Zimbabwe: Amerika yamaganye iyirukanwa ry'abakozi bayo batanga imfashanyo

Ahavuye isanamu, Getty Images
- Umwanditsi, Ian Casey
- Igikorwa, BBC News
Amerika yashinje Zimbabwe gutoteza, gufunga no kwirukana Abanyamerika benshi bari bari muri icyo gihugu nk'abakozi batanga imfashanyo.
Ikigo cy'Amerika gishinzwe iterambere mpuzamahanga (USAID) cyavuze ko abategetsi ba leta y'Amerika hamwe n'abakozi bayo bakorera kuri kontaro zimara igihe runaka batewe ubwoba "mu magambo no ku mubiri".
Icyo kigo cyongeyeho ko bari bari muri Zimbabwe mu rwego rwo "gushyigikira uruhare rw'abaturage, inzego za demokarasi n'uburenganzira bwa muntu".
Ariko icyo kigo cyavuze ko umuhate w'amavugurura ya demokarasi wa Zimbabwe ari "ubusa".
Leta ya Zimbabwe nta cyo yari yatangaza ku mugaragaro ku birego bya USAID.
Ku wa mbere, Amerika yatangaje ibihano bishya kuri Perezida wa Zimbabwe Emmerson Mnangagwa no ku bandi bategetsi bo ku rwego rwo hejuru muri leta, ibashinja ruswa no guhonyora uburenganzira bwa muntu.
Ibyo bihano byasimbuye ibyari bisanzweho byari byashyizweho mu myaka 20 ishize.
Umuvugizi wa Perezida Mnangagwa yamaganye ibyo bihano avuga ko ari ibikorwa byo "kurwanya" Zimbabwe, anashinja leta y'Amerika "gusebanya nta mpamvu".
Mu itangazo, umuyobozi wa USAID, Samantha Power, yavuze ko bamwe mu bakozi bayo "bafunzwe nijoro, batwarwa [mu modoka] mu buryo budatekanye, bahatwa ibibazo igihe kirekire, [ndetse habaho no] gufatwa no kwinjira mu bikoresho byabo by'ikoranabuhanga".
Power yongeyeho ko ibyo byakurikiye ibindi "bintu bikomeye byabaye" mu myaka ibiri ishize, aho abategetsi ba leta y'Amerika n'Abanyamerika "batotejwe banafatwa nabi" n'abategetsi ba Zimbabwe.
Mu rindi tangazo, Matthew Miller, umuvugizi wa minisiteri y'ububanyi n'amahanga y'Amerika, yavuze ko iryo tsinda ritanga imfashanyo ryari riri muri Zimbabwe mu buryo bukurikije amategeko, "mu rwego rwo gushyigikira umuhate leta ya Zimbabwe yavuze ko ifite w'amavugurura ya demokarasi". Power yavuze ko uwo muhate ari "ubusa [nta kiwurimo]".
Itangazo rya Power risoza rivuga ko USAID "izakomeza gushyigikira cyane imiryango itari iya leta, abaharanira uburenganzira bwa muntu, n'itangazamakuru ryigenga" muri icyo gihugu, ariko "ntizazuyaza gufata ingamba z'inyongera zo kuryoza ababuza Abanya-Zimbabwe ubwisanzure bw'ibanze n'imiyoborere myiza".
USAID ivuga ko akazi kayo muri Zimbabwe ari ugufasha mu "kongerera imbaraga serivisi z'ubuvuzi, kongera umutekano, gushyigikira ubukungu bwihanganira ibibazo no guteza imbere imiyoborere ya demokarasi".













