اغاخان فرهنګي بنسټ د هرات پنځم منار د جوړولو لپاره چمتووالی ښودلی
د عکس سرچینه، EPA
د افغانستان د ولسمشرۍ ماڼۍ وايي، چې اغا خان فرهنګي بنسټ ولسمشر ته د یوه لیک په استولو سره د هرات د پنځم منار د بیا رغېدو لپاره چمتووالی وښود.
د هرات په مصلی کې پنځه مناره شته چې د تیموریانو په دوره کې جوړ شوي، خو له دغو پنځو د یو وضعیت ښه نه دی او د نړېدو له ګواښ سره مخ دی.
دوه اونۍ وړاندې ولسمشر د هرات له والي سره پر ټیلیفون خبرې کړې وې او له هغه یې غوښتنه کړې وه چې د دغه منار د بیا رغېدو لپاره دې لاس په کار شي.
له دې وړاندې د هرات والي عبدالوحید قتالي ویلي و چې ددغه منارد بیا رغېدو لپاره به څېړنې تر سره کړي او راټول شوي مالومات له ولسمشرۍ ماڼۍ سره شریک کړي.
د ولسمشر ویاند صدیق صدیقي نن چهارشنبه (لړم/عقرب ۲۱) پر خپل ټوېټر لیکلي چې د هرات د مصلی د پنځم منار لومړني لګښتونه ولسمشرۍ ماڼۍ ورکوي او د یاد منار اساسي کارونو مالي لګښت به اغان خان فرهنګي بنسټ ورکوي.
صدیقي لیکي، اونۍ وړاندې ولسمشر غني د اغان خان فرهنګي بنسټ او یونیسکو سازمان له یوشمېر غړو سره وکتل او له هغوی یې غوښتنه وکړه چې د هېواد تاریخي ابداتو په ساتنه کې هر ډول همکاري وکړي.
د ښاغلي صدیقي په وینا، له دغې لیدنې وروسته شهزاده کریم اغا خان د نړۍ د اسماعیلیانو مشر د هرات د مصلی د منارونو د جوړولو خبره تایید کړې ده.
دې لیکنه کې له social media راخیستل شوي مواد شته. له ښودلو وړاندې یې ستاسې اجازه پکار ده، ځکه ښایيکوکیز یا بله تکنالوژي پکې کارول شوې وي. کولی شئ له اجازې مخکې د social media site پالیسي ولولئ. د دې لپاره غوښتنه ومنئ او مخکې لاړ شئ
د پوسټ X پای
په ۱۳۹۸ کال کې د افغانستان حکومت اعلان وکړ چې په هرات کې مصلی او د ګوهر شاد بېګم ګنبد بیا رغوي.
ددغو منارونو د بیا رغونې چارې د ولسمشرۍ ماڼۍ عملیاتي او پراختیایي ادارې پر غاړه اخیستي وې د یادو منارونو د بیارغونې چارې اوس هم روانې دي.
د شاهرخ میرزا تیموري (د امیر تیموري زوی، د تیموریانو دورې پاچا) مېرمن ګوهر شاد بېګم د سیمې له وتلو مېرمنو یادېږي.
د تاریخ له مخې ویلی شو چې هغې د ژوند په لړ کې د علم او پوهې ، فرهنګ او هنر برخو ته ډېر کار کړی.
په هرات کې د ګوهر شاد منارې او د ایران په مشهد کې د امام رضا له زیارت سره نژدې د ګوهر شاد جومات ددې له مشهورو یادګارونو دي.
ولسمشر غني له دې وړاندې ګوهر شاد بېګم په سیمه کې یوه فرهنګ خوښوونکې مېرمن یاده کړې وه.
د هرات د مصلی منارونه د تیموریانو په دوره کې هغه ځای کې چې د شاهرخ میرزا مېرمن ګوهرشاد مدرسه درلوده جوړشو. د جنګونو پر مهال مصلی ویجاړه شوه او یوازې یې څلور منارونه پر ځای پاټې شول چې هغه هم په بد وضعیت کې دي.
دغه منارونه د تیموریانو دورې له مهمو معماریو بلل کیږي.
د پوهانو له نظره په نهمه پېړۍ کې د تیموریانو دورې فرهنګي اثارو بېلګه د رسانس دورې له ایټالیوي فرهنګ سره پرتله کولی شو.
په هرات کې فرهنګي پرمختګونه د شاهرخ میرزا، ګوهر شاد بېګم ، د شاهرخ میرزا زوی بایسنغر میرزا، سلطان حسین بایقرا او د وزیر امیر علي شېر نوایي له کارونو او لاسته راوړنو څخه یادیږي.
