KAI TSAYE, Abubuwan da ke faruwa a Najeriya da sauran sassan duniya 28/01/2026

Rahoto kai-tsaye

Haruna Kakangi, Isiyaku Muhammed da Aisha Babangida

1. Mintuna 11 da suka wuceAn mayar da ƴan gudun hjirar Najeriya 153 gida daga Nijar

   Najeriya ta karɓi ƴan gudun hijirar ƙasar 153 daga Jamhuriyar Nijar a wani yunkuri na tabbatar da dawowarsu cikin aminci da daraja.

   Ofishin hukumar ba da agajin gaggawa ta NEMA reshen Kano ne ya karɓi waɗannan ƴan gudun hijira tare da haɗin gwiwar Hukumar ƴan gudun hijira ta ƙasa NRC da hukumar ba da agajin gaggawa ta SEMA, da rundunar tsaro ta NSCDC.

   Ƴan gudun hijirar sun isa filin jirgin saman Malam Aminu Kano da misalin ƙarfe 12:50 na tsakar daren Talata ta jirgin Sky Mali Airline.

   Bayan kammala rajista da hukumar shige da fice ta Najeriya NIS, an kai su makarantar horarwar hukumar domin gudanar da cikakken bincike da tantancesu tare da dukkan masu ruwa da tsaki.

   An gudanar da tantancewar a ranar 27 ga Janairu, 2026, inda bayanan ƴan gudun hijirar suka nuna cewa akwai maza manya 46, mata manya 37, yara maza 38 da kuma yara mata 32.

   Hadin gwiwar duk masu ruwa da tsaki ya tabbatar da cewa aikin tantancewa ya gudana cikin tsari, nasara, kuma ba tare da wani matsala mai hatsari ba.

2. Mintuna 58 da suka wuceDuk wanda ya bijire wa umarnin kotu ya ƙi komawa aiki zai fuskanci ladabtarwa - Wike

   Ministan Babban Birnin Tarayya, Abuja, Nyesom Wike, ya gargaɗi ma’aikatan birnin tarrayar da ke yajin aiki da cewa duk wanda ya bijirewa umarnin kotu ya ƙi komawa bakin aiki daga ranar Laraba, 28 ga Janairu, zai fuskanci ladabtarwa.

   Wike ya bayyana hakan ne a ranar Talata yayin da yake ganawa da manema labarai a ofishinsa da ke Abuja, jim kaɗan bayan kotun warware matsalolin ƴan ƙwadago da ke birnin ta umarci ma’aikatan da su dakatar da yajin aikin da suke yi.

   Ya ce, “Daga gobe duk wanda bai koma aiki ba, za mu yi amfani da tsauraran matakai. Kuma daga gobe idan muka ga wani yana ƙoƙarin toshe ƙofa, za mu yi amfani da shi a matsayin misali. Dole ne doka ta yi aikinta.”

   Ministan ya bayyana cewa gwamnatinsa ta riga ta gana da ƙungiyoyin ƙwadago, inda aka tattauna dukkan ƙorafe-ƙorafensu amma hakan bai haifar da ɗa mai ido ba.

   “Ina nufin idan ma’aikata sun gabatar da buƙatu 14, gwamnati ta magance 10 daga ciki, to mene ne kuma matsalar?” in ji Wike.

   Ma'aikatan dai sun shiga yajin aikin ne tun daga makon da ya gabata inda suka buƙaci gwamnatin tarayya ta kyautata yanayin aikinsui da alawu-alawus din su.

   Yajin aikin ya jawo tsaiko da rufe ayyuka a manyan ofisoshin gwamnati da dama a Abuja.

   Biyo bayan hakan ne Wike ya shigar da ƙara a gaban koun warware matsalolin ƴan ƙwadago dangane da yajin aikin inda ta umarci ma’aikatan da su dakatar da yajin aikin.

3. Sa'a 1 da ta wuceZa mu ƙulla kasuwancin dala biliyan 5 da Najeriya - Shugaban Turkiyya

   Shugaban ƙasar Turkiyya, Recep Tayyip Erdogan, ya bayyana cewa ƙasarsa na da burin ƙara yawan cinikayya da Najeriya zuwa dala biliyan 5, daga dala biliyan 2.

   Shugaba Erdogan ya bayyana hakan ne a ranar Talata a birnin Ankara, yayin taron manema labarai na haɗin gwiwa da Shugaban Najeriya, Bola Ahmed Tinubu, a ziyarar aiki da Tinubu ya kai ƙasar.

   Erdogan ya ce tuni aka fara tattaunawa domin cimma wannan buri, inda ya bayyana cewa Turkiyya na fitar da jiragen sama da jirage masu saukar ungulu da injuna da ƙarafa da sinadarai zuwa Najeriya, yayin da Najeriya kuma ke fitar da ɗanyen mai da kayayyakin gona zuwa Turkiyya.

   Ya ce "ƙasashen biyu sun tattauna batutuwa da suka shafi cinikayya da zuba jari da makamashi da ilimi da masana’antar tsaro, tare da nuna fatan haɗin gwiwa tsakanin kamfanin man fetur na Turkiyya da na Najeriya zai haifar da sakamako mai kyau."

   Erdogan ya kuma yi alkawarin tallafa wa Najeriya a yaƙin da take yi da ta’addanci, musamman ganin yadda matsalar ta’addanci ke barazana ga yankin Sahel da nahiyar Afirka baki ɗaya.

   Ya ce "Turkiyya a shirye take ta raba ƙwarewarta a fannin horon sojoji da tattara bayanan sirri."

   A nasa jawabin, shugaba Bola Ahmed Tinubu ya gode wa Turkiyya bisa shirinta na haɗin gwiwa da Najeriya domin bunƙasa ‘yanci da zaman lafiya da wadata a duniya.

   Ƙasashen biyu sun rattaba hannu kan yarjejeniyoyi tara, ciki har da na tsaro da na cinikayya da ilimi da kafofin watsa labarai da harkokin mata da jinƙai, domin ƙarfafa dangantaka tsakanin Najeriya da Turkiyya.

4. Sa'o'i 2 da suka wuceSai Abba ya yi da-na-sanin barin mu - Kwankwaso

   Tsohon ɗan takarar shugaban ƙasa kuma jagoran jam'iyyar NNPP a Najeriya, Sanata Rabiu Musa Kwankwaso ya ce yana da yaƙinin cewa sai gwamnan Kano Abba Kabir da muƙarrabansa sun yi da na sanin fita daga jam'iyyar NNPP da suka yi.

   Sanata Kwankwaso ya ce fitar gwamna Abba daga jam'iyyar NNPP ta zo da mamaki ga mutane da dama, kuma shi da kansa jin abin yake kamar a mafarki.

   ''Da yawa mutane ina da labarin, gani suke ma kamar wani tsari ne, da ni da shi, ko da ni da su. Nima sau da yawa ba na yarda cewar abubuwab da suke faruwa haka su ke.'' in ji Kwankwaso.

   A ranar Litinin 26 ga watan Janairun 2026 gwamnan jihar Kano, Abba Kabir Yusuf ya komawa jam'iyyar APC a hukumance, bayan sanar da ficewar sa daga NNPP a ranar Juma'a 23 ga watan Janairun 2023, ƙasa da shekara uku bayan cin zaɓen gwamnan Kano a cikin ta.

   Karanta cikakken labarin

5. Sa'o'i 2 da suka wuceAn kai wa ƴarmajalisar Amurka Ilhan Omar hari a Minneapolis

   Wani mutum ya kai wa fitacciyar 'yar majalisar wakilan nan ta jam'iyyar Democrat a Amurka, Ilhan Omar, hari a lokacin da take gabatar da jawabi a wani taron wayar da kan jama'a a birnin Minneapolis.

   'Yansanda sun ce mutumin ya yi amfani da sirinji ne wajen fesa mata wani ruwa da ba a san ko mene ne ba.

   Ilhan wadda ta ci gaba da gudanar da jawabinta, ta ce ba za ta zuba ido tana kallon wadanda ta bayyana a matsayin karnukan farautar Trump su hana ta magana ba.

   Wakiliyar BBC Ana Faguy, na cikin dakin taron lokacin da abun ya faru. Ta ce ''na ji shi mutumin na ta cewa tana so ne ta hada mu fada da juna, yayin da ake kokarin fitar da shi daga dakin taron.''

   Wurin ya dan yi shiru, kafin daga bisani aka ci gaba da gudanar da taron.

6. Sa'o'i 2 da suka wuceAssalamu alaikum

   Masu bin shafin BBC Hausa kai-tsaye barkanmu da safiyar wannan rana ta Laraba.

   Kamar kullum, yau ma za mu kawo muku abubuwan da ke faruwa a Najeriya da sauran sassan duniya.

   Za ku iya leƙawa shafukan sada zumuntanmu na intanet, da facebook da X da kuma whatsapp domin karanta sauran labarai da kallon bidiyo da tafka muhawara.