپاره غرونو کې وتلي سورنګونه ولیدل چې انګریزانو له اسلام اباد تر خیبر غځولې وه.

اوس بیا حکومت وايي، چې د اورګاډي د تګ لپاره دا پټلۍ رغوي.

تورخم ته په غرونو تر کوزېدو مخکې مو پورې غاړه له افغانستان راتلونکي ګاډي هم لیدل.

بس یو پل دی چې دلته کرښه پرې بېله شوې او د بندر دواړو خواوو ته غرونه او ازغن تار دی چې ډیورنډ کرښه یادوي.

ستنېدو کې مو لږ وخت د پېښور کارخانو مشهور مارکېټ کې تېر کړ او ښکاره ده چې دومره اوږد مزل وکړې، خو پېښور کې د جلیل چپلي کباب ونه خورې نو د چکر ګټه به څه وي.