محمد فهيم صابر

برای شنيدن صدای برنامه اينجا را کليک کنيد!

بسياری مردم افغانستان به پيشه زراعت ومالداری مشغول استند واز همين طريق ،زندگی خود و خانواده شان را پيش می برند.

گل آقا، باشنده ولسوالی پغمان، در مورد گفت:

"ما ، در محلی زنده گی می کنيم که اطراف ما را، کوه ها احاطه کرده، هر چند آب وهوای منطقه ما در هيچ جای نيست، اما کم زمينی ما ، دليل مهمی مناسب نبودن اقتصاد ماست ."

نخست توان تاک را می يابيم!  درهر تاک ممکن است سه يا چهار جای پيوند شود، يعنی ساقه تاک ديده می شود که توان گرفتن چند پيوند را دارد . از تجربه يک دهقان

عبادالله، باشنده همين محل هم با تاييد سخن های همقريه اش،اضافه کرد:

"درين کوه ها نه قلبه می شود، نه ماله. ما نمی توانيم چيزی را کشت کنيم ،نه چيزی را درو کرده می توانيم ."

مردم ولايت بدخشان، اکثرا کوه نشين استند و در دامنه ها، يا بلندی های کوه های پامير، واخان، سفيد خرس،کوه خواجه محمد، در کوه های پست وبلند ديگری، زندگی می کنند.

اين مردم، توانسته اند در پهلوی دگر حاصلات محل شان، تاک های وحشی يا کوهی را که به نام ديوتاک مشهوراند، قابل استفاده ساخته از طريق آن انگور دلخواه شان را را به دست بياورند .

فخرالدين، يکی از باشنده های ولسوالی تگاب کشم ولايت بدخشان، می گويد:

" محل ما کوهستانی است، درين محل زراعت به صورت مناسب وپردرآمد ممکن نبود.

بنابرين ما متوجه ديو تاک های که درکوهای محل ماست شديم و آنها را پيوند کرديم، در طی يکسال متوجه شديم که ديوتاک ها، انگور گرفتند .

	مردم ولسوالی کشم ، انواع انگور را در ديو تاک تجربه کرده اند و تمام تجارب شان کامياب بوده است.

مردم اين محل انواع انگور را، در ديو تاک، تجربه کرده اند و تمام تجارب شان کامياب بوده است.

همان انگوری که در محل شان می تواند، در تاک اصلی خود حاصل بدهد، در اين تاک هم حاصل می دهد .

البته خوبی های ديگری هم درين کار نهفته است، مردم می گويند که ديوتاک به آب زياد ضرورت ندارد.

اگر هيچ آب هم برايش نرسد، خشک نمی شود وهمچنان در فصل خود انگورمی دهد .

تاکی را که تازه می نشانند، در چهارسال ثمرمی دهد، اما وقتی اين تا ک، پيوند می شود، يک سال بعد ثمر می دهد .مردم اين ولسوالی گفتند هر ديوتاک را ديده، پيوند می کنند.

مثلا درهر تاک ممکن است سه يا چهار جای پيوند شود، يعنی ساقه تاک ديده می شود که توان گرفتن چند پيوند را دارد .

تاکی را که تازه می نشانند، در 4 سال ثمرمی دهد، اما وقتی پيوند شود، يک سال بعد ثمر می دهد، اما هر ديوتاک را ديده، پيوند می کنيم.

غلام محمد بادغيسی، يکی از مسوولين اداره ترويج نباتی وزارت زراعت، درمورد پيوند ها می گويد :

“پيوند چه از ديوتاک باشد يا ازهر نبات ديگر،کارموثر ومفيد است ، به اين معنی که :

اگر يک نهال چهارمغز را بنشانيم، درهشت سال ثمرمی دهد واگر آن را پيوند کنيم، طی چهار سال، ثمر می دهد ."

هر گاه دريک محل ديوتاک نباشد و مردم محل هم چندان محصولات فراوان زراعتی را به دست آورده نتوانند، پس چگونه از تجربه مردم ولايت بدخشان استفاده کنند؟

غلام محمد بادغيسی: "ممکن در تمام کوها، از اين بته پيدا شود، هر چند تاحال تجربه نشده، اما مردم می توانند، انتقال دادن ديوتاک يا تاک وحشی را تجربه کنند.

	اگر کسی می خواهد ديوتاک را به جای دگر انتقال دهند، بايد طويل بودن ريشه تاک را در نظر بگيرد.

ديوتاک يا تاک وحشی، ريشه های بسيارعميق دارد. اگر کسی می خواهد ديوتاک را به جای دگر انتقال دهند، بايد طويل بودن ريشه تاک را در نظر بگيرد .

پيوند يک نبات با نبات ديگر، هميشه در افغانستان معمول بوده است، مردم درولايت غزنی ازبته خار، خربوزه به دست می آورند.

شاه ولی، يکی از باشنده های ولسوالی قره باغ ولايت غزنی، می گويد: " ما توانسته ايم، تجربه پيوند خربوزه را با بته خار انجام بدهيم وموفق هم شده ايم."