युक्रेन वार्तामा प्रगति भए पनि 'पेचिला मुद्दाहरू' बाँकी रहेको ट्रम्पको भनाइ

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्प र युक्रेनका राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीले फ्लोरिडामा वार्ताका क्रममा युक्रेन युद्ध अन्त्य गर्ने विषयमा प्रगति भएको बताएका थिए। तर अमेरिकी राष्ट्रपतिले भूभागबारेको समस्या अझै "समाधान भइनसकेको" स्वीकार गरेका छन्।

अमेरिका र युक्रेनका राष्ट्रपतिद्वयले वार्तालाई "ठूलो" भनेका छन् भने ट्रम्पले "एक वा दुई अत्यन्त पेचिला मुद्दाहरू खासगरी भूमिको मुद्दा" बाँकी रहेको बताएका छन्।

मार–ए–लागोमा पत्रकारहरूलाई सम्बोधन गर्दै जेलेन्स्कीले २० बुँदे शान्ति योजनाको ९० प्रतिशतमा सहमति भएको बताएका छन्। त्यस्तै ट्रम्पले युक्रेनको सुरक्षा ग्यारेन्टी ९५ प्रतिशतको हाराहारीमा पूरा भएको बताएका छन्।

जेलेन्स्कीले पछि अमेरिका र युक्रेनका टोलीहरूले युक्रेनमा लगभग चार वर्षको युद्ध अन्त्य गर्ने उद्देश्यका साथ थप वार्ताको लागि अर्को हप्ता बैठक गर्ने बताए।

जेलेन्स्कीले टेलिग्राम एपमा प्रेषित एउटा विज्ञप्तिमा भनेका छन्, "हामीले सबै मुद्दाहरूमा ठोस कुराकानी गरेका थियौँ र युक्रेनी तथा अमेरिकी टोलीले विगतका साताहरूमा गरेको प्रगतिलाई उच्च महत्त्व दिन्छौँ।"

रुसले सन् २०२२ को फेब्रुअरीमा युक्रेनमा पूर्ण स्तरमा आक्रमण सुरु गर्‍यो र मस्कोले हाल युक्रेनी क्षेत्रको लगभग २० प्रतिशत नियन्त्रण गरेको छ।

अवस्था कस्तो छ?

रुसको नियन्त्रणमा रहेको पूर्वी युक्रेनको डोनबास क्षेत्रलाई असैनिकीकृत क्षेत्रमा परिणत गर्ने प्रस्ताव अझै पनि "नटुङ्गिएको" ट्रम्पले बताएका छन्।

बैठकपछि पत्रकारसँग कुरा गर्दै उनले भने, "त्यसमध्ये केही जमिन कब्जा गरिएको छ।" "त्यो जमिनको केही भाग कब्जा गर्न सकिन्छ तर त्यो केही महिनाको अवधिमा लिन सकिन्छ।"

मस्कोले हाल डोनेत्स्क क्षेत्रको लगभग ७५ प्रतिशत र छिमेकी लुहाएन्स्कको लगभग ९९ प्रतिशत नियन्त्रण गर्दछ। यी क्षेत्रहरूलाई सामूहिक रूपमा डोनबास भनिन्छ।

रुसले युक्रेनलाई डोनबासमा आफ्नो नियन्त्रणमा रहेको सानो भूभागबाट फिर्ता लैजान चाहेको छ भने किएभले उक्त क्षेत्र युक्रेनी सेनाको नियन्त्रणमा रहेको स्वतन्त्र आर्थिक क्षेत्र बन्न सक्ने दाबी गरेको छ।

अमेरिकी राष्ट्रपतिले बारम्बार युक्रेनको गुमेको क्षेत्रहरूमा आफ्नो धारणा परिवर्तन गरेका छन्। सेप्टेम्बरमा युक्रेनले यसलाई फिर्ता लिन सक्षम हुन सक्छ भनेर पर्यवेक्षकहरूलाई चकित पारेका थिए। पछि उनले आफ्नो भनाइ उल्ट्याए।

"[यो] एक धेरै कठिन मुद्दा हो," उनले भने। "जुन समाधान हुने छ।"

ट्रम्पले युक्रेनको सुरक्षा सुनिश्चितता "९५ प्रतिशत पूरा भयो" भन्ने टिप्पणी गरे। तर उनले युक्रेनलाई भविष्यको आक्रमणबाट जोगाउन मद्दत गर्न औपचारिक रूपमा आवश्यक बन्दोबस्तका सामान वा सेना तैनाथमा प्रतिबद्धता व्यक्त नगरी उनले त्यस्तो बताए।

ट्रम्पले अमेरिका, रुस र युक्रेनबीच 'सही समयमा' त्रिपक्षीय वार्ता हुन सक्ने बताएका छन्।

अमेरिकी राष्ट्रपति आफूले द्वन्द्व अन्त्य गरेका दाबीमा युक्रेन–रुस युद्धलाई पनि जोड्न इच्छुक छन्। तर उनले वार्ता रोकिएको वा रद्द गरिए र त्यसले "वास्तवमै नराम्रो" अर्थ दिने र युद्ध जारी रहन सक्ने भन्दै चेतावनी दिएका छन्।

यसअघि ट्रम्पले रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनसँग टेलिफोन वार्ता गरेका थिए। अमेरिकी राष्ट्रपतिले फोन वार्ताबारे धेरै विवरण नदिए पनि उनले रुसी नेताले "युक्रेन सफल होस्" भन्ने आफूलाई विश्वास दिलाएको बताएका थिए।

त्यही समयमा ट्रम्पले युक्रेनलाई जनमत सङ्ग्रह गर्न अनुमति दिने युद्ध विराममा मस्कोको कम चासो रहेको पनि स्वीकार गरेका थिए।

"म त्यो स्थिति बुझ्छु," उनले थपे।

जेलेन्स्कीले युक्रेनी अधिकारीहरूलाई ज्यानुअरीमा ह्वाइटहाउसमा सम्भवतः युरोपेली नेताहरूसँग भेट्न सुझाव दिएका थिए। अमेरिका र युक्रेनी प्रतिनिधिमण्डलहरूले थप वार्ताको योजनालाई अन्तिम रूप दिइरहँदा उनले यस्तो सुझाव दिएका हुन्।

युरोपेली साझेदारहरूसँगको बैठकपछि युरोपेली आयोगकी अध्यक्ष उर्जुला फोन डेर लायनले फ्लोरिडा वार्तामा "राम्रो प्रगति" को प्रशंसा गरिन् र युक्रेनले "पहिलो दिनदेखि नै मजबुत सुरक्षा सुनिश्चितता " प्राप्त गर्नुपर्ने आवश्यकतालाई जोड दिइन्।

बीबीसी न्यूज नेपाली यूट्यूबमा पनि छ। हाम्रो च्यानल सब्स्क्राइब गर्न तथा प्रकाशित भिडिओहरू हेर्न यहाँ क्लिक गर्नुहोस्। तपाईँ फेसबुक, इन्स्टाग्राम र ट्विटरमा पनि हाम्रा सामग्री हेर्न सक्नुहुन्छ। अनि बीबीसी नेपाली सेवाको कार्यक्रम बेलुकी पौने नौ बजे रेडिओमा सोमवारदेखि शुक्रवारसम्म सुन्न सक्नुहुन्छ।