رشيده يزدان پناه

کم خونی ، زمانی اتفاق می افتد که کرويات سرخ خون کم شود.عامل عمده کم خونی ،کم شدن مقدار آهن در خون است.

در چنين حالت، سويه کرويات سفيد خون که وظيفه دفاعی را در برابر مکروب ها دارند،هم پايين می آيد.

باهر بار تنفس ، اکسيجن توسط ششها جذب شده و به داخل خون انتقال می کند.

علايم کم خونی!  رنگ پريدگی، سفيد شدن زير پلک ها، بيرنگ شدن زبان، سوزنک زدن دست و پاها از جمله آثار کم خونی اند. دکتر يوسفزی

کرويات سرخ خون و هموگلوبين که يک نوع مواد رنگه در خون است، اکسيجن را جذب کرده به تمام بدن می رسانند.

وقتی شخص کم خون شود و سويه کرويات سرخ خون ، پايين بيايد، در حقيقت اکسيژن در تمام بدن نرسيده و کاهش اکسيجن در بدن، نشاندهنده کم خونيست.

دختری که از گرفتن نامش خودداری کرد می گويد: "عادت ماهانه من بيش از حد است و اين امر سبب کم خونی من شده."

داکتران به اين عقيده اند کم خونی، عوامل مختلف دارد . زياد بودن عادت ماهانه هم يکی از عوامل عمده آن بوده می تواند.

ديده شده که کم خونی، در زنان شايعتر است و زادن اولاد های شير به شير،هم عامل ديگری کم خونی خانم ها به حساب می آيد .

ذکی باشنده سروبی می گويد:"از اثر تصادم موتر، شديدا خونريزی پيدا کردم، تا رسيدن به داکتر زياد خونم ضايع شد و فعلا به کم خونی شديد دچار شده ام، حتی راه گشته نمی توانم."

فراموش نشود که خون ريزی، مقدار خون را کم کرده و کم شدن مقدار خون به صورت آنی، سبب مرگ شده می تواند.

خونريزی !  فراموش نشود که خون ريزی، مقدار خون را کم کرده و کم شدن مقدار خون به صورت آنی، سبب مرگ شده می تواند.

داکتر نورالحق يوسف زی معاون شفاخانه صحت طفل می گويد:

"زخم معده، بواسير خونی، ضايع شدن خون، موجوديت کرم های چنگکی، پنديدگی مفاصل، به صورت مجموعی زخم ها و جراحات، نارسايی های مغز استخوان يا سرطان خون همه عوامل کم خونی اند.

همچنان عدم استفاده از مواد خوراکی که دارای آهن می باشند مانند سبزيجات و ميوه ها نيز سبب کم خونی شده می تواند."

کم خونی سبب بلند شدن ضربان قلب و عدم کفايه قلب، گرده ها، مغز و دماغ می شود و حتی سبب مرگ هم شده می تواند.

علايم کم خونی درچندين مورد با امراض ديگر مشترک و شبيه است مانند احساس ضعف و بی حالی، خستگی و سرگيجی، سردردی و رشد کم.

داکتر نورالحق يوسفزی می گويد:" رنگ پريدگی، سفيد شدن زير پلک های چشم ها، بيرنگ شدن زبان، به گفته مردم سوزنک سوزنک شدن دست ها و پاها از جمله آثار کم خونی اند.

صرف خوردنی های که ويتامين سی دارند مانند: ميوه، نارنج، ليمو و ترکاری ها با غذا، در جذب آهن مواد غذايی، کمک می کند.

همينگونه سفيد شدن ناخن ها، علايم خاص کم خونی اند و در چنين حالات، اصلا اکسيجن به اين اعضا نمی رسد ."

در افغانستان مردم به خاطر تداوی امراض مختلف، تجارب خانگی هم دارند. در مورد تداوی کم خونی، خانمی می گويد:

"پسرک ام، رنگ پريده بود و ناخن هايش سفيد شده بود. بزرگان خانواده گفتند که کم خون است، گپ هايی را که خودم می دانستم و مردم برايم می گفتند، برايش تطبيق کردم .

مثل عسل و شير و مغزيات مانند پسته و چارمغز را برايش می دادم ،از طرف صبح سياهی جگر و تلی را، برايش تهيه می کردم و کشمش را تر کرده از سوی صبح برايش می خوراندم ."

از نظر داکتران، نظر اين خانم مفيد است، اما داکتران تاکيد می کنند که در پهلوی اين غذا ها با ديدن علايم کم خونی، به داکتر مراجعه شود تا مريض تداوی گردد.

با مراجعه به داکتر، ازپيشرفت مرض جلوگيری می شود، اما از دادن تلی به مريض جدا خوداری شود .

داکتر نورالحق يوسف زی:"تلی گورستان مکروب ها است و خوردنش، خطرناک ثابت شده .

برای کسانی که کم خون شده اند ، گرفتن دوا مطابق هدايت داکتر، کار حتمی است.

	بهترين وقايه، تنوع غذايی است. خوبست تا از ماهی، سبزيجات، خصوصا ترکاری ها ، حبوبات، ميوه جات استفاده شود.

در جا های که دسترسی به خدمات صحی امکان پذير نيست وداکتران دور اند، تا رسيدن به داکتر، بيماران ، ترکاری های که برگ سبز دارند و ميوه جات به خصوص سيب خورانده شوند ."

بهترين وقايه، تنوع غذايی است. به اين معنی که اگر چاشت يک چيز خورده شد،برای شب چيز ديگر آماده شود، از غذا ها ارزان و مفيد مثل سبزيجات، خصوصا ترکاری ها ، حبوبات، ميوه جات استفاده شود.

همچنان از مصرف زيادچای و قهوه به خصوص بعد از صرف نان و در جريان صرف نان،خودداری شود.

چرا که مواد آهنی را که در غذا موجود است، از بين می برند. داکتر نورالحق يوسف زی می گويد:

"حد اقل ماه يک بار، مقدارخون بدن معاينه شود. استفاده از ميوه جات خشک مثل :

	کم خونی ، زمانی اتفاق می افتد که کرويات سرخ خون کم شود.

کشمش، انجير، مراعات حفظ الصحه به خاطر جلوگيری از امراض پيچش خونی و اسهالات و تداوی امراض زخم معده، بواسيرخونی ،می تواند از کم خونی جلوگيری کند.

صرف خوردنی های که ويتامين سی دارند مانند نارنج، ليمو و ترکاری ها با غذا ، در جذب آهن مواد غذايی ، کمک می کند.