FARDC yasubije ku byo M23 iherutse gutangaza, ishinja M23 gukomeza intambara
Ahavuye isanamu, SCREENGRAB / FARDC
- Umwanditsi, Didier Bikorimana
- Igikorwa, BBC News Gahuzamiryango
Ingabo za Repubulika ya Demokarasi ya Congo (FARDC) zivuga ko atari zo zikomeje imirwano mu burasirazuba bw'igihugu, zishinja umutwe w'inyeshyamba wa AFC/M23 kwica abasivile mu bice ugenzura no kubakoresha nk'"ingabo zo kwikingaho".
Mu itangazo yasohoye ku wa kabiri, M23 yashinje FARDC gutera indi ntambwe mu kurenga ku gahenge ku murongo w'imbere wo ku rugamba no hakurya yawo, isezeranya kuzajya yirwanaho ikoresheje "uburyo bwose bucyenewe" mu kurengera abasivile.
M23 yanashinje FARDC kugaba igitero kinini ikoresheje imbunda za rutura n'indege nto z'intambara zitajyamo umupilote (drone) mu duce dutuwe cyane twa Kibati muri teritwari ya Walikale, i Bibwe muri teritwari ya Masisi, i Nyabiondo muri Masisi, n'i Bukombo muri teritwari ya Rutshuru, mu ntara ya Kivu ya Ruguru.
Mu butumwa bwa videwo yatangaje mu ijoro ryo ku wa gatatu, umuvugizi wa FARDC Jenerali Majoro (Maj Gen) Sylvain Ekenge yavuze ko "amatangazo avuguruzanya" ya M23 "atanga impamvu y'urwitwazo" ko FARDC yarenze ku gahenge.
Maj Gen Ekenge yavuze ko ahubwo ayo matangazo "agaragaza ubushake bugaragara bwo kudobya gahunda [y'amasezerano y'amahoro] ya Washington", yashyizweho umukono muri Kamena (6) hagati y'u Rwanda na DRC, "[n'ibiganiro by'i] na Doha", hagati ya M23 na DRC. Yavuze ko ikintu gikuru gishishikaje FARDC ari ukugaruza ubusugire ku butaka bwose bwa Congo.
Kuva mu ntangiriro y'uyu mwaka, M23 igenzura umujyi wa Goma, umurwa mukuru w'intara ya Kivu ya Ruguru, na Bukavu, umurwa mukuru wa Kivu y'Epfo, n'ibindi bice byinshi byo muri izo ntara, muri iyi ntambara yongeye kwaduka mu mpera y'umwaka wa 2021, nubwo imaze imyaka hafi 30 ihagarara ikongera ikubura.
U Rwanda rushinjwa muri raporo z'inzobere za ONU gufasha, kugenzura no guha amategeko M23, ikirego ruhakana ruvuga gusa ko rwashyizeho "ingamba z'ubwirinzi".
DRC na yo ishinjwa muri izo raporo gukorana n'umutwe w'inyeshyamba wa FDLR ukorera mu burasirazuba bw'icyo gihugu urwanya ubutegetsi bw'u Rwanda, ikirego Kinshasa ihakana ivuga ko nta gahunda ya leta iriho yo gukorana n'uwo mutwe. Kinshasa yaburiye ko umusirikare wayo uzafatwa akorana na FDLR azabihanirwa, isaba abagize uwo mutwe gushyira intwaro hasi.
Kuva mu cyumweru gishize habaye imirwano ikomeye mu ntara ya Kivu ya Ruguru no mu ntara ya Kivu y'Epfo, nkuko bikubiye muri raporo y'umushinga w'ubushakashatsi ukurikirana ibibazo by'umutekano mu bice binyuranye ku isi, witwa Critical Threats, wo mu kigo American Enterprise Institute cyo muri Amerika.
Iyo raporo ivuga ko FARDC yagabye ibitero bya 'drone' kuri M23 i Masisi ku itariki ya 23 na 28 z'uku kwezi kw'Ukwakira (10), ndetse ko FARDC yagabye igitero cya 'drone' ku kirombe kinini gicukurwamo zahabu kigenzurwa na M23, kiri muri teritwari ya Mwenga muri Kivu y'Epfo, ku itariki ya 23 y'uku kwezi.
Iyo raporo yongeraho ko M23 yarwanye n'abarwanyi bitwa Wazalendo bo ku ruhande rwa leta, aho i Mwenga n'ubundi, ku itariki ya 27 y'uku kwezi. Inavuga ko M23 irimo gutsinsura yerekeza mu burengerazuba bw'igihugu.
Mu itangazo rye, Maj Gen Ekenge yavuze – nta gihamya atanze – ko urugaga rw'inyeshyamba rukomeje kwigwizaho abasirikare n'ibikoresho bivuye mu Rwanda, ndetse ko ingabo za leta zikomeje kugabwaho ibitero umusubirizo.
FARDC na M23 basohoye aya matangazo mu gihe kuri uyu wa kane, i Paris mu murwa mukuru w'Ubufaransa, haba inama igamije "gushyigikira amahoro n'uburumbuke [iterambere]" mu karere k'ibiyaga bigari.
Ni inama yatumijwe na Perezida w'Ubufaransa Emmanuel Macron, ku bufatanye na Togo nk'umuhuza uhagarariye umuryango w'Ubumwe bw'Afurika.
Amakuru avuga ko iyo nama ahanini ibera mu muhezo. Perezida wa DRC Félix Tshisekedi na Perezida Faure Gnassingbé wa Togo byemejwe ko bayitabira.
Abategetsi b'Ubufaransa bavuga ko Perezida w'u Rwanda Paul Kagame, Évariste Ndayishimiye w'u Burundi, n'uwa Uganda Yoweri Museveni, na bo batumiwe, ariko igitangazamakuru RFI kivuga ko aba batari bwitabire iyi nama.
Iyi nama iritabirwa kandi n'intumwa z'umuryango w'Ubumwe bw'Afurika, abategetsi banyuranye bo muri ONU, abo mu muryango w'Ubumwe bw'Uburayi (EU), na Massad Boulos, intumwa nkuru kuri Afurika ya Perezida w'Amerika.
