فهيم صابر

	از نظر احکام دين مقدس اسلام، مصارف زيا د در روز ها ی فاتحه مطلق اسراف است

در افغانستان رسم ورواج يا عنعنات مختلفی برای مناسبت های مختلفی وجود دارد که اين رواج ها در مناطق مختلف رنگ وشکل خاص خود را گرفته حتی که در بسا موارد به گونه سيالی درآمده است.

برای شنيدن صدای برنامه اينجا را کليک کنيد

در بعضی مناطق افغانستان، مردم، درهما ن لحظه که جنازه عزيز ی فوت شده شا ن را،به خاک می سپارند، در پهلوی فاتحه داری بايد فکرنان وآب تمام کسانی راکه درمراسم جنازه شرکت جسته اند، نيز بکنند.

اين رسم در ولايات شرقی و مرکزی افغانستان بيشتراست.

چرا که مردم اين محلات، باوصف غريبی وناداری، در موقع فوت عزيزان شان، دست به مصارف گزاف و هنگفت می زنند؟

بعضا اتفاق می افتد که گاو های شان را حلال کرده و ديگ های برنج را دم می دهند، آن هم در روزی که تازه عضوی از خانواده شان را از دست داده ا ند .

هر گاه خدانخواسته، در محل ما کسی فوت کند، مردم محل الی چهار روز، به خانه شخص مرده دار، غذا می برند .

البته در اين ارتباط مردم، نظريات مختلفی دارند، محمد يوسف، باشنده ولسوالی موسيی ولايت کابل، می گويد:

"به نظرمن اين رسم ،يک نوع سيالی وهمچشمی است، زيرا اگر روزی يک خان يا شخص پول دار، مصارف بيش از حدواندازه را در فاتحه کدام عضوخانواده اش می کند.

فردا اگر عضو خانواده شخص غريب فوت کند، وی نيز دست به انجام چنين کاری می زند ."

نورمحمد، باشنده ولايت ارزگان: "اگر ورثه متوفی، ختم وخيرات نکند، مردم قريه برايش طعنه می دهند که در مرگ عضوخانواده ات ، مصرف نکردی ."

محمد نبی، باشند ه ولسوالی چهارآسياب ولايت کابل :

"به کسانی که درمراسم جنازه شرکت می کنند، نمی شود همان غذای معمولی را تهيه کرد، ناگزير بهترين غذا را برای شان تهيه نمايم ."

	فاتحه داری شکل سيالی را به خود گرفته با انجام اين رواج ها تعدادی از مردم با مشکلات زيادی روبه رو اند.

عبدالصمد، باشنده ولايت پکتيا:

"من می توانم، برای مردمی که در مراسم عزاداری ما شرکت می کنند، غذای مناسب تهيه کنم و نمی گذارم که کسی ديگری برای خانواده ومهمانانم غذا بياورد ."

تعداد مردم در روزهای اول ودوم وسوم وفات عزيزان شان، غذای فوق العاده تهيه می کنند تا مهمانان شان را راضی نگهدارند.

البته اين رسم شکل سيالی وشريکی را به خود گرفته است، که با انجام اين رواج ها تعدادی از مردم با مشکلات زيادی روبه رو اند.

امان الله باشنده ولايت لوگر، از فوت پدرش ومشکلات خودش گفت:

"زمانی پدرم فوت شد، پول نداشتم برايش ختم وخيرات کنم، مجبورشدم از يک همقريه ما پول قرض کرده و اين رسم را به جا بياورم .

اگر ورثه متوفی، ختم وخيرات نکند، مردم قريه برايش طعنه می دهند که در مرگ عضوخانواده ات ، مصرف نکردی .

بدون شک من می ترسيدم، فردا مردم قريه، مرا طعنه ندهند ونگويند پدرش فوت شد، اما فرزندش برای او مصرف نکرد . "

در بعضی مناطق رواج اينست که مردم برای سوگواران ،کمک و همدردی می کنند،آدم خان، باشنده ولايت ارزگان رسم محل شان را قصه می کند:

"هر گاه خدانخواسته، در محل ما کسی فوت کند، مردم محل الی چهار روز، به خانه شخص مرده دار، غذا می برند و تمام مصرف شخص فاتحه دار را بالای خود می گيرند."

شير محمد رسولی، باشنده ديگری همين ولسوالی:

"رسم ورواج مردم ماست که الی چهار روز، حتی يک پياله چای هم در خانه شخص مرده دارنمی خوريم ."

از نظر احکام دين مقدس اسلام، مصارف زيا د در روز ها ی فاتحه مطلق اسراف مولانا محمد صديق مسلم

مولانا محمد صديق مسلم، کارمند محکمه استناف ولايت کابل، می گويد:

"از نظر احکام دين مقدس اسلام، مصارف زيا د در روز ها ی فاتحه مطلق اسراف است".

مصارف بی جا و گزاف به هيچ صورت جواز دينی ندارد که الی سه روز، در خانه مرده دار، ديگدان روشن شود .

هرگاه شخصی، برای شهرتش دست به مصارف گزافی می زند، اين کار هم از نظر دين مقدس اسلام، مردود شمرده می شود و هم از نظر مسايل اقتصادی.