وجېهه سېار

گلالی و ميرويس دو نوجوان مهمان، به مهمانی لالو ماما (دلقک قصر) راهی قصر هزاردريچه ای شده اند

امانته (برف که در اوآخر زمستان توام با باران ببارد) با شدت تمام می بارد، اما پيام از رسيدن بهار را بشارت می دهد. ميرويس همين که با خواهرش نزديک قصر می رسند، آمد و رفت کارگران توجه شان را به خود جلب می کند.

هردو در ميان ازدحام کارگران دنبال لالو ماما به جستجو می پردازند که صدای آشنای مهمانان را با زمزمه آهنگی به سوی خود می کشاند. مهمانان با لالو ماما سلام عليکی می کنند.

هنگام راه افتادن آن دو، داخل دهليز های قصر، گلالی در مورد شتابزدگی کارگران از لالو ماما می پرسد. لالو از ترتيبات نوروزی برای فرا رسيدن سال نو در قصر به مهمانانش می گويد.

بعد لالو ماما با مهمانانش در مورد ترتيبات نوروزی و رسم و رواج های مردم در نوروز با هم حرف می زنند. گلالی می گويد آنها رواج دارند در يک هفته که برای رسيدن نوروز دارند، خانه تکانی و رنگمالی می کنند و بعضا اثاثيه های اتاق شان را نو می کنند.

بزرگانشان برای اعضای خانواده لباس های نو و تحفه خريداری می کنند، هفت ميوه و هفت سين تهيه می کنند. در همين حال ميرويس می گويد: "علاوه براين ها ما نهال می شانيم و آن را به فال نيک می گيريم تا هميشه سر سبز باشيم.

وقتی نوبت به لالو ماما می رسد او می گويد در مورد نوروز و جشن اين روزافسانه های بسيار وجود دارد اما چه خوب است تا با هم يکجا به تماشای دريچه برويم و معلومات بيشتر از رسم و رواج نوجوانان در يابيم.

دريچه

گلالی، ميرويس و لالو ماما از دريچه خبر رسانک قصر را می بينند که ميان جمع از نوجوانان قرار گرفته و بحث از ترتيبات نوروزی دارند.

يکی می گويد آنها در شب اول سال نو سبزی چلو می پزند، ماهی و جلبی، ترکاری های سبز، ميوه های تازه روی سفره آماده می کنند و همه با هم گرد سفره دعا می کنند و غذا صرف می کنند.

عده ديگر از تر نمودن هفت ميوه (هفت نوع ميوه خشک)، ديد وبازديد از دوستان، اهدای تحفه به يکی ديگر، پوشيدن لباس های نو، رفتن به بيرون به سير و تفريح، سبزه لگد کردن، زيارت ر فتن و در مجموع خوش زيستن است به منظور اين که تا اخير سال خوش بمانند.

بعد خبررسانک از ازدحام مردم در نزديک دکان های ماهی فروشی و جلبی فروشی می گويد که برای خريد آمده اند. يکی از دختران جوان در مورد می گويد او برای تهيه نوروزی برای نامزد برادرش آمده تا مقداری از ماهی و جلبی بخرد.

خانم در مورد می گويد آنها در نوروزی برای نامزد داران علاوه از يک شاخه گل و يک دانه انگشتر طلا، يکی دو دست لباس با بوت و دستکول و همه سامان آرايش، ميوه خشک و ميوه تازه، کلچه و کيک، ماهی و جلبی، خينه و شمع می برند، دايره می زنند.

بعد فاميل دختر از آن نوروزی برای همسايه و دوستان شان تقسيم می کنند. و تحفه های مانند لباس و بوت، خجور، تخم جوشانده، روغن جوشی و امثال آن را دوباره برای پسر (نامزد دخترشان) می فرستند.

خبررسانک می گويد در روز اول سال اکثر مردم به زيارت شاه مردان (حضرت علی (رض)) به مزار شريف می روند و در ميله گل سرخ شرکت می کنند که مدت چهل روز تجليل می شود.

اما تجليل از نوروز در ولايات مختلف افغانستان قدری متمايز است. برخی از مردم در صفحات شرق ميله گل نارنج دارند و به رسم خودشان از آن تجليل به عمل می آورند، محافل شعری بر پا می کنند، ميله می گيرند و خوشی می کنند.

مگر اين نوروز از چه مدتی بدين سو جشن گرفته می شود، سرمحقق استاد حبيب الله رفيع می گويد: "البته در رابطه با نوروز افسانه های زيادی روايت شده است. تجليل از جشن نوروز از قرون متمادی رواج داشته است که بعد ها يکسلسله تقدسات مذهبی هم بدان پيوست.

حتی سال عمر مردم هم از بهار شمرده می شد و تقويم هم از روی سال نو و تغيير فصول تعيين گرديد. از همين رو اين روز ارزش اقتصادی دارد و سراز همين روز مردم به کشت و زراعت می پردازند. و يا هم کماکان نتيجه کار و زحمات کشت شان را می بينند".

با اين حال خبررسانک از بازی های ورزشی مانند بزکشی و چاپ اندازی هم ياد می کند که در نوروز برگذار می شود. در اخير خبررسانک نزد اطفال گل فروش می رود که دسته های گل لاله را برای فروش نزد دکان های گل فروشی گذاشته اند، دريچه بسته می شود.

مهمانان در مورد ضيافت ها و ترتيبات نوروزی با هم صحبت های می کنند و لالو ماما از تقويم سال می گويد که در سال هجری شمسی از روز نوروز شروع می شود. بعد لالو ماما دريچه ديگری در مورد نهال و نهال شانی برای مهمانانش می گشايد.